Okres kilkunastu dni po odsadzeniu jest najtrudniejszym momentem życia prosiąt. Stres związany z brakiem matki oraz zmianą otoczenia, w połączeniu z całkowitym zaprzestaniem pobierania mleka, sprawia, że są one narażone na liczne infekcje. Pojawiają się one zazwyczaj 3-5 dni po odsadzeniu i zwykle dotyczą przewodu pokarmowego. Zaburzenie najczęściej towarzyszące odsadzeniom to kolibakterioza, będąca następstwem nadmiernego rozrostu populacji bakterii Escherichia Coli w przewodzie pokarmowym prosiąt. Objawia się ona intensywną, wodnistą biegunką, prowadzącą do utraty masy ciała, i odwodnienia organizmu. W ostrych przypadkach kolibakteriozy występują także objawy toksemiczne, będące następstwem działania toksyn, produkowanych przez bakterie. Zatrucie toksynami może powodować chorobę obrzękową (obrzęki głowy, jelit, mózgu, zasinienie głowy i uszu) oraz uszkodzenia wątroby i nerek. Rzadziej występującą dolegliwością jest salmonelloza. Objawia się ona silną biegunką, połączoną z jasnoczerwonym zabarwieniem skóry. Niekiedy po odsadzeniu mogą występować również infekcje wirusowe, takie jak rotawirusowe zapalenie jelit i zakaźne zakażenie żołądka i jelit, choć częściej występują one w wcześniejszym okresie życia.

Wszystkie wymienione wyżej zaburzenia mogą być źródłem znacznych strat. Powodują zahamowanie wzrostu, odwodnienie organizmu, nierzadko kończą się upadkami. Warto również pamiętać, że intensywne infekcje przewodu pokarmowego skutkują częściowym zniszczeniem struktury kosmków jelitowych, przez co zwierzęta charakteryzują się słabszym tempem przyrostów w późniejszym okresie życia. Dlatego niezbędne jest poznanie istoty kryzysu odsadzeniowego oraz metod profilaktyki.

PRZYCZYNY

Za podstawową przyczynę występowania zaburzeń po odsadzeniu prosiąt uznać należy niedostateczny rozwój układu odpornościowego zwierząt. W czwartym tygodniu życia - a wtedy najczęściej następuje odsadzenie prosiąt od lochy - zanika już działanie przeciwciał pobranych wraz z siarą, a układ immunologiczny prosiąt wciąż jest mało skuteczny. Infekcjom sprzyja także spożywanie paszy treściwej. Układ trawienny czterotygodniowych prosiąt wciąż przystosowany jest do trawienia składników mleka (laktoza), a sekrecja enzymów amylolitycznych jest niewystarczająca. Niska strawność paszy treściwej sprawia, że zalega ona w przewodzie pokarmowym. Nie należy również zapomnieć o wpływie, jaki na kondycję zdrowotną prosiąt wywiera stres związany z odsadzeniem. W jego następstwie zmniejszeniu ulega wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Podwyższone pH układu trawiennego, w połączeniu z występowaniem niestrawionych resztek paszy, tworzy doskonałe siedlisko dla rozwoju patogennej mikroflory, której nadmierny rozrost skutkuje wystąpieniem zaburzeń przewodu pokarmowego.