Pogorszenie w branży mleczarskiej

Po dynamicznym okresie wzrostów eksportu artykułów mlecznych, branża zanotowała spadek. W okresie od sierpnia do grudnia 2014 r. wyniósł on ponad 5 proc. w stosunku do analogicznego okresu 2013 r. Przyczyniły się do tego obniżki cen większości artykułów mlecznych. Spadek eksportu pogłębił się znacznie w pierwszym kwartale br. i wyniósł  20 proc. w stosunku do trzech pierwszych miesięcy ubiegłego roku.

Odpowiadał za to duży spadek wolumenu eksportu serów oraz obniżki cen większości artykułów mlecznych. Zaczęto ograniczać produkcję serów. Rosła natomiast produkcja odtłuszczonego mleka w proszku, które później eksportowano do Afryki Północnej i Azji Południowo-Wschodniej.

W 2014 r. masło i sery dojrzewające potaniały średnio o 25 proc., odtłuszczone mleko w proszku o 40 proc., zaś mleko w skupie o 20 proc. Te dane pokazują, że embargo było tylko dodatkowym, a nie kluczowym czynnikiem powodującym obniżki cen i nie zmieniło diametralnie sytuacji na rynku mleka.

Globalne i krajowe ceny zbytu przetworów mleczarskich pozostawały w trendzie spadkowym już od stycznia 2014 roku. Była to odpowiedź na zmiany zachodzące na rynku światowym - dynamiczny przyrost produkcji mleka w regionach należących do czołówki eksporterów przetworów mleczarskich i rosnący wolniej od oczekiwań popyt importowy (szczególnie ze strony Chin). Embargo było, więc jedynie dodatkowym impulsem w kierunku spadku cen.  Od sierpnia do grudnia 2014 roku największe spadki odnotowano w przypadku mleka w proszku. Związane było to z silnym wzrostem produkcji odłuszczonego mleka w proszku (m.in. w UE i na świecie).

 

Kłopoty producentów owoców i warzyw

Dla polskich przedsiębiorców Rosja była największym zagranicznym odbiorcą jabłek, pomidorów, pieczarek oraz mrożonek. Po wprowadzeniu embarga Polska zwiększyła eksport do krajów unijnych, jednak w przypadku jabłek odnotowano niższą sprzedaż zarówno do krajów UE, jak i poza jej granice. W efekcie wprowadzonych ograniczeń polscy producenci owoców i warzyw musieli zmierzyć się z nadwyżkami zbiorów. Łączny eksport owoców i warzyw świeżych oraz grzybów w okresie od sierpnia 2014 r. do marca 2015 r. wyniósł 1,13 mln t i był o 17 proc. mniejszy niż w tym samym okresie rok wcześniej. Eksport jabłek do Rosji zmniejszył się ogółem o 19 proc., a do krajów poza UE aż o 37 proc. Wyraźny wzrost eksportu Polska zanotowała na Białoruś i do Serbii, które reeksportowały jabłka do Rosji. Eksport do Unii Europejskiej wzrósł w szczególności w pierwszym kwartale 2015 r. Ze względu na wysokie zbiory większości owoców i warzyw, ich ceny w sezonie 2014/2015 byłyby znacząco niższe także w sytuacji, gdyby embargo nie zostało wprowadzone.