Producenci żywca wieprzowego w kraju, a także w innych państwach UE, doświadczyli wyjątkowo długiego okresu braku opłacalności produkcji. Skutkiem tego jest ciągle malejące w Polsce pogłowie trzody chlewnej i loch stada podstawowego (rys. 1). Według danych GUS w marcu 2016 roku pogłowie trzody chlewnej wynosiło 10 187,4 tys. sztuk i było o 11,5 proc. niższe w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Podobnie znacznemu zmniejszeniu uległo pogłowie loch, osiągając liczebność 806,8 tys. sztuk, czyli aż o 16,1 proc. mniej aniżeli przed rokiem.

Według danych Światowej Organizacji ds. Wyżywienia w roku 2015 przyrost światowej produkcji mięsa wieprzowego w porównaniu do roku poprzedniego wyniósł 1,9 proc., co jest najwyższym wynikiem w zestawieniu z pozostałymi gatunkami produkcji mięsa. Jednocześnie według tych danych światowy indeks zmian cen mięsa wieprzowego w latach 2010-2015 był najniższy i wynosił mniej niż 40 proc., podczas gdy np. ceny mięsa drobiowego wzrosły o ponad 70 proc. w porównaniu do bazy, jaką były lata 2002-2004.

W 2015 r. światowa produkcja mięsa wieprzowego wyniosła 119,4 mln ton, co stanowiło 37,5 proc. produkcji mięsa ogółem. Wieprzowina ciągle pozostaje podstawowym gatunkiem produkcji mięsa przeznaczonego do konsumpcji. Około 6 proc. produkowanego mięsa wieprzowego, czyli 7,1 mln ton, przeznaczone było na eksport. Kraje UE są największym eksporterem mięsa wieprzowego, mając udział w eksporcie na poziomie ponad 32 proc. Stopień samowystarczalności w produkcji wieprzowiny w krajach UE wzrósł z niecałych 106 proc. do poziomu ok. 114 proc., co świadczy o coraz większym znaczeniu eksportu poza kraje UE. W trzech krajach UE (Dania, Belgia i Holandia) poziom samowystarczalności w produkcji wieprzowiny przekroczył 200 proc. Dla tych krajów eksport mięsa wieprzowego do innych państw (także w obrębie UE) jest kluczowym elementem utrzymania całego sektora produkcji.

PRZYCZYNY WYSOKIEGO IMPORTU

Jak wynika z danych przedstawionych na rys. 2, krajowi producenci żywca wieprzowego uzyskali w okresie od 2003 do 2015 roku znaczny

postęp w jakości produkowanych tuczników. Średnia mięsność tuczników zakupionych, według oceny poubojowej zwiększyła się w tym okresie z 51 proc. do 57 proc., a jednocześnie średnia masa półtusz wzrosła z 82 kg do 92 kg. Jakość produkowanego żywca nie jest więc obecnie tym czynnikiem, który przemawiałby za celowością importu wieprzowiny z innych krajów. Czynnikiem tym jest jednakże cena oferowanych na rynku unijnym półtusz i elementów wieprzowych. W ostatnich latach import mięsa wieprzowego do Polski utrzymuje się na poziomie ponad 600 tys. ton. Według danych MRiRW wartość importowanej do Polski wieprzowiny w roku 2015 wynosiła ponad 5 miliardów złotych. Cztery kraje sprzedały do Polski mięso wieprzowe o wartości odpowiednio: Niemcy - 1,45 mld, Belgia - 1,24 mld, Dania - 0,77 mld i Holandia - 0,54 mld złotych.