PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Opłacalność produkcji tuczników i możliwość jej poprawy

Autor: Marian Kamyczek

Dodano: 08-01-2017 07:08

Tagi:

Według aktualnych danych wieprzowina pozostaje głównym źródłem białka w żywieniu ludzi. W porównaniu z poprzednim rokiem jej globalna produkcja wzrosła o 1,9 proc.



Według danych Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa w 2015 roku światowa produkcja mięsa wynosiła 318,7 mln ton, w tym udział mięsa wieprzowego był najwyższy i wynosił 119,4 mln ton (37,5 proc.). W porównaniu do roku poprzedniego wzrost produkcji wieprzowiny wynosił 1,9 proc. Jak na razie wieprzowina pozostaje głównym źródłem białka zwierzęcego w żywieniu ludzi. Pomimo dobrego popytu na wieprzowinę dla jej producentów problemem jest opłacalność produkcji. Jeśli porównać indeks zmiany cen dla lat 2002-2015, to na tle pozostałych gatunków mięsa ceny wieprzowiny rosły najwolniej, osiągając w 2015 roku poziom cenowy tak niski, jak w roku 2010. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było odnotowane w 2016 roku zmniejszenie w krajach UE pogłowia świń, w tym stada podstawowego loch. W Niemczech, według ostatniego spisu z maja 2016 roku, liczba loch zmniejszyła się o 56 tysięcy, czyli o 2,8 proc. Podobnie w Danii - liczba loch według stanu na 1 października 2016 roku zmniejszyła się w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego o 26 tysięcy sztuk, czyli o 3 proc. Również w Polsce od wielu lat obserwujemy niekorzystny trend zmniejszania się krajowego pogłowia świń, a także liczby loch w stadzie podstawowym. W porównaniu do marca 2008 roku, w analogicznym okresie roku 2016 pogłowie świń zmniejszyło się o 35,1 proc., natomiast loch aż o 43,3 proc. (wykres 1). Głównymi przyczynami zmniejszającego się pogłowia zwierząt była niska opłacalność produkcji tuczników, coraz większa konkurencja na rynku krajów UE, a także w pewnym stopniu konieczność spełniania coraz wyższych standardów w produkcji świń.

Silna konkurencja ze strony państw UE posiadających nadwyżki wieprzowiny jest istotnym czynnikiem wpływającym na kształtowanie cen. Cotygodniowe notowania giełdowe są podstawą do porównania ceny, za jaką można zakupić półtusze i elementy wieprzowe np. z Belgii, Niemiec, Danii. Według danych publikowanych przez MRiRW w ostatnich 4 latach, z tych trzech krajów import wieprzowiny był największy i stanowił w roku 2015 ponad 70 proc. całego importu wieprzowiny do Polski (wykres 2). Łączna wartość importowanej do Polski wieprzowiny wyniosła w ubiegłym roku ponad 5,1 mld zł.

Według danych FAO, w roku 2015 światowy handel wieprzowiną wyniósł 7,1 mln ton, w tym najwięcej, czyli 2,3 mln ton, wyeksportowano z krajów UE. W krajach UE w latach 2001-2014 stopień samowystarczalności, który oznacza relację pomiędzy ilością produkowanej a ilością konsumowanej wieprzowiny, uległ zwiększeniu, co oznacza coraz większą konieczność eksportu poza granice UE (rys. 3). Aktualnie około 14 proc. produkowanej w krajach UE wieprzowiny musi być wyeksportowane do państw, które są tradycyjnymi importerami, jak Chiny, Japonia, Meksyk, Korea Płd. Zmniejszenie popytu w tych krajach powoduje problem z nadwyżką surowca na rynku i jest powodem wprowadzania niższych cen skupu.

Przez okres ok. 18 miesięcy, począwszy od października 2014 r., kiedy ceny płacone za 100 kg półtuszy wieprzowej obniżyły się znacznie

poniżej 150 euro, aż do maja 2016 r. producenci najczęściej notowali mniejsze lub większe straty. Dopiero kiedy dostępność tuczników przeznaczonych do uboju okazała się mniejsza od popytu, wtedy ceny znacznie wzrosły do poziomu powyżej 150 euro (wykres 4). Duże zakłady mięsne były jednak zainteresowane zakupem tuczników w cenie nieprzekraczającej 1,50 euro/kg wbc, dlatego nastąpiły obniżki ceny do poziomu 1,45-1,55 euro/kg wbc.

Opublikowany w październiku raport USDA, dotyczący m.in. produkcji trzody chlewnej, przewiduje, że w 2017 r. globalna produkcja wieprzowiny osiągnie poziom ponad 111 mln ton. Jednocześnie w raporcie zwraca się uwagę na znaczący wzrost importu wieprzowiny do Chin, który osiągnie wielkość 2,4 mln ton w roku 2016 i podobnie 2,3 mln ton w roku 2017 (wykres 5). Import ten jest trzykrotnie wyższy aniżeli w latach 2012-2014. Jest on spowodowany mniejszą produkcją wieprzowiny w Chinach.

OPŁACALNOŚĆ TUCZU

Czynniki wpływające na opłacalność można podzielić na takie, na które producent ma bezpośredni wpływ, oraz takie, które są jednak od niego niezależne. Do tych, na które producent ma wpływ, zaliczyć należy:

  • korzystanie w tuczu ze zwierząt o dobrych predyspozycjach genetycznych,
  • stosowanie właściwej higieny i profilaktyki zapewniającej dobry stan zdrowotny zwierząt,
  • stosowanie zbilansowanego żywienia w całym okresie odchowu i tuczu,
  • dbałość o jakość użytych surowców paszowych, poprawność śrutowania zbóż oraz wykonania mieszanek paszowych,
  • sprzedaż materiału rzeźnego w optymalnej masie ciała podmiotowi oferującemu najkorzystniejszą cenę.

Do czynników, na które producent nie ma wpływu, a mają one znaczący wpływ na wysokość przychodów ze sprzedaży oraz wysokość ponoszonych nakładów paszowych, należą:

  • popyt na wieprzowinę i jej podaż głównie w krajach UE, ale także na świecie (mają one wpływ na bieżące ceny żywca),
  • ceny zbóż, pasz białkowych, aminokwasów, premiksów mineralno-witaminowych.
  KOSZTY PRODUKCJI

Od wielu lat produkcja żywca wieprzowego odbywa się w kolejno po sobie następujących okresach, w których możemy mówić albo o dobrej opłacalności produkcji, albo o złej koniunkturze. Zyski z produkcji lub ewentualne straty zależne są od wysokości jednostkowych kosztów produkcji 1 kg żywca. Ostatni dostępny raport, w którym porównywano koszty produkcji 1 kg wieprzowiny w różnych krajach UE, dotyczy danych z 2014 r. Najniższy koszt produkcji odnotowano w Hiszpanii (1,49 euro/kg wbc), natomiast najwyższy koszt produkcji wykazano we Włoszech (1,96 euro/kg wbc). W takich krajach, jak Belgia, Dania, Niemcy przeciętny koszt produkcji wieprzowiny mieścił się pomiędzy 1,53-1,63 euro/kg wbc. Udział kosztów paszowych wahał się od 58,3 proc. do 66,6 proc. Najniższe nakłady na paszę wykazano dla Danii i wynosiły one 0,92 euro/kg wbc, natomiast wyższe nakłady na paszę występowały w Belgii (1,04 euro/kg wbc). Najwyższe koszty paszowe w Belgii wynikały ze stosunkowo niskich średnich przyrostów tuczników (676 g/dzień) w porównaniu do tuczników z Niemiec (805 g/dzień) czy zwierząt w Danii (931 g/dzień). Mniej korzystne w przypadku tuczników belgijskich było średnie zużycie paszy na 1 kg przyrostu masy ciała (2,89 kg) w porównaniu do tuczników niemieckich, u których parametr ten wynosił średnio 2,83 kg, czy też zwierząt duńskich, które zużywały w tuczu średnio 2,70 kg (tab. 1).

KOSZTY PASZOWE

Udział kosztów paszowych w produkcji wieprzowiny jest najwyższy i przeważnie sięga od 60 proc. do nawet 75 proc. wszystkich poniesionych kosztów. Dlatego ceny zbóż, komponentów białkowych oraz dodatków paszowych i premiksów znacząco wpływają w poszczególnych latach na koszty paszy. W roku bieżącym ceny zbóż są stosunkowo niskie (tab. 2), a także komponenty białkowe są oferowane w niższych cenach aniżeli np. przed 6 miesiącami.

Wysokość ponoszonych kosztów paszowych na produkcję 1 kg wieprzowiny zależna jest od osiąganych parametrów tucznychość tuczną opisują następujące cechy: wiek w dniu uboju, dzienne pobranie paszy i dzienne przyrosty masy ciała oraz zużycie paszy na przyrost 1 kg masy ciała. Pobieranie paszy, tempo wzrostu oraz wykorzystanie paszy zależne są od czynników zarówno genetycznych, jak i środowiskowych. Genetyczne predyspozycje zwierząt do odkładania białka w przyroście masy ciała oraz zdolność pobierania paszy mają decydujący wpływ na przebieg wzrostu świń. U tuczników każda z faz wzrostu charakteryzuje się różną dynamiką w zakresie odkładania tkanki mięśniowej i tłuszczowej. Wyższe odkładanie białka wpływa na możliwość uzyskania wyższych przyrostów dziennych świń. Cechy tuczne charakteryzują się średnim poziomem odziedziczalności (h2=0,3- 0,4), czyli jedynie w 30-40 proc. zależne są od założeń genetycznych.

Zdolność do pobierania paszy przez świnie regulowana jest przez ośrodkowy układ nerwowy. Liczne badania wykazały, że na pobieranie paszy istotnie wpływa poziom produkowanego hormonu tkankowego, jakim jest serotonina, która wytwarzana jest w oparciu o tryptofan dostarczany z paszą. W początkowym okresie tuczu do masy ciała 50 kg tempo wzrostu zależne jest od apetytu zwierząt oraz pojemności przewodu pokarmowego. Ilość pobieranej dziennie paszy zależna jest od wieku i masy ciała zwierząt, dostępności wody, smaku i zapachu paszy, poprawnego zbilansowania składników pokarmowych, a także zawartości włókna. Pobór paszy może być ograniczony w okresie występowania wysokich temperatur w chlewni, przy ograniczonym dostępie do automatu paszowego, podczas złych warunków środowiskowych. Ilość pobieranej paszy zależna jest także od płci zwierząt. Z reguły wyższym pobraniem paszy charakteryzują się knurki i wieprzki, a niższym loszki.

Pobieranie paszy jest poważnie zaburzone w sytuacji występowania klinicznych lub subklinicznych stanów chorobowych. Każda mobilizacja układu odpornościowego zwierząt odbywa się kosztem składników pokarmowych, które zamiast na przyrost masy ciała kierowane są na walkę z czynnikami chorobotwórczymi.

PREDYSPOZYCJE GENETYCZNE

W tabeli 3 przedstawiono dane dotyczące użytkowości tucznej krajowych ras i linii świń, które ukończyły ocenę w Stacjach Kontroli w 2015 roku. Oceniane metodą stacyjną zwierzęta to wyłącznie loszki żywione do woli, które kończą ocenę przy masie ciała powyżej 100 kg. Wśród ocenionych w 2015 roku zwierząt najniższym wiekiem w dniu uboju charakteryzowały się świnie rasy pbz oraz linii 990 (wiek w dniu uboju wynosił odpowiednio 169 i 172 dni). Najwyższymi średnimi dziennymi przyrostami masy ciała w tuczu od 30 do 100 kg charakteryzowały się świnie rasy pbz (917 g), natomiast najniższymi przyrostami odznaczały się świnie rasy puławskiej (759 g). Średnie zużycie paszy na przyrost 1 kg masy ciała wahało się od 2,66 kg u świń rasy pbz do 2,89 kg u świń rasy puławskiej.

Podobne wyniki w zakresie tempa wzrostu osiągają zwierzęta oceniane w stacjach kontroli w Niemczech. W roku 2015 loszki mieszańce dwurasowe (♀ niemiecka zwisłoucha x ♂) Pietrain oceniane w Bawarii w tuczu prowadzonym do masy ciała 117 kg uzyskały średnie dzienne przyrosty 885 g, natomiast mieszańce trójrasowe (♀ niemiecka uszlachetniona x ♂ niemiecka zwisłoucha x ♂ Pietrain) uzyskały średnie przyrosty na poziomie 894 g.

ZBILANSOWANE ŻYWIENIE

Podstawowym narzędziem do efektywnego planowania przebiegu wzrostu świń jest bilansowanie mieszanek paszowych tak, aby pokrywały zapotrzebowanie na energię i składniki pokarmowe w kolejnych przedziałach masy ciała. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe w znacznej mierze zależne jest od potencjału do odkładania białka w przyroście masy ciała. Im jest on wyższy, tym wymagania w zakresie dostarczanej ilości energii oraz składników tworzących tkankę mięśniową są wyższe. Wymagania w zakresie dziennego zapotrzebowania na poszczególne składniki pokarmowe są zawarte w normach żywienia świń. Niedobór składników potrzebnych do intensywnego wzrostu przyczynia się do niepełnego wykorzystania potencjału zwierząt, co wpływa na wydłużenie okresu tuczu, a tym samym późniejszy wiek w dniu uboju. Z kolei nadmiar składników pokarmowych jest niewykorzystany przez zwierzęta, przez co zwiększają się koszty produkcji. Efektywność przetwarzania składników paszy na przyrost masy ciała tuczników będzie realizowana tylko wtedy, gdy:

  • prawidłowo zostaną wymieszane składniki paszy,
  • w komponentach brak jest obecności zanieczyszczeń mineralnych,
  • pasza po wymieszaniu zawiera prawidłowy poziom energii, białka, aminokwasów, składników mineralnych, witamin oraz włókna,
  • komponenty paszy nie są skażone mikotoksynami.

 

STAN ZDROWOTNY

Wysokie przyrosty dzienne tuczników, prawidłowe zużycie paszy na 1 kg przyrostu oraz niskie padnięcia i wybrakowania są możliwe do uzyskania tylko wtedy, gdy stan zdrowotny zwierząt nie budzi zastrzeżeń. W zakresie ochrony stanu zdrowotnego trzody chlewnej wymagana jest realizacja następujących procedur:

  • stosowanie zasady "pomieszczenie puste - pomieszczenie pełne",
  • utrzymywanie właściwego mikroklimatu w chlewni,
  • podawanie mieszanek paszowych o dobrej wartości odżywczej,
  • prowadzenie odpowiednio opracowanego programu immunizacji,
  • regularne odrobaczanie zwierząt,
  • segregacja zwierząt według wieku i masy ciała,
  • codzienna obserwacja stanu zdrowotnego,
  • izolacja zwierząt chorych,
  • okresowe wykonywanie badań sekcyjnych, a w razie potrzeby również badań diagnostycznych,
  • stosowanie zasad bioasekuracji.

Poprawa parametrów tuczu posiada wymiar finansowy, gdyż według danych niemieckich w tuczu prowadzonym od 30 do 120 kg masy ciała, zwiększenie przyrostów dziennych tuczników o 100 g wpływa na poprawę opłacalności tuczu o 2,80-3,30 euro/tucznika. Zmniejszenie zużycia paszy o 0,1 kg na każdy 1 kg przyrostu masy ciała przyczynia się do zwiększenia opłacalność tuczu o 2,10-2,20 euro/tucznika. Niższy koszt paszy tucznikowej o 1 euro na każde 100 kg pozwala na osiągnięcie wyższej opłacalności tuczu o 2,50-2,70 euro/tucznika.

 

Artykuł ukazał się w grudniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • nickt 2017-01-09 12:13:04
    chów na wschód od wisły-pętla na szyi i stołek ze złamaną nogą,która jeszcze się trzyma na miejscu.
  • Autor 2017-01-09 07:39:14
    W tabeli o kosztach nie ma danych z Polski, gdyż żadna z organizacji/związków/agend ekspertów nie należy do INTERPIG - organizacji która zajmuje się porównaniem kosztów produkcji wieprzowiny w różnych krajach na bazie tych samych założeń metodycznych.
  • Dr hab inż rolnik 2017-01-08 18:57:35
    Dziś patrzę na olx na całe kujawsko-pomorskie 4 słownie cztery ogłoszenia sprzedaży warchlakow. Niedługo świnki będę pokazywał na zdjęciu. Rodzima hodowla została zaszlachtowana jak świąteczny kaban.
  • farm685dt 2017-01-08 18:38:01
    czemu nie ma Polski w tabeli o kosztach?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.102.236
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!