PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Oprysk na płatek

Autor: Ewa Jajor, Marek Korbas

Dodano: 29-04-2018 07:22

Tagi:

Przez cały okres wegetacji rzepak ozimy jest narażony na porażenie przez patogeny. W okresie kwitnienia chronimy pola przed zgnilizną twardzikową, czernią krzyżowych, szarą pleśnią.



Do ograniczania chorób w uprawie rzepaku w okresie kwitnienia zarejestrowanych jest obecnie kilkadziesiąt fungicydów. Są to głównie substancje czynne z grupy strobiluryn, triazoli, imidazoli, karoboksyamidów, benzimidazoli. Z pierwszej grupy to przede wszystkim azoksystrobina, ale są też inne środki oparte na pikoksystrobinie i dimoksystrobinie. Substancje czynne z grupy triazoli to dobrze znane i stosowane przez cały sezon wegetacji tebukonazol, metkonazol i difenokonazol, a także tetrakonazol, protiokonazol i cyprokonazol. W okresie kwitnienia zarejestrowane są również środki zawierające prochloraz (imidazole), o mechanizmie działania podobnym do triazoli. W kilku środkach znajdziemy również substancje z grupy karboksyamidów, wśród nich izpopirazam, fluopyram i boskalid. W zaleceniach dotyczących stosowania fungicydów jest też kilka środków zawierających tiofanat metylowy. Wymienione substancje są jedynym składnikiem fungicydów (jednoskładnikowe) lub występują w mieszaninie i są zarejestrowane do zwalczania najważniejszych chorób rzepaku występujących w okresie kwitnienia i dojrzewania rzepaku. Przy ich wyborze warto zwrócić uwagę na fakt, aby te substancje rotować, a więc używać jak najczęściej innych (z różnych grup chemicznych)lub ich różnych mieszanin. Ma to na celu przeciwdziałanie zjawisku powstawania form odpornych wśród zwalczanych grzybów. Warto również pokusić się w okresie kwitnienia o zastosowanie takich fungicydów, które stosunkowo długo będą chronić plantacje. Wynika to z faktu, że trudno jest w tym czasie przewidzieć, kiedy sprawcy chorób pojawią się i będą stanowić konkretne zagrożenie. Związane jest to przede wszystkim z wilgotnością gleby i powietrza, a więc gdy jest sucho, chorób w zasadzie nie obserwujemy, ale wystarczy kilka dni deszczowych, a niepokojące objawy szybko się pojawiają.

ZGNILIZNA TWARDZIKOWA

Okres kwitnienia to moment, w którym ostatecznie decyduje się, czy wszystkie podjęte kroki odnoście uzyskanego plonu pozwolą na satysfakcjonujące wyniki. W tym czasie pojawić się może kilka agrofagów, które mogą te plany pokrzyżować, a mianowicie choroby - zgnilizna twardzikowa, czerń krzyżowych, szara pleśń oraz szkodniki: chowacz podobnik czy pryszczarek kapustnik.

Wśród chorób najczęściej w tym czasie zwraca się uwagę na zgniliznę twardzikową powodowaną przez grzyb Sclerotinia sclerotiorum. Poraża on wiele gatunków roślin uprawnych i nie tylko. Grzyb zimuje w postaci bardzo trwałych, zachowujących żywotność do kilku lat, sklerocjów. Najczęściej w okresie kwitnienia na sklerocjach powstają miseczkowatego kształtu, jasnobrązowe owocniki - apotecja. Na apotecjach tworzą się miliony zarodników (askospor) rozprzestrzenianych następnie przez wiatr. Infekcja rozpoczyna się najczęściej przy nasadzie ogonków liściowych, w miejscach odgałęzień lub uszkodzeń, ponieważ tam gromadzą się opadające płatki kwiatowe. Zarodniki, kiełkując, wykorzystują płatki kwiatowe jako wczesne źródło substancji pokarmowych, a następnie infekują tkanki gospodarza. Ze sklerocjów, poza owocnikami, może wyrastać grzybnia, która dokonuje infekcji pędów w dolnej ich części. W wyniku porażenia na łodygach obserwuje się owalne, biało-szare, niekiedy koncentryczne plamy obejmujące stopniowo obwód pędu. Potem często objawy obserwuje się również na łuszczynach. Plamy pokrywa biała, watowata grzybnia, która przerasta też wnętrze łodygi lub łuszczyny. Ze zbitej grzybni tworzą się najpierw szare potem czarne, owalne lub niekształtne sklerocja (struktury przetrwalnikowe). Porażone łodygi bieleją, całe rośliny żółkną i zamierają, są wówczas dobrze widoczne na tle zielonego pola rzepaku.

SZARA PLEŚŃ I CZERŃ KRZYŻOWYCH

Objawy zgnilizny twardzikowej mogą być początkowo mylone z symptomami szarej pleśni na łodygach. Dość szybko jednak na plamach, które powstały w wyniku porażenia przez grzyb Botrytis cinerea, pojawia się szara grzybnia z trzonkami i zarodnikami konidialnymi. Przy pomocy zarodników grzyb rozprzestrzenia się na kolejne liście, łodygi, a potem również na łuszczyny. Porażone części roślin gniją i zamierają. Do infekcji często dochodzi w miejscach wcześniej uszkodzonych przez szkodniki, grad, maszyny, wiatr itp. Podobnie jak szara pleśń przez cały okres wegetacji rzepaku może występować czerń krzyżowych. Choroby te są jednak najgroźniejsze w skutkach, jeśli pojawią się na łuszczynach. Powodują bowiem ich przedwczesne zasychanie, pękanie i osypywanie nasion, co szczególnie w warunkach podwyższonej wilgotności może istotnie uszczuplić plon nasion.

Czerń krzyżowych ma kilku sprawców, są to grzyby z rodzaju Alternaria. Powodują one na porażonych częściach roślin różne plamistości, których częścią wspólną jest brunatna, czasami nawet czarna barwa i chlorotyczna obwódka. Niekiedy plamy są nieco wklęsłe, owalne lub podłużne. Niekiedy na plamach pojawiają się koncentryczne pierścienie zbudowane z grzybni, trzonków i zarodników konidialnych, odpowiedzialnych za kolejne infekcje. Podobnie bowiem jak w przypadku szarej pleśni, zarodniki czerni krzyżowych rozprzestrzeniają się z kroplami deszczu i wiatrem na kolejne rośliny, a niekiedy na inne plantacje. Następnie plamy zlewają się, liście stają się żółtobrunatne i zamierają.

Decyzję o zwalczaniu chemicznym zgnilizny twardzikowej można podjąć, opierając się na dokładnej i częstej lustracji w okresie kwitnienia. Zaobserwowanie pierwszych objawów porażenia (1 proc. porażonych roślin) świadczy o zagrożeniu plantacji, ponieważ grzyb przez pewien okres rozwija się w tkankach w sposób utajony. Przy niewielkiej liczbie roślin z objawami na polu można przypuszczać, że w przeciągu najbliższych dni problem się nasili, a wówczas na zabieg może być już za późno. Innym wskazaniem jest zaobserwowanie na powierzchni gleby sklerot z apotecjami. Dodatkowo istotne będzie przeanalizowanie warunków wilgotnościowych panujących w danym rejonie oraz historii pola. Ważne jest, czy i kiedy uprawiany był rzepak lub inne rośliny będące żywicielami patogenu na tym polu oraz czy w poprzednich kilku latach obserwowano porażenie roślin przez S. sclerotiorum.

KIEDY WYKONAĆ OPRYSK

Optymalnym terminem zwalczania jest faza opadania pierwszych płatków kwiatowych (50 proc. kwiatów na głównym kwiatostanie jest otwartych, faza rozwojowa - BBCH 65). Niekiedy jednak podwyższona wilgotność gleby i powietrza stwarza konieczność zastosowania zabiegu nieco wcześniej, aby nie dopuścić do rozwoju zgnilizny twardzikowej. Pozostaje jednak wówczas problem zabezpieczania łuszczyn rzepaku przed chorobami. Fungicydy wcześniej zastosowane przeciwko zgniliźnie twardzikowej częściowo chronią przed czernią krzyżowych i szarą pleśnią, ale w momencie dojrzewania łuszczyn ich skuteczność jest już niewielka. Czasami więc zabieg ten należy powtórzyć. W innej sytuacji, gdy w okresie kwitnienia jest sucho, lepiej zabieg nieco opóźnić. Prędzej czy później nadejdą opady deszczu i wówczas pojawią się na łodygach i łuszczynach w dużym nasileniu wymienione wyżej choroby, czyli: zgnilizna twardzikowa, szara pieśń i czerń krzyżowych. Ważnie jest również, aby rozważyć dodanie do fungicydu odpowiedniego insektycydu, aby zabezpieczyć łuszczyny przed szkodnikami, które mogą powodować, tak jak choroby, istotne straty plonu nasion.

Artykuł pochodzi z kwietniowego wydania magazynu Farmer.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.13.210
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!