Według najnowszych szacunków Międzynarodowej Rady Zbożowej (IGC) produkcja żyta w UE-28 w 2014 r. obniżyła się znacznie, bo o 14,4 proc. (1,46 mln t), do 8,67 mln t. Wynikało to ze znacznego ograniczenia powierzchni uprawy, która obniżyła się aż o 19 proc. Sytuację do pewnego stopnia ratowały notowane rekordowo wysokie plony. %W tym samym czasie produkcja w Rosji obniżyła się o 0,08 mln t do 3,28 mln t, a zbiory na Białorusi wzrosły wyraźnie o 0,30 mln t do 0,95 mln t. Łącznie w UE, Rosji i na Białorusi w 2014 r. zebrano o 1,23 mln t (8,7 proc.) żyta mniej niż w 2013 r.

Jeśli chodzi o prognozy na 2015 r. IGC oczekuje, że unijna produkcja żyta ponownie się obniży, tym razem o 0,13 mln t do niskiego poziomu 8,53 mln t. IGC prognozuje, że zbiory w Niemczech spadną o 0,30 mln t do 3,50 mln t, a zbiory w Polsce wzrosną o 0,17 mln t do 3,10 mln t.

Komisja Europejska jest bardziej pesymistyczna. Obecnie prognozuje zbiory żyta w UE w 2015 r. na 8,35 mln t wobec 8,71 mln t szacowanych w 2014 r. Spadek produkcji o 4 proc. wynikać ma z niższych o około 10 proc. przeciętnych plonów, gdyż prognozowany areał zbiorów jest o 6 proc. wyższy niż w roku ubiegłym. Warto zauważyć, że ubiegłoroczne plony żyta zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, były rekordowo wysokie i oczekiwany na ten rok spadek plonów oznacza ich powrót w kierunku długookresowej średniej. Według agendy KE zajmującej się m.in. prognozowaniem plonów, ich spadek w Niemczech może wynieść 11 proc., a w Polsce 7 proc.

Ceny żyta w dużej mierze uzależnione są od cen innych zbóż, w tym w szczególności pszenicy, która jest najważniejszym zbożem w Polsce oraz w UE a także w obrocie międzynarodowym. W sezonie 2014/15 w Polsce pszenica była wyjątkowo droga wobec pozostałych zbóż. Sytuacja ta wynikała z bardzo dużego popytu eksportowego. W bieżącym sezonie pszenica była przeciętnie o około 39 proc. droższa niż żyto. W przypadku tego zboża, jest to jednak relacja podobna jak w dwóch poprzednich sezonach (40 proc.), podczas gdy w stosunku do innych zbóż w sezonie 2014/15 pszenica wyraźnie podrożała. Oznacza to, że na skutek małej podaży, żyto trzymało cenę wobec relatywnie drogiej pszenicy.

Naszym zdaniem w nadchodzącym sezonie 2015/16 relacja cen pszenicy i żyta może poprawić się na korzyść żyta. Oczywiście ostateczne zbiory żyta są jeszcze dużą niewiadomą, ale jeśli potwierdzą się pesymistyczne prognozy IGC czy KE, żyto w pierwszych trzech miesiącach sezonu może być jedynie o 20-30 proc. tańsze niż pszenica. Przyjmując za podstawę pojawiające się obecnie ceny za dostawę pszenicy w sierpniu i wrześniu mogą oznaczać, że żyto konsumpcyjne będzie w tych miesiącach kosztować przeciętnie około 470-530 zł/t z dostawą do zakładu (wg metodologii MRiRW), czyli będzie w podobnej cenie jak przed oznaczać, że żyto konsumpcyjne będzie w tych miesiącach kosztować przeciętnie około 470-530 zł/t z dostawą do zakładu (wg metodologii MRiRW), czyli będzie w podobnej cenie jak przed rokiem - od 5 proc. tańsze do 7 proc. droższe.

Podobał się artykuł? Podziel się!