Teatry i widowiska na wsi wyłoniły się z wiekowych tradycji obyczajowo-obrzędowych. Duża to zasługa działaczy oświatowych, pedagogów, artystów II połowy XIX w. i przełomu XIX/XX w., którzy zwrócili uwagę na potencjał artystyczny kultury tradycyjnej środowisk chłopskich. Istotne znaczenie dla rozwoju teatru wiejskiego miała pierwsza wystawa etnograficzna w Kołomyi z pokazami wesela huculskiego, zorganizowana m.in. przez etnografa i kompozytora Oskara Kolberga. Powtarzał on wielokrotnie: „narody, które przestają śpiewać, przestają istnieć”.

Stary Scepon
„Gdy mowa o kulturze ludowej i o teatrze, czy pieśni lub muzyce wiejskiej, spotykamy nazwisko Cierniaka (…) – pisano w „Przysposobieniu Rolniczym” (1934, nr 21) z okazji 30-lecia pracy oświatowej i twórczej Starego Scepona (tak podpisywał Jędrzej Cierniak swoje artykuły i sztuki). Nauczyciel, wizytator oświaty pozaszkolnej w Ministerstwie Oświaty, twórca widowisk opartych na obrzędach ludowych (m.in. „Dożynki”, „Franusiowa dola” i „Szopka krakowska”) urodził się w rodzinie chłopskiej (1886 r.) jako najstarsze z pięciorga dzieci. Redagował miesięcznik „Teatr Ludowy” i powołał Instytut Teatrów Ludowych (1930), który gromadził dorobek zespołów włościańskich z całej Polski.

Jędrzej Cierniak „pracował od dawna i pracuje po dziś dzień nad tem, by przekonać, kogo należy, że smutno się żyć nie opłaci, i że po formę zabawy należy sięgać nie do miasta, albo do obcych ludzi, ale trzeba ją wydostać z siebie, z (…) własnej kultury ludowej, która przecież jest na wsi i czeka na wykorzystanie, a która ma tę przewagę nad obcemi naleciałościami, że jest ściśle związana z ziemią i z naszem życiem na niej z dziada, pradziada; i że wobec tego trafia mocno do serca każdemu oraz stanowi o naszej odrębności kulturalnej” (PR 1934, nr 21).

Wielokrotnie podkreślał, że chodzi mu o to, „by przekonać ludowe zespoły teatralne, zwłaszcza wiejskie, o wartości wszelkiego rodzaju opowiadań, historii i gadek itd. Zalecał sięgać po dotychczasowy dorobek ludu polskiego, wesela, chrzciny, pogrzeby, dożynki, szopki, sobótki, pieśni, legendy, podania, tańce”.