PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Matecznik - wspólna przestrzeń dla pokoleń

Autor: Marzena Pokora-Kalinowska

Dodano: 28-12-2012 10:34

Tagi:

Dzieciństwo się nie powtórzy, więc najlepiej go nigdy nie kończyć - z takiego założenia wyszli mieszkańcy Pogrodzia. Wioska Dzieci - taki projekt realizują w ramach oferty wsi tematycznych Warmii i Mazur "Miejsca z Duszą".



Wieś leżąca na Wysoczyźnie Elbląskiej w gminie Tolkmicko ma długą historię. Jej współczesny etap tworzą prawdziwie niecodzienni ludzie. W 1945 roku wówczas jeszcze pułkownik Bolesław Nieczuja- Ostrowski przyprowadził tu z Krakowskiego swój 17-osobowy oddział AK. Wtedy wieś nosiła nazwę Moniuszkowo - tak zmieniono przedwojenną nazwę Nowy Kościół. Partyzanci zamieszkali w opustoszałej wsi, ale prędko wypełnili ją życiem. Przyjechali w lutym, w lipcu dołączyły do nich rodziny. Pułkownik zorganizował Spółdzielnię Gospodarczo-Społeczną, w której funkcjonowały sklepy, mleczarnia, piekarnia, warsztat rzemieślniczy, ośrodek zdrowia, a nawet kasyno.

Ręka ludowej sprawiedliwości dosięgła ich jednak i tu - wielu trafiło do więzień. Sam pułkownik był trzykrotnie aresztowany, dwukrotnie skazano go na śmierć. Ale ani dowódca, ani jego oddział nie poddawał się i w tych trudnych latach - wkrótce powstała biblioteka, świetlica, zakład krawiecki, wreszcie w 1967 r. szkoła. O to, żeby nie brakowało w niej uczniów, mieszkańcy starali się bardzo, a pomagał im w tym miejscowy lekarz Władysław Jocz. W założonej tu izbie porodowej w latach 1945-1970 na świat przyszło 3763 dzieci.

Wieś z tematem

I właśnie do tego faktu postanowili nawiązać mieszkańcy, kiedy pojawił się projekt utworzenia wsi tematycznej.

- Wioska tematyczna to pomysł na to, aby społeczność tej miejscowości rozwijała się społecznie i gospodarczo - mówi Justyna Ocalewicz z Elbląskiego Stowarzyszenia Wspierania Inicjatyw Pozarządowych. - Model miejscowości tematycznych jest metodą na rozwój w tych dwóch kierunkach.

Mieszkańcy bardziej angażują się w życie otoczenia, buduje się poczucie tożsamości, świadomość zasobów. Miejscowości są mniej anonimowe, wyróżniają się na tle otoczenia.

Wioski tematyczne to coraz częściej sposób mieszkańców na zaktywizowanie życia w ich miejscowości. W przypadku Pogrodzia nie tyle jednak chodziło o aktywizację, co o znalezienie kolejnych form działania.

W 2005 roku powstało tu Stowarzyszenie "Pogrodzie dla Przyszłości".

- Zbliżało się 700-lecie miejscowości i chodziło o zorganizowanie jakiegoś spotkania integracyjnego. Dostaliśmy na to pieniądze z Europejskiej Fundacji Wspomagania Wsi - tak wspomina początki wspólnego działania Jerzy Gajewski.

Zorganizowane przez Stowarzyszenie wydarzenia mieszkańcy wspominają do dziś.

W 2005 roku był zlot urodzonych w tutejszej izbie porodowej. W centrum wsi ufundowano kamień z pamiątkową tablicą upamiętniającą 700-lecie lokalizacji miejscowości. W następnym roku wytyczono legendarną trasę rowerową, przygotowano tablicę z jej mapą i oznakowano dwa prasłowiańskie cmentarzyska.

Rok później udało się wyremontować i wyposażyć Ponadlokalną Świetlicę Środowiskową, a obchodzącą 60-lecie istnienia Ochotniczą Straż Pożarną mieszkańcy obdarowali ufundowanym przez siebie sztandarem. Sztandar otrzymała też szkoła - ale szczególnie cieszyła możliwość zmiany jej nazwy: "106 Dywizja Piechoty Armii Krajowej" zastąpiła "Czerwony Pułk Warszawy".

Tradycyjnie od 10 lat organizuje się kiermasz wielkanocny w Niedzielę Palmową - dochód przeznaczony jest na wypoczynek wakacyjny dzieci.

Teraz do tej listy dopisywane są kolejne przedsięwzięcia.

Wieś z sensem

Kiedy wyremontowali świetlicę, zawarli porozumienie, że będzie służyć wszystkim.

- Od 40 miesięcy działa tu przedszkole.

Z rana są przedszkolaki, potem działa świetlica środowiskowa, a wieczorami - wiejska. Lokal do maksimum służy ludziom - stwierdza Jerzyka Ciesielska.

- Nie izolujemy się od siebie - potwierdza Wojciech Pałka. - Robimy wszystko wspólnie, a nie jako konkurencja.

- I z miejscowymi władzami gminnymi i powiatowymi można się dogadać.

Jak jedziemy i o coś prosimy, nigdy nie ma problemu - dodaje Jerzy Gajewski.

W 2008 roku zorganizowano pierwsze imprezy tematyczne w ramach projektu "Na Królewskim Szlaku - w stronę wsi tematycznych". Na dawnej izbie porodowej odsłonięto tablicę pamiątkową. Odbył się festyn rodzinny "Od grzechu do grzechotki". To wtedy wypracowano hasło przewodnie miejscowości "Wioska dzieci". Kręcące się po okolicy bociany stały się wizytówką wioski - rekordy izby porodowej nie mogą w tej sytuacji dziwić.

W końcu św. Mikołaj jest patronem tutejszego kościoła. Tu każdy może poczuć się jak w domu, przypomnieć sobie, jak miło jest wśród swoich.

- Wszyscy przecież jesteśmy dziećmi.

Staramy się pisać projekty dla wszystkich, tych małych i tych dorosłych dzieci - mówi Jerzyka Ciesielska. "Album Rodzinny Pogrodzia" skierowany był do młodzieży i seniorów - program zaowocował powstaniem strony internetowej i zebraniem historycznych zdjęć mieszkańców wsi. Na chętnych czekają warsztaty kulinarne, zajęcia ze scrapbookingu, robienie kartek świątecznych, warsztaty decoupage i rękodzielnictwa. Mogą uczestniczyć w nich mali i duzi. Jest też wiele projektów adresowanych zwłaszcza do małych mieszkańców: "Teatralna Wioska Dzieci" to okazja do spotkania dzieci z Pogrodzia i okolic.

Wieś z gośćmi

Projekt wsi tematycznych pomógł mieszkańcom wytyczyć trasy rowerowe i zorganizować wypożyczalnię rowerów, a zimą - kuligi. - Oferujemy turystykę emocji - stwierdza Wojciech Pałka. Bo w końcu najważniejsza jest dobra atmosfera, a nie bierny odpoczynek. Projekt "Na Królewskim Szlaku" zakłada podróże turystów między kilkoma pobliskimi miejscowościami tematycznymi.

W Pogrodziu mogą się zatrzymać, kosztując miejscowych przysmaków. Za świetlicą jest plac z miejscem zabaw dla dzieci i miejscem na ognisko. W lipcu odbywa się tu festyn rodzinny, na nim swoją ofertę dzieci przedstawiają rodzicom. Towarzyszy mu degustacja produktów lokalnych, występy artystyczne. W sierpniu mieszkańcy zapraszają na rajd rowerowy legendarną trasą Mity - to okazja do wygrania konkursu sprawnościowego związanego z bezpiecznym poruszaniem się po drodze.

Coraz więcej jest przyjeżdżających grup. Zainteresowanie pracą w ramach wsi tematycznych też sprzyja nawiązywaniu kolejnych kontaktów: do projektu mają się włączyć następne wsie z Warmii i Mazur, w Małopolsce powstaje podobna sieć wiosek. Spotkanie wiosek tematycznych nie należących do Partnerstwa zaplanowane jest w grudniu - teraz należy do niego 10 wsi, a rzecz polega na tym, aby było ich jak najwięcej.

Wieś bez kłótni

- U nas tak jest - 150 osób na imprezie - mówi Jerzyka Ciesielska. - Walczyliśmy, aby ściągnąć ludzi do siebie i mamy tego efekty. Nie ma problemu z przygotowaniem ciasta, uporządkowaniem terenu czy odmalowaniem czegoś. Ludzie widzą, jak zmienia się wizerunek wsi.

- Każde stowarzyszenie ma te same cele - dodaje Jerzy Gajewski. Ale przecież wspólny cel nie oznacza jeszcze zgodnego realizowania. Jak udaje się uniknąć konfliktów?

- Ja bym upatrywał tego w tym, że wieś zamieszkują potomkowie plutonu "Maria" ze 106 dywizji AK. Oni wspólnie pracowali. Jeden drugiemu pomagał.

Byli zżyci po kilku latach w lesie.

Te więzi, które były, przetrwały w ludziach.

To są dziś potomkowie tamtych rodzin - mówi Wojciech Pałka.

- W każdym naszym projekcie gmina jest partnerem -podkreśla Jerzy Gajewski.

- Wspólnie działa szkoła, straż, kościół, rada sołecka, klub seniora, koło gospodyń wiejskich.

- Pracujemy społecznie - mówi Wojciech Pałka. - I staramy się, aby wszystko co robimy było jawne. Niedoinformowanie jest zgubne. Staramy się więc zaangażować wszystkich, a potem poinformować o tym, co się wydarzyło.

Sprawozdanie i dokumenty pokazujemy wszystkim, zapraszamy na walne zebranie. Wydajemy kwartalnik, w którym można przeczytać o wszystkim, co robimy.

Wieś z przyszłością

- To, co sobie założyliśmy - integrację - osiągnęliśmy, choć na początku było trudno. Teraz już widać, że poszliśmy w dobrym kierunku - stwierdza Jerzy Gajewski. - Robimy dalej to, co robiliśmy wcześniej, nie będąc wioską tematyczną.

- To co się zrobiło, pozostaje. I mieszkańcy, i władze to widzą - dodaje Wojciech Pałka. - Jak odbywa się rajd terenowy, to przyjeżdża tu wiele osób. Kręcą się obcy ludzie, chodzą, zaglądają, rozmawiają z mieszkańcami - to jest też doping, aby zadbać o swoje posesje.

Nie konkurencja tylko współpraca - to zdanie odnoszą w Pogrodziu i do współmieszkańców, i do sąsiednich wsi, i do władz. Planują też połączenie sąsiednich trzech Lokalnych Grup Działania. A że nie wiadomo jeszcze, czy w nowej perspektywie budżetowej będą środki? Nie szkodzi. O fundusze coraz trudniej skutecznie aplikować, bo przybywa chętnych.

- Partnerstwo trzech grup będzie mocniejsze na rynku do pozyskiwania funduszy - przewiduje Jerzy Gajewski.

- Trzeba być przygotowanym, aby pozyskać środki. Stworzenie partnerstwa niczego nie osłabi.

Bo trzeba robić swoje - tak było kiedyś, tak jest teraz. I tak pewnie będzie.

A to, co się zmienia, trzeba wykorzystać tak, aby służyło, a nie przeszkadzało.

Tak jak i pomysł na wieś tematyczną.

- Nie stać by nas było na materiały promocyjne, a kiedy działamy wspólnie - można zrealizować większy projekt, jest opiekun merytoryczny, który ma własną telewizję, może chociażby wyprodukować spot reklamowy - mówi Wojciech Pałka.

Wieś z treścią

Zainteresowani znajdują się i do pracy, i do świętowania. Na ubiegłorocznej Wigilii spotkała się cała wieś. Dlatego i w tym roku będzie taki wieczór.

- Gdybyśmy nie organizowali tego spotkania, to pewnie nawet sąsiad z sąsiadem nie zawsze podzieliłby się opłatkiem - mówi Wojciech Pałka.

A każde takie spotkanie umacnia więź. Bo o nią chodzi najbardziej. Jak to zapisali w kronice po imprezie "Album rodzinny Pogrodzia": "Głównym celem jest spotkanie pokoleniowe i wymiana doświadczeń. Z jednej strony młodzi pogrodzianie, szukający swojej tożsamości, kształcący się, jeszcze niepewni, czy pozostaną w swojej rodzinnej wsi. Na przeciwnym biegunie seniorzy z gorzkimi i pięknymi doświadczeniami, związani z Pogrodziem od pełnych niepewności i obaw lat powojennych już do końca swoich dni. A pomiędzy nimi przestrzeń, którą staraliśmy się jak najlepiej wypełnić: rozmowami, wspomnieniami, pożółkłymi fotografiami i dokumentami, ale także "nową jakością" w takich okolicznościach - światem komputerów, programów i internetu".

Bo bez zapełnienia tej wspólnej przestrzeni nie udałoby się nic...

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.144.16.135
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!