Badania przeprowadzone przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pokazują, że wzrasta liczba gospodarstw ekologicznych. W 2007 r. liczba rolników prowadzących produkcję ekologiczną wynosiła 11 887, z czego 4502 miało certyfikat zgodności, 5159 – było w okresie przestawiania produkcji na metody ekologiczne, a 2226 – posiadało certyfikat i jednocześnie prowadziło część produkcji w okresie przestawiania gospodarowania. Powierzchnia upraw ekologicznych w Polsce wynosiła 285 878 ha, w tym 143 087 ha użytków rolnych z certyfikatem zgodności, a 142 791 ha użytków rolnych będących w okresie przestawiania. Powierzchnia upraw ekologicznych rośnie, ale jej udział w całkowitej powierzchni rolnej jest wciąż niski, bo wynosi około procenta.

Za szybkim wzrostem gospodarstw nie nadąża jednak przetwórstwo. Nadal bowiem jest bardzo mało takich obiektów i mimo że w roku ubiegłym było blisko 200 przetwórni, to i tak nie zaspokaja to potrzeb producentów ekologicznych. Analizując dane dotyczące liczby przetwórni produktów rolnictwa ekologicznego, można zaobserwować trzykrotny spadek dynamiki jej wzrostu, porównując lata 2005–2006 do lat 2006–2007.

Kampania promocyjna

W Pokazowym Gospodarstwie Ekologicznym w Chwałowicach k. Iłży Agencja Rynku Rolnego, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przetwórców i Producentów Produktów Ekologicznych „Polska Ekologia” i Centrum Doradztwa Roniczego w Radomiu zorganizowały konferencję prasową, na której zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych wśród konsumentów żywności ekologicznej. Badania są pokłosiem ogólnopolskiej, trzyletniej kampanii informacyjnej „Rolnictwo Ekologiczne”, która rozpoczęła się w 2006 r. Cel kampanii to szerzenie wiedzy wśród konsumentów na temat żywności ekologicznej i jej wartości, a w konsekwencji – zwiększenie popytu na nią. Ważne jest też informowanie konsumentów o systemie certyfikacji żywności i gospodarstw ekologicznych, promowanie logo „Rolnictwo ekologiczne” i produktów nim oznaczonych, zwiększanie świadomości konsumentów i producentów o korzyściach płynących z produkcji ekologicznej, zwłaszcza w zakresie ochrony środowiska, edukowanie doradców i producentów o ekologicznych metodach produkcji rolniczej.

Znak „Rolnictwo ekologiczne” pozwala producentowi chronić własne interesy, a także daje gwarancję, że wytwarzany produkt jest wysokiej jakości. Dla konsumenta to gwarancja, że kupuje oryginalny produkt ekologiczny. Logo oznacza, że przynajmniej 95 proc. składników tego produktu zostało wytworzone metodami ekologicznymi i spełnia wymogi oficjalnego systemu certyfikacji.

Rozpoznać logo

Rafał Baran – dyrektor zarządzający agencji reklamowej Testardo Red Cell, zaprezentował wyniki badań przeprowadzone przez TNS Ośrodek Badania Opinii Publicznej dotyczące rozpoznawalności logo rolnictwa ekologicznego po kampanii informacyjnej. Przeprowadzono dwa badania. Pierwsze – zerowe, na początku kampanii, a drugie w kwietniu tego roku. Respondentami były osoby w wieku 31–60 lat, zarabiające ponad 1500 zł netto miesięcznie, głównie z miast, bo tam są przeważnie odbiorcy produktów rolnictwa ekologicznego.

konferencja_ekologia.jpg
Autor: M. Matczuk
Opis: W konferencji uczestniczyli (od lewej) Iwona Ciechan - rzecznik prasowy ARR, Henryk Smolarz - zastępca prezesa Agencji Rynku Rolnego, Dariusz Goszczyński - z-ca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych w MRiRW, Rafał Baran - dyrektor zarządzający agencji reklamowej Testardo Red Cell oraz Henryk Skórnicki - dyrektor Oddziału Centrum Doradztwa Rolniczego w Radomiu.

Z badań wynika, że znajomość logo „Rolnictwa ekologicznego” w ostatnich dwóch lat wzrosła o ponad 100 proc. Na początku kampanii wynosiła ona bowiem tylko 7 proc., obecnie ponad 16 proc. Co respondenci wiedzą o żywności ekologicznej? Znak rolnictwa ekologicznego świadczy o tym, że produkt jest zdrowy i pochodzi z uprawy z użyciem naturalnych nawozów, został przebadany i spełnia ekologiczne normy. W opinii badanych żywność ekologiczna jest droższa niż konwencjonalna, lecz za tą różnicą w cenie stoi lepszy smak i wyższa jakość. Istotnie, większa liczba osób, w porównaniu do 2006 r., ma również świadomość, że aby produkty mogły być sprzedawane jako ekologiczne,  powinny posiadać specjalne oznakowanie. Logo „Rolnictwo ekologiczne” jest aktualnie jednym z najlepiej rozpoznawanych znaków żywności ekologicznej w Polsce.

Rozwój sektora

Dariusz Goszczyński, zastępca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przypominał, że od 1991 r. w Unii Europejskiej funkcjonuje system, który służy wyróżnianiu żywności specyficznej. Dlaczego stworzono prawne ramy służące wyróżnianiu żywności wyższej jakości? Po pierwsze, postawiono na odbudowę zaufania konsumentów do jakości żywności wytwarzanej na terenie Wspólnoty. Związane to było z ochroną środowiska, kiedy to w latach 70. i 80. wspólnotowi rolnicy bardzo zanieczyścili środowisko. Po drugie, jest to ważne rozwiązanie dla producentów. – Rolnictwo ekologiczne rozwija się bardzo szybko. Obecnie w Polsce jest blisko 12 tys. gospodarstw i ponad 200 przetwórni. Dlatego zależy nam, aby konsumenci byli w stanie rozpoznać logo produktów ekologicznych, bo wtedy będzie na nie większy zbyt. Rolnictwo ekologiczne jest dużą szansą dla polskich rolników, ponieważ nasz kraj ma bardzo dobre warunki naturalne do tego, aby wytwarzać tego typu produkty – ocenia Dariusz Goszczyński.

W ramach PROW w ciągu paru miesięcy zostaną wprowadzone dwa działania zachęcające rolników do uczestnictwa w systemie rolnictwa ekologicznego i promocji tych produktów. Pierwsze to działanie o nazwie „Uczestnictwo rolników w systemie jakości”, którego celem jest refundacja kosztów uczestnictwa systemów jakości m.in. w systemie rolnictwa ekologicznego, drugie to wsparcie promocji. Wsparcie działań informacyjnych pokrywać będzie 70 proc. kosztów związanych z działalnością promocyjnych produktów wysokojakościowych ekologicznych, tradycyjnych i regionalnych. Pierwsze działanie będzie prowadzić Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, drugie – Agencja Rynku Rolnego.

Gospodarstwo ekologiczne

Włodzimierz Stachura – kierownik Pokazowego Gospodarstwa Ekologicznego w Chwałowicach – zaprezentował gospodarstwo przestawione na produkcję ekologiczną w 2006 r. Jego powierzchnia wynosi około 52 ha, z tego użytkowane rolniczo jest 47 ha. Główny kierunek produkcji to chów bydła mięsnego, uprawa zbóż, roślin strączkowych i warzyw. Uprawiana jest m.in. pszenica ozima Tonacja, pszenica twarda Komnata, pszenżyto ozime Kitaro, jęczmień jary Justina, pszenica jara Tybald, żyto ozime Rostockie, także łubin wąskolistny Zeus oraz ziemniaki – Lord i Roko. – Udaje się nam uniknąć zachwaszczenia poprzez odpowiednią agrotechnikę, płodozmian i międzyplony. W gospodarstwie ekologicznym trzeba jednak przyzwyczaić się  do obecności chwastów, ale ich występowanie można ograniczyć – dodaje Włodzimierz Stachura.

Źródło: "Farmer" 19/2008