Rolnictwo ekologiczne jest odpowiedzią na zmieniającą się strukturę popytu na rynku. Konsumenci skłaniają się ku oferowanym przez nie produktom i są gotowi zapłacić za nie więcej niż za pochodzące z gospodarstw produkujących konwencjonalnymi metodami. Rosnący popyt spowodował znaczny (jak na warunki Polski) wzrost liczby gospodarstw ekologicznych w kraju.

Sposób wytwarzania produktów w gospodarstwach ekologicznych znacznie się różni od metod wykorzystywanych przez rolnictwo konwencjonalne. W tych pierwszych założeniem jest produkcja żywności bez takich środków produkcji, jak np. nawozy mineralne, chemiczne środki ochrony roślin. Ich funkcję spełniają np. nawozy naturalne, wyciągi ziołowe. Generalnie sprowadza się to do stymulowania mechanizmów produkcji przy wykorzystaniu naturalnych środków uzyskanych w obrębie gospodarstwa. Jest to naśladowanie procesów zachodzących w naturalnych ekosystemach - zarówno jeśli chodzi o aspekt jakościowy (rodzaj wprowadzanych do obiegu substancji), jak i ilościowy (poziom intensywności).

Szczegółowe kryteria produkcyjne służą realizacji trzech podstawowych celów rolnictwa ekologicznego. Są to:

zachowanie wysokiego poziomu próchnicy warunkującej żyzność gleby;

utrzymanie równowagi biologicznej w środowisku produkcji dzięki pielęgnowaniu bioróżnorodności;

samowystarczalność paszowo-nawozowa, czyli dążenie do zamknięcia obiegu materii w gospodarstwie poprzez zrównoważenie produkcji roślinnej i zwierzęcej.

Integralną częścią kryteriów produkcji rolnej jest konwersja na metodę ekologiczną, czyli wymagany okres stosowania kryteriów w gospodarstwie przed przyznaniem eko-rolniczego statusu po raz pierwszy. Okres konwersji trwa zasadniczo 2 lata (dla upraw wieloletnich - 3 lata) i ma przyczynić się do rozkładu pozostałości stosowanych wcześniej środków agrochemicznych oraz służyć osiąganiu równowagi ekologicznej w gospodarstwie.

Aby porozmawiać o problemach związanych z tym typem prowadzenia działalności rolniczej, odwiedziłam gospodarstwo ekologiczne Jolanty i Norberta Bruździńskich w Łubowie, w powiecie gnieźnieńskim. Zajmuje ono powierzchnię 12,6 ha, z czego 10,6 ha to grunty orne od III do V klasy bonitacyjnej. Na 4 ha uprawiane są zboża: pszenżyto (średni plon 2,5 t/ha) i mieszanka: pszenica + jęczmień + owies. Ponieważ podstawą produkcji jest przetwórstwo mleka koziego - 65 kóz, w tym 52 dojne - jako pasza objętościowa uprawiane są łąki i topinambur. Całości upraw polowych dopełnia plantacja lucerny nasiennej i niewielki (0,5 ha) sad jabłoniowy. W gospodarstwie jest też szklarnia wykorzystywana do produkcji warzyw. Dodatkowo produkowane są kiełki rzodkiewki oraz syrop z kwiatów bzu czarnego. Finanse gospodarstwa uzupełnia prowadzona agroturystyka.