PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Komu wierzbę komu

Komu wierzbę komu

Szwedzka firma Vattenfall rozpoczęła budowę agroenergetycznej bazy surowcowej. Pod swoje potrzeby zakontraktowała już pierwsze plantacje wierzby wiciowej.



Krajowy rynek biomasy dopiero powstaje. Dotychczas dominowała biomasa leśna. Obecnie jest ona sukcesywnie zastępowana rolniczą i odpadową. Na mocy obowiązujących przepisów uczestnikami tego rynku mogą być rolnicy, oraz zarejestrowane w Agencji Rynku Rolnego przedsiębiorstwa skupujące i przetwarzające biomasę. Rejestr pośredników prowadzących skup i zakładów przetwórczych można znaleźć w Internecie (http: //www.arr.gov.pl). Umowy kontraktacyjne na dostawy biomasy należy zawierać wyłącznie z przedsiębiorstwami w nim umieszczonymi.

Słoma i co jeszcze

Zgodnie z przepisami unijnymi, zrębki leśne i tartaczne mają stanowić margines zaopatrzenia energetyki. Głównych dostawcą biomasy ma być rolnictwo.

Słomy ze zbóż, rzepaku i kukurydzy zbieramy rocznie ok. 28, 5 mln t. Znaczna jej część (ok. 19,5 mln t.) jest wykorzystywana jako nawóz, pasza bądź ściółka. Jednak w rejonach w których dominują duże gospodarstwa, obsiewające zbożami i rzepakiem często ponad 90 proc. gruntów ornych oraz mające małą produkcję zwierzęcą powstaje duża, bo wynosząca łącznie 9 mln t. nadwyżka słomy. Szacuje się, że nawet 40 proc. tej ilości powinno zostać sprzedane energetyce. Głównymi jej odbiorcami są lokalne kotłownie i peleciarnie. Pod względem energetycznym, jej 1,5 tony równoważy tonę węgla kamiennego średniej jakości. Słomę można samemu zebrać i sprzedać, lub zawrzeć umowę z firmą skupującą, która zbiera i transportuje słomę własnymi maszynami. Zysk nie jest wielki, bo za tonę słomy można otrzymać 150 do 200zł, a średni plon z hektara to 3 t. Dlatego po zbrykietowaniu wykorzystywana jest przede wszystkim przez gospodarstwa domowe.

Energetyka zawodowa liczy przede wszystkim na surowiec z celowo zakładanych plantacji roślin trwałych. W 2020 r. udział energii pozyskiwanej z biomasy powinien stanowić 15 proc., zaś w 2030 r. 20 proc., w stosunku do energii zawartej w węglu. W związku z tym energetyka powinna otrzymać w terminie bliższym 5,3 mln ton, zaś w 2030 r. 7,6 mln ton biomasy w stanie suchym. Oznacza to, że w 2020 r. powinniśmy mieć w kraju około 0,5 mln ha plantacji z przeznaczeniem na cele energetyczne, a w 2030 r. 0,8 mln ha. Aktualnie areał ten wynosi jedynie około 10 tys. ha.

Najbardziej przydatne jest drewno krzewów i drzew szybko rosnących, które po ścięciu łatwo odrastają jak chociażby wierzba. Szczególnie wartościowa jest wierzba wiciowa zbierana w cyklu 3-letnim. Uzyskuje się wówczas najwyższy plon w przeliczeniu na rok, a drewno ma wyższą wartość energetyczną, niż przy zbiorze corocznym.

Vattenfall postawił na wierzbę

Na wierzbę wiciową postawiła między innymi szwedzka firma Vattenfall, znany producent energii elektrycznej i ciepła, dysponujący kilkoma zakładami w naszym kraju. W trosce o zaplecze surowcowe rozpoczął akcję kontraktacyjną. Pierwsze plantacje powstały w ubiegłym roku.

Wybór nie jest przypadkowy – powiedział w rozmowie z nami Marek Szałański zajmujący się w firmie agrosurowcem. Firma dysponuje pozytywnymi doświadczeniami z jej wykorzystania w Szwecji. Wierzba wiciowa posiada kilka istotnych zalet, do których trzeba zaliczyć: duże plony roczny przyrost może wynosić od 7 do 15 t/ha suchej masy drewna, długi okres użytkowania plantacji sięgający 15 17 lat i niską cenę sadzonek, która rzutuje na koszt założenia uprawy.

Te a także inne cechy skłaniają tę firmę do zaangażowania się w popularyzacje uprawy wierzby wiciowej i zawierania wieloletnich umów kontraktacyjnych. Vattenfall proponuje rolnikom umowy na okres 17 lat. W jej ramach firma zobowiązuje się:

·       pokryć koszt założenia plantacji,

·       pokryć koszt każdorazowego jej zbioru i przerobu na zrębki,

·       wykupić całą wyprodukowaną w gospodarstwie biomasę.

Do rolnika należy natomiast przygotowanie pola do obsadzenia. Obejmuje ono jego odchwaszczenie – szczególnie z chwastów trwałych jak perz właściwy, ostrożeń, wykonanie analizy chemicznej gleby będącej podstawą do przeprowadzenia nawożenia mineralnego gleby, głęboka orka zimowa i wykonania uprawek wiosennych. Gleby kwaśne, o pH poniżej 5,5 należy koniecznie jesienią zwapnować. Rolnik nie ponosi pełnych kosztów przygotowania pola pod obsadzenie wierzbą.

Firma płaci tzw. opłatę wstępną w wysokości ok. 1000 zł na każdy hektar zakładanej plantacji. Jest ona wypłacana dwóch częściach. I rata – za przygotowanie gruntu, w terminie do 90 dni od rozpoczęcia nasadzeń. II wypłata – za prawidłowe prowadzenie plantacji w pierwszym roku, następuje po przeprowadzeniu kontroli wykonania prac.

Pielęgnacja plantacji w roku jej założenia sprowadza się do zastosowania herbicydów doglebowych bezpośrednio po posadzeniu wierzby. Jej początkowy wzrost jest bardzo powolny i chwasty mogą ją całkowicie zagłuszyć. Po przyjęciu się sadzonek niezbędne jest niewielkie zasilenie pogłówne w wysokości: 20 kg N, 10–20 kg P2O5 i 20–40 kg K2O/ha.

Ile można zarobić

Cena skupu surowca w bardzo dużym stopniu zależy od wilgotności skupowanej biomasy, a ta może się wahać od poniżej 20 do nawet 55 proc. Vattenfall (analogicznie jak pozostałe zakłady energetyczne) ustala cenę biomasy po ocenie jej wartości energetycznej wyrażonej w GJ (gigadżulach). W przypadku wierzby świeżo zebranej o wilgotności około 50 proc. wynosi ona 7 – 9 GJ/t. W odniesieniu do wierzby sezonowanej o wilgotności około 20 proc. wartość ta wzrasta do 11–13 GJ/t, zaś w przeliczeniu na suchą masę osiąga 15–18 GJ/t. Hektarowa plantacja wierzby dostarcza 7 do 11 t. suchej masy.

Przykład:

Rolnik dostarcza do zakładu 100 ton świeżo zebranej wierzby. Po pobraniu prób, określono wartość energetyczną na 8 GJ/t. Przy cenie za GJ (18–20 zł/GJ) rolnik otrzymuję za 1 tonę odstawionej świeżej masy 144–160zł. Zatem wypłata dla rolnika sięga 14.400 do 16.000 zł.

Ceny biomasy podlegają corocznej indeksacji z dniem 1 sierpnia, w oparciu o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w I półroczu danego roku w stosunku do I półrocza roku poprzedniego, publikowany do 20 dni po upływie I półrocza przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Dla kogo wierzba

Wykorzystanie biomasy przez energetykę wymaga od niej kosztownych inwestycji w adaptację instalacji (głównie kotłów) do korzystania z tego paliwa. Nic więc dziwnego, że poszukuje rolników gwarantujących systematyczną dostawę dużych partii towarowych jednorodnej jakości, dysponujących miejscem do składowania ściętych gałęzi. Stąd Vattenfall wprowadził ograniczenie dotyczące minimalnej powierzchni plantacji – 20 ha. Nie mniej o podpisaniu umowy kontraktacyjnej mogą z tą firmą rozmawiać także drobniejsi producenci. Muszą jednak zawiązać grupę producencką i to ona jest wówczas stroną w umowie.

Ograniczeniem są także względy przyrodnicze. Z oczywistych powodów roślina ta nie powinna być uprawiana na glebach bardzo dobrych i dobrych. Natomiast można ją uprawiać na glebach wytworzonych z piasków klasyfikowanych jako grunty klasy IVb i V, jednak woda gruntowa powinna występować nie głębiej niż 2 m. Na suchych glebach, w latach z małą ilością opadów uzyskuje się do 30 proc. mniejszy plony niż na glebach wilgotnych i uprawa wierzby jest nieopłacalna.

Najbardziej przydatne do uprawy wierzby są gleby wilgotne (ale nie zabagnione) położone zwykle w obniżeniach terenowych. Należy pamiętać, że wierzbę zbiera się w okresie jesienno-zimowym, kiedy gleby są zwykle silnie uwilgotnione, dlatego pola obsadzane tą rośliną powinny być tak położone, aby możliwy był dojazd ciężkim sprzętem do jej zbioru, oraz transport zebranego plonu.

Leszek Terec kieruje 230 ha gospodarstwem w Kępie nieopodal Puław. Pola przylegają bezpośrednio do wału okalającego Wisłę. W kwietniu ub. roku obsadził wierzbą 20 ha. Trafiła na pole bardzo mozaikowate pod względem glebowym. – Kilkanaście lat temu rzeka przerwała wał powyżej nas. Woda wyżłobiła długie rynny zabierając madę i nanosząc czysty piach. Zdegradowany przez Wisłę obszar stał się bardzo zawodny w plonowaniu. Był to jeden z podstawowych powodów przeznaczenia go pod wierzbę – opowiadał Terec. Sadzonki zdążyły się przyjąć, kiedy przyszła czerwcowa powódź. Tym razem wał wytrzymał, ale i tak przesiąkająca woda zalała młodą plantację na wysokość metra i pozostawała tak przez 3 tygodnie. – Sądziłem że to już koniec. Wszystkie listki i młode pędy pod wodą zgniły. Ku memu zaskoczeniu rośliny bardzo szybko się zregenerowały. Po lipcowej suszy woda z Wisły zalało je jeszcze 2 razy. Ale wierzba okazuje się bardzo odpornym gatunkiem. Wytrzymała wszystko – podsumował gospodarz wskazując na częściowo przykrytą śniegiem plantację.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • pracownik naukowy z Puław 2011-01-18 14:12:19
    Na marginesie można dodać, że te 20 ha wierzby nad Wisłą realizowane jest w ramach projektu badawczego dot. roślin energetycznych opiewającego na około 10 mln zł. IUNG jest jednym z instytutów uczestniczącym w projekcie. To są po prostu kwadratowe jaja. W latach 70-tych, Szwedzi dostali z IUNG materiał (odmiany wierzby hodowane w IUNG na Kępie u Telca min.) do badań. Przeprowadzili gruntowne badania realizując projekt rządowy i na początku lat dwutysięcznych opublikowali raport, którego głównym wnioskiem jest to, że wierzba do celów energetycznych nie nadaje się. Służy teraz w Szwecji do wyrobu płotów i to jest jej główne zastosowanie. Podsumowując, wierzba zaliczyła wycieczkę na północ Europy i wróciła po 30 latach gościnnych występów do siebie na stare śmieci. Sadzonki 30 lat temu wyjeżdżały w teczkach naukowców, którym przyświecał światły cel i chęć zrobienia czegoś pożytecznego. Teraz po nieudanych występach wracają na plecach szwedzkiego koncernu, który jawnie robi wszystkich w wała. O ile dziennikarze, mali rolnicy i inni laicy mogą sobie dywagować nad sensem tego działania to instytucja taka jak IUNG nie powinna dać się wpuścić w maliny cwaniaczkom z Vattenfala i robić w balona tych którzy oczekują od nauki czegoś pożytecznego. Po prostu wstyd, wstyd, wstyd!
  • pracownik naukowy z Puław 2011-01-18 10:15:33
    Telec Leszek a nie Terec w gospodarstwie IUNG odkrywa, że wierzba rośnie nad Wisłą....sukces na miarę państwowego instytutu badawczego i koncernu energetycznego
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.71.68
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!