Podejmując inicjatywę Komisji Europejskiej w zakresie wsparcia działań informacyjnych odnoszących się do Wspólnej Polityki Rolnej, Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA zajęła się problematyką związaną z przyszłością sektora odnawialnych źródeł energii, a w szczególności biogazu rolniczego oraz jego znaczenia dla rozwoju obszarów wiejskich w Polsce.

W ramach otrzymanej dotacji, FAPA zrealizowała konferencję pt. „Odnawialne źródła energii
nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce”, której towarzyszył wyjazd studyjny do biogazowi rolniczych funkcjonujących w Czechach. Głównym celem realizowanego projektu było poinformowanie społeczeństwa o kwestiach dotyczących zreformowanej polityki rolnej, w szczególności o polityce rozwoju obszarów wiejskich w zakresie realizacji nowych wyzwań związanych ze zmianą klimatu i energią odnawialną.

Upowszechnianie i pogłębianie wiedzy mieszkańców obszarów wiejskich jest konieczne do szerokiego ich włączenia w proces wdrażania nowych priorytetów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Wybór tematu projektu nie wynikał jedynie z powodu traktowania odnawialnych źródeł energii jako nowego priorytetu Wspólnej Polityki Rolnej. Ze względu na znaczące zasoby biomasy rolniczej produkowanej w Polsce, bioenergia powinna być traktowana również jako kluczowy wkład w realizację celów określonych w Pakiecie klimatyczno-energetycznym. Wiadomo, iż wykorzystanie potencjału biomasy rolnej w znaczącym stopniu wpływać będzie na gospodarkę rolną, stąd stanowić powinno również istotny element tejże polityki. Obecny, dość niewielki stan wykorzystania istniejących zasobów odnawialnych
i jasno sprecyzowane cele wskaźnikowe na rok 2020 sprawiają, że należy zastanowić się nad racjonalnym wykorzystaniem bogactwa biomasy. Należy oszacować potencjale korzyści oraz możliwe negatywne skutki związane z zagospodarowaniem tych zasobów.

Za jeden z najbardziej przyszłościowych kierunków energetycznego wykorzystania zasobów biomasy uznaje się produkcję biogazu rolniczego. Czy w związku z tym, produkcja biogazu z biomasy rolniczej może stać się ważnym w Polsce źródłem energii odnawialnej?
Już dziś wskazuje się na istotne zalety biogazowi rolniczych. W najnowszej dyrektywie unijnej dotyczącej odnawialnych źródeł energii1 podkreślono, że „wykorzystanie surowców rolnych, takich jak nawóz pochodzenia zwierzęcego czy mokry obornik oraz innych odpadów zwierzęcych i organicznych do wytwarzania biogazu dzięki wysokiemu potencjałowi oszczędności w emisji gazów cieplarnianych daje znaczne korzyści dla środowiska zarówno przy wytwarzaniu energii ciepła i elektrycznej, jak i stosowaniu jako biopaliwo. Instalacje na
biogaz dzięki zdecentralizowanemu charakterowi i regionalnej strukturze inwestycyjnej mogą wnieść znaczący wkład w zrównoważony rozwój obszarów wiejskich i stwarzać nowe perspektywy zarobku dla rolników”. Doskonałym odwzorowaniem unijnego podejścia na poziomie krajowym jest, przygotowany przy udziale Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, program wsparcia dla biogazowni rolniczych „Innowacyjna Energetyka. Rolnictwo
Energetyczne”. Czy jego realizacja przyczyni się do tego, że biogaz stanie się głównym rodzajem bioenergii produkowanym z biomasy rolniczej w Polsce?

W konkluzjach zrealizowanego projektu potwierdzono m.in., że ze względu na swój potencjał
polskie rolnictwo będzie odgrywać istotną rolę w realizacji celów dotyczących odnawialnych źródeł energii na rok 2020 (15%). Ze względu jednak na to, że potencjał ten jest obecnie wykorzystany w niewielkim stopniu, wskazano konieczność podjęcia zdecydowanych działań zwiększających stopień energetycznego wykorzystania biomasy rolniczej. Wielokrotnie podkreślano również, że rola rolnictwa w rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce
nie musi ograniczać się jedynie do produkcji biomasy energetycznej. Rolnicy powinni również uczestniczyć w procesie jej przetwórstwa. Zaproponowano zatem, by inwestycje rolników czy grup producentów rolnych w biogazownie rolnicze w Polsce były podejmowane we współpracy z potencjalnymi partnerami, tj. gminami, dostawcami technologii czy podmiotami przetwórstwa rolnego.

W niniejszej publikacji prezentujemy Państwu materiał podsumowujący realizację projektu,
przedstawiony przez prelegentów podczas konferencji oraz uzyskany podczas wyjazdu studyjnego. Mam nadzieję, że szeroki zakres poruszanej problematyki dotyczącej produkcji biogazu rolniczego pozwoli Państwu dostrzec korzyści związane z rozwojem tej dziedziny energii odnawialnej, a zaproponowane rozwiązania ułatwią realizację priorytetu energii odnawialnej na obszarach wiejskich w Polsce.

Odnawialne źródła energii nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce plik .pdf