"Czerwona Księga Roślin województwa podkarpackiego" jest pierwszą tego typu publikacją opracowaną dla województwa podkarpackiego. Pokazane i omówione zostały w niej zagrożenia poszczególnych elementów szaty roślinnej regionu i ich skala. Dotyczy to zarówno gatunków roślin, jak i całych zbiorowisk roślinnych. Nad publikacją przez rok pracował zespół ekspertów z Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Księga powstała w ramach projektu "Zielone Podkarpacie - popularyzacja różnorodności biologicznej w wymiarze ekosystemowym", który realizowany jest przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia" w Rzeszowie.

Jak wyjaśniła szefowa projektu Małgorzata Draganik w publikacji uwzględniono prawie 150 gatunków roślin, zarówno tych już wymarłych, czy zagrożonych wyginięciem, jak i też występujących bardzo rzadko w regionie. Wskazano i scharakteryzowano aktualny status poszczególnych gatunków i rozmieszczenie stanowisk. Księga zawiera także informacje na temat siedlisk występowania poszczególnych roślin i głównych czynników zagrażających ich populacjom.

W publikacji omówione zostały też zagadnienia dotyczące 70 zbiorowisk roślinnych zanikających bądź narażonych na wyginięcie. Wskazano i omówiono także czynniki przyczyniające się do ich ustępowania.

Wśród gatunków roślin zagrożonych znalazły się m.in. Adonis aestivalis, czyli miłek letni i Cypripedium calceolus, czyli obuwik pospolity. Oba te gatunki w woj. podkarpackim są "krytycznie zagrożone wyginięciem", a w Polsce - narażone na wyginięcie.

Jak napisano w "Czerwonej księdze" głównym czynnikiem powodującym wymieranie miłka letniego są herbicydy, powszechnie używane przez rolników, oraz zarastanie pól przez krzewy i drzewa. Z kolei głównym zagrożeniem dla obuwika pospolitego może być ponowne ocienienie stanowiska w wyniku zarastania. Wskazano jednocześnie, że obuwik występuje jedynie w Lesie Czulnia koło Leska.

Inną zagrożoną na Podkarpaciu rośliną jest Anemone sylvestris, czyli zawilec wielkokwiatowy, który w kraju jest bliski zagrożeniu. Według księgi gatunek ten obecnie występuje tylko na dwóch stanowiskach: na Górze Filipa koło Makowej oraz w Dąbrowie koło Zaklikowa. Głównymi zagrożeniami dla tej rośliny jest wzrost wilgotności i zarastanie muraw kserotermicznych.

Natomiast wśród zagrożonych zbiorowisk roślinnych znalazł się m.in. zespół bagna zwyczajnego i torfowca magellańskiego, który należy do leśnych torfowisk wysokich; zespół wierzby siwej i wrześni pobrzeżnej; zespół dzwonka piłkowanego i mietlicy pospolitej, podzespół z chabrem łąkowym. Od stycznia wydawnictwo będzie nieodpłatnie dystrybuowane do bibliotek i szkół różnego szczebla, a także samorządów, instytucji i organizacji związanych z ochroną przyrody, popularyzacją różnorodności biologicznej woj. podkarpackiego.

Zainteresowani otrzymaniem pozycji mogą także kontaktować się z koordynatorką projektu Małgorzatą Draganik z "Pro Carpathii" na adres: malgorzata@procarpathia.pl