Ogłoszony we wtorek rządowy program pomocy zapowiadał tylko wsparcie dla hodowców roślin - w przypadku sadów i krzewów owocowych pomoc ma wynieść 800 zł na hektar, a dla pozostałych upraw 400 zł na hektar. Premier Ewa Kopacz poinformowała w środę, że będzie odrębny program wsparcia dla poszkodowanych przez suszę hodowców bydła.

Szmulewicz ocenił w środę, że szacowanie start wzbudza wiele emocji, bo przy obecnych zasadach udzielenia pomocy, na wsparcie mogą liczyć głównie ci, którzy zajmują się produkcją roślinną, pod warunkiem, że w danej gminie dostatecznie wcześnie ogłoszono suszę i rolnik niezwłocznie zgłosił straty. Gdy zboża są już zebrane z pola, strat oszacować już nie można - podkreślił.

Wystąpienie suszy ogłaszane jest przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) m.in. na podstawie ilości opadów. IUNG stan zagrożenia suszą najpierw określił dla zbóż jarych i ozimych, w kolejnych tygodniach także dla np. dla kukurydzy czy ziemniaków. Dla każdej uprawy straty oceniane są oddzielnie.

Straty oceniają specjalne komisje, które powołuje wojewoda na wniosek wójta czy burmistrza. Mogą oni wystąpić z takim wnioskiem wtedy, gdy suszę w danej gminie ogłosi IUNG. Szacowanie strat odbywa się na pisemny wniosek rolnika. Producent rolny musi złożyć wniosek o oszacowanie szkód niezwłocznie, nie później niż w ciągu 10 dni roboczych od dnia wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.

Straty szacują komisje składające się z 3-4 osób, są wśród nich m.in. przedstawiciele: gminy, ośrodka doradztwa rolniczego, izby rolniczej.

Jak ocenił prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych, komisja ogląda uprawy i ocenia straty na podstawie różnych wskaźników i jest to raczej uznaniowy szacunek.

Szmulewicz dodał, że średnie dochody rolnika z trzech lat również szacuje się na podstawie wskaźników, np. mówiących o tym, jaki mógł być przychód z danej uprawy lub chowu zwierząt. Więc - jego zdaniem - nie są to wyliczenia dla konkretnego gospodarstwa.

Z instrukcji dla komisji szacujących straty wynika, że "średnią roczną produkcję rolną z ubiegłych trzech lat lub średnią z trzech lat opartą na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej, ustala się na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie rolnym". Jak zaznaczono w dokumencie, "w przypadku braku takich danych lub dokumentów" ustala się ją "na podstawie danych o średniej wielkości produkcji publikowanych przez jednostki doradztwa rolniczego, urzędy statystyczne lub Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej".