PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

O prognozach zmian klimatu Ziemi

O prognozach zmian klimatu Ziemi Obecnie jednym z największych problemów światowych jest ocena globalnych zmian klimatu spowodowanych działalnością człowieka

Autor: Andrzej Kurowski

Dodano: 06-05-2018 08:07

Tagi:

Huragany, śnieżyce, katastrofalne opady, powodzie, lawiny błotne - to jedne z oznak zmian klimatu. Nasilające się w ostatnich latach anomalie meteorologiczne są wynikiem postępującego ocieplenia atmosfery. Kataklizmy pogodowe potwierdzają, iż nasza cywilizacja nie jest odporna na zagrożenia klimatyczne.



Obecnie jednym z największych problemów światowych jest ocena globalnych zmian klimatu spowodowanych działalnością człowieka. Ostrzeżenia nauki przed zmianami klimatu w związku z efektem cieplarnianym mają za sobą długą historię. Już w XIX w. fizycy, Jan de Fourier (w 1827 r.) oraz John Tyndal (w 1861 r.), określili jakościową zależność między stężeniem dwutlenku węgla w atmosferze a klimatem.

EFEKT CIEPLARNIANY

Poruszając zagadnienie efektu cieplarnianego (zjawisko polegające na przepuszczaniu przez gazowe składniki powietrza znacznej części promieniowania słonecznego dochodzącego do Ziemi i blokowaniu wypromieniowania ciepła z jej nagrzanej powierzchni), powinniśmy pamiętać, że chodzi tu o naturalny i korzystny proces umożliwiający jakiekolwiek życie na Ziemi. Bez tego efektu, czyli bez wywołujących go gazów cieplarnianych (para wodna, dwutlenek węgla, ozon, metan i in.), średnia temperatura atmosfery ziemskiej wynosiłaby -18 st. C (obecnie wynosi 15,5 st. C). Oznacza to, iż nasza planeta byłaby całkowicie pokryta lodem i niezdolna do podtrzymania życia. Właściwym problemem jest więc intensyfikacja efektu cieplarnianego będąca skutkiem ubocznym działalności człowieka (antropogeniczny efekt cieplarniany).

GLOBALNE OCIEPLENIE

Obserwowany wzrost temperatury na Ziemi potwierdza hipotezę globalnego ocieplenia związanego z rozwojem efektu cieplarnianego. Ostatnie ćwierćwiecze okazuje się najcieplejszym okresem minionego tysiąclecia, a rok 2016 był najcieplejszym od rozpoczęcia pomiarów meteorologicznych. Przeprowadzone badania wykazały, że wzrost średniej globalnej temperatury obliczony na podstawie pomiarów temperatury powietrza i mórz w latach 1861-1991 wyniósł 0,5 st. C. Zarejestrowano również podnoszenie się poziomu oceanów średnio o 10-20 cm/100 lat (poziom Bałtyku podnosi się o 4,5 cm/100 lat).

Obecnie obserwuje się coraz cieplejsze zimy. Na przykład w Warszawie średnia roczna temperatura powietrza wzrasta o 0,7 st. C/100 lat; zimy są cieplejsze o 1 st. C/100 lat, a lata tylko o0,1 st. C/100 lat.

JAKICH ZMIAN WYNIKAJĄCYCH Z OCIEPLENIA MOŻEMY SIĘ SPODZIEWAĆ?

Klimatolodzy przewidują, że w naszych szerokościach geograficznych wskutek nasilającego się efektu cieplarnianego mroźne zimy po 2020 r. staną się bardzo rzadkie, a po 2080 r. znikną zupełnie. Raport klimatologów zapowiada też wzrost średniej globalnej temperatury powietrza o 0,1-0,4°C na każde 10 lat. Ma to być największy przyrost temperatury od ostatnich 10 000 lat. Z tego powodu będą topnieć lodowce górskie i lód morski (już dzisiaj obserwuje się cofanie lodowców alpejskich). W wielu rejonach Ziemi ma zniknąć pokrywa śnieżna i wieczna zmarzlina. Pod wpływem postępującego ocieplenia coraz intensywniej zaczną topić się lody arktyczne (nastąpi wzrost poziomu oceanów!).

Ocieplenie klimatu spowoduje również przesunięcie stref klimatycznych o kilkaset kilometrów w stronę biegunów. W szerokościach umiarkowanych możemy oczekiwać przesunięcia się ku północy zasięgów gatunków roślin i zwierząt ciepłolubnych, z których część to nosiciele chorób tropikalnych (np. moskity przenoszą malarię, a muchy tse-tse śpiączkę). Jeśli ocieplenie będzie nadal postępować, to prędzej czy później wyginą gatunki polarne. Na całym świecie wzrośnie parowanie i wilgotność powietrza. Możliwy jest systematyczny wzrost intensywności i częstości cyklonów tropikalnych oraz innych ekstremalnych zjawisk meteorologicznych (np. tornado). W niektórych rejonach jest prognozowany spadek ilości opadów. Doprowadzi to do degradacji gleby (pustynnienie). Należy liczyć się ze spadkiem produktywności i mniejszymi zbiorami. Zmniejszenie zasobów wody spotęguje koszty ekonomiczne, społeczne i środowiskowe. W wyniku tego nasilą się konflikty społeczne. W Europie Środkowej częstsze będą susze i silne wichury. Warto dodać, że spośród krajów europejskich nadmiernego ocieplenia klimatu szczególnie obawia się Hiszpania. Tu fale intensywnych upałów mogą zacząć odstraszać turystów, a susza doprowadzi do erozji gleby.

A MOŻE JEDNAK OCHŁODZENIE?

Część klimatologów uważa jednak, że postępującego ocieplenia klimatu nie można przypisać jedynie działalności człowieka. Według tej koncepcji tylko w niewielkim stopniu wpływamy na globalną temperaturę powietrza. Za główną przyczynę ociepleń i ochłodzeń klimatu jest uważane nakładanie się długich i krótkich cykli temperatury powietrza (np. 11- i 179-letnich) powiązanych z okresowymi zmianami aktywności Słońca (mają one wpływ na dostawę energii słonecznej do powierzchni Ziemi). Istotny jest również spadek zapylenia atmosfery wywołany zwiększającymi się odstępami czasu między kolejnymi wybuchami wulkanów. Podczas lat o największej aktywności słonecznej (np. r. 2000 i 2001) notuje się zazwyczaj cieplejsze zimy i wzrost opadów zimowych. Lata o najmniejszej aktywności słonecznej charakteryzują się ostrzejszymi zimami i spadkiem wspomnianych opadów. Według obliczeń okresowe wahania temperatury powietrza powiązane z cyklami aktywności Słońca potwierdzają tezę o ochłodzeniu klimatu w XXI w. Jeżeli nie dojdzie do nieprzewidzianych zmian (np. wojna nuklearna, która w krótkim czasie spowodowałaby sztuczną epokę lodową), wówczas największego ochłodzenia należy spodziewać się w połowie obecnego stulecia. W tym czasie w Warszawie prognozuje się spadek średniej temperatury w zimie do ok. -7 st. C. (w 1998 r. wynosiła -0,8  st. C).

GLOBALNA CYRKULACJA OCEANICZNA

Niebezpieczeństwo szybkich zmian klimatycznych tkwi również w zjawisku wielkoskalowej cyrkulacji oceanu światowego (zjawisko polegające m.in. na przemieszczaniu ogromnych ilości soli, tlenu i dwutlenku węgla). Jej podstawą są prądy oceaniczne wywołane różną gęstością i temperaturą mas wodnych. Udowodniono, że nawet niewielki wzrost napływu wód słodkich w północnym Atlantyku (np. z topiących się lodów morskich) może spowodować znaczną reorganizację globalnej cyrkulacji oceanicznej. Według hipotezy amerykańskiego oceanografa Wallace S. Broeckera obecny stan cyrkulacji oceanicznej nie jest stabilny. Sprzyja temu wzrost zawartości gazów cieplarnianych. Zdaniem naukowca w najbliższym czasie należy spodziewać się gwałtownych zmian pociągających za sobą zaburzenia klimatyczne. Jeżeli ten scenariusz się sprawdzi, wówczas może dojść do osłabienia lub całkowitego zaniku Prądu Zatokowego (Golfsztromu). Prąd ten ma swój początek w Zatoce Meksykańskiej i odpowiada za stosunkowo łagodny klimat na Wyspach Brytyjskich i w Skandynawii. Porównuje się go do "gigantycznej rury termicznej", dzięki której w Wielkiej Brytanii, z wyjątkiem Szkocji, temperatura rzadko spada poniżej zera. Niestety hipoteza Broeckera chyba już zaczyna się sprawdzać. Klimatolodzy brytyjscy zaobserwowali, że od 1950 r. Prąd Zatokowy jest coraz mniej intensywny. Jego natężenie w ciągu minionego półwiecza zmniejszyło się o 20 proc. Jeżeli ta tendencja się utrzyma, to na Wyspach zapanuje mroźny klimat - podobny do północnokanadyjskiego. Te niekorzystne zmiany dotkną również całą Europę.

Nie wiadomo, która z teorii zmian klimatu jest najbliższa prawdy. Na pocieszenie pozostaje fakt, iż ścisła prognoza klimatu nie jest obecnie możliwa. Niektóre czynniki oddziałujące na klimat (np. aktywność wulkaniczna) są dla nas nadal nieprzewidywalne. W wyniku tego wszystkie prawdopodobne przebiegi zdarzeń, lansowane przez naukowców, są obarczone dużym stopniem niepewności.

 

Artykuł ukazał się w kwietniowym wydaniu miesięcznika "Farmer" Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Opolskie 2018-05-08 08:28:34
    Oni to suszy nie mają bo w sklepach wszystko jest.
  • bront 2018-05-06 17:27:09
    od dobrych paru tygodni niepada ju zaczyna usychac czesc upraw
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.23.251
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!