Dyskusja o gospodarczych skutkach migracji w Europie i świecie dopełniła problematykę inauguracyjnej sesji o aspekt społeczny, związany z rynkiem pracy i problemami demograficznymi. Wszystkie te główne wątki wyznaczyły kierunek debat na kolejne dwa dni Kongresu.

Premier polskiego rządu Donald Tusk w wystąpieniu otwierającym Kongres przypomniał przyczynę globalnego kryzysu finansowego - prowadzącą do dramatycznego finału pokusę maksymalizacji zysku oderwanego od realnej gospodarki i interesu wspólnoty.

Kolejny, trwający wciąż, kryzys polityczny w Europie Wschodniej w nowym świetle postawił problemy bezpieczeństwa energetycznego, niezależności od importu surowców i europejskiej solidarności. Bezpieczeństwo kosztuje, ale jego brak to trudne do wyceny zagrożenia dla demokracji, rynku pracy, stabilności finansowej.

Ochrona klimatu, odnowa i modernizacja przemysłu w Europie, postulat innowacyjności - to kwestie, które w Europie należy traktować łącznie i pragmatycznie. To element równoważenia rozwoju opartego na silnej gospodarce, nowoczesnym konkurencyjnym przemyśle i energii w akceptowalnych cenach.

Nawiązując do niedawnej 10. rocznicy największego rozszerzenia Unii Europejskiej uczestnicy sesji przypomnieli o środkowoeuropejskiej lekcji historii - doświadczeniu, którym nasz region winien dzielić się ze światem. O takich ważnych dla gospodarki wartościach jak siła różnorodności i tolerancja, pragmatyzm, głód sukcesu i duch przedsiębiorczości przypomniał wicepremier Janusz Piechociński.

Otwartość, potrzebę partnerstwa i kooperacji ignorującej stereotypy artykułowali przedstawiciele Pakistanu i Afryki - to wstęp do kongresowych debat o globalnej współpracy i ekspansji gospodarczej.

Tej otwartości nie wykluczają działania zmierzające do tworzenia wielkich bloków - porozumień gospodarczych i handlowych, które winny otwierać na świat, a nie tworzyć zamkniętą strukturę. Wskazano na kluczową w kontaktach odległych i zróżnicowanych rynków zdolność dzielenia się ekonomiczną wartością tworzoną w łańcuchu zależności, rolę szacunku dla partnera w biznesie i zaufania jako antidotum na ryzyko i niestabilność współczesnego świata.

Uczestnicy dyskusji na pokrewny temat (to jest poświęconej partnerstwu gospodarczemu Unii Europejskiej i USA) zgodzili się, że choć proces nie będzie łatwy, to jego znaczenie dla obu gospodarek, a także dla globalnej ekonomii może być przełomowe.