Celem przeprowadzonej kontroli było zbadanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych na obecność organizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz identyfikacja modyfikacji genetycznych, a także sprawdzenie prawidłowości znakowania przeznaczonych do obrotu produktów zawierających GMO, składających się z GMO lub wyprodukowanych z GMO, przestrzegania przez użytkownika GMO obowiązku przekazywania i przechowywania wymaganej dokumentacji dotyczącej surowców i wyrobów gotowych zawierających produkt GMO.

Kontrolę przeprowadzono w 69 podmiotach gospodarczych, głównie w zakładach mięsnych, piekarniczych, zakładach przetwórstwa kukurydzy oraz przetwórstwa owocowo-warzywnego.

Kontrolą objęto:

w zakresie badań laboratoryjnych obecności i ewentualnie zawartości modyfikacji genetycznych próbki z 97 partii, o łącznej masie 334 t, w tym:

  • 57 partii soi i jej pochodnych, o masie 99 t: Roundup Ready (dopuszczona do obrotu w UE) oraz DuPont i Liberty (niedopuszczone do obrotu w UE),
  • 40 partii kukurydzy i jej pochodnych, o masie 235 t: MON 810, NK 603, Bt 11, Bt 176, GA 21, TC 1507, MON 863, T 25 (dopuszczone do obrotu w UE) oraz Bt 10 (niedopuszczona do obrotu w UE),
  • w zakresie znakowania przeznaczonych do obrotu produktów potencjalnie zawierających GMO, składających się z GMO lub wyprodukowanych z GMO - 130 partii materiału potencjalnie genetycznie zmodyfikowanego lub zawierającego produkty GMO, o łącznej masie 339 t i objętości 41 l

W wyniku przeprowadzonego badania jakościowego metodą PCR2) brak obecności modyfikacji genetycznych stwierdzono w 81 partiach o łącznej masie 303 t, w tym:

45 partiach soi oraz jej pochodnych o masie 75 t,
36 partiach kukurydzy i jej pochodnych o masie 228 t.


Zawartość składników genetycznie zmodyfikowanych na poziomie poniżej 0,9%, stwierdzono ogółem w 16 partiach soi i jej pochodnych oraz przetworów kukurydzianych o łącznej masie 31 t, w tym w:

12 partiach soi oraz jej pochodnych, o łącznej masie, 24 t, wykazano modyfikację genetyczną soi RR,
4 partiach przetworów kukurydzianych, o łącznej masie 7 t, wykazano modyfikację kukurydzy: MON 810 w 2 partiach, NK 603 w 1 partii oraz MON 810 i NK 603 w 1 partii.

(...) Należy stwierdzić, że żadna z kontrolowanych partii nie była oznakowana, jako żywność, która zawiera modyfikacje genetyczne. Badania laboratoryjne potwierdziły, że zawartość modyfikacji w pobranych próbkach nie przekroczyła poziomu 0,9% modyfikacji genetycznej, a więc progu od którego żywność musi być oznakowana.

W 60 kontrolowanych podmiotach (90% skontrolowanych podmiotów) gospodarczych przedsiębiorcy deklarowali wprowadzanie do obrotu wolnych od GMO artykułów rolno – spożywczych.

W toku kontroli sprawdzono posiadanie dokumentów, w tym certyfikatów umożliwiających identyfikację surowców i wyrobów gotowych. Stwierdzono, że 112 partii (86% skontrolowanych w zakresie GMO) deklarowane było, jako wolne od GMO, w tym 21 partii (16% skontrolowanych w zakresie GMO) nie posiadało certyfikatu potwierdzającego ten fakt, 18 partii (14% skontrolowanych w zakresie GMO) nie posiadało żadnej deklaracji, dotyczącej modyfikacji genetycznej.  Należy zaznaczyć, że przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu artykuły żywnościowe niemodyfikowane genetycznie dobrowolnie deklarują na etykiecie lub w dokumentacji, że produkty te są wolne od GMO. Posiadanie Certyfikatu potwierdzającego ten fakt, również nie jest wymagane.

Poza zagadnieniami dotyczącymi GMO podczas kontroli sprawdzono prawidłowość oznakowania półproduktów i wyrobów gotowych (soi i przetworów sojowych, kukurydzy i przetworów kukurydzianych oraz pieczywa).

Nieprawidłowe oznakowanie stwierdzono w przypadku 20 partii (14% poddanych kontroli w zakresie znakowania), o łącznej masie 27 t (tj. odpowiednio 8% skontrolowanej masy) oraz o objętości 41 l.

Nieprawidłowości w zakresie znakowania dotyczyły:

nieprawidłowego określenia daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia lub nie podania tych informacji,
braku informacji o warunkach przechowywania,
braku danych identyfikacyjnych producenta lub podania niepełnych danych lub nieprawidłowych danych dotyczących producenta,
użycia sformułowania „waga” zamiast „masa”,
braku w wykazie składników ilościowej zawartości składnika występującego w nazwie,
braku w wykazie składników pieczywa jednego ze składników – wody,
braku wyszczególnienia składu mieszanek dodawanych do produktu,
podania w dacie minimalnej trwałości nazwy miesiąca w języku obcym,
braku w wykazie procentowej zawartości składnika,
braku kodu partii produkcyjnej,
braku podania funkcji technologicznej zastosowanej substancji dodatkowej,
wyszczególnienia składników w niewłaściwej kolejności,
zastosowania w nazwie określenia sugerującego, że dany składnik stanowi przewagę w składzie produktu,
nie umieszczenia w składzie pieczywa dodanego polepszacza,
podania wartości masy netto z tolerancją,
podania niewłaściwej kolejności składników w wartości odżywczej,
braku oznakowania w języku polskim,
braku informacji, gdzie znajduje się data minimalnej trwałości,
braku wartości odżywczej, podania niepełnych lub błędnych informacji dotyczących wartości odżywczej oraz błędnego wyliczenia tej wartości, zastosowania tolerancji do wartości liczbowych,
braku odstępu między wartością liczbową, a jednostką miary,
braku informacji o zastosowanym procesie technologicznym.
Niejednokrotnie wymienione wyżej nieprawidłowości w zakresie znakowania dotyczyły tej samej partii, tzn., że dana partia nie spełniała jednocześnie kilku wyróżników jakości handlowej.

Kontrola GMO nie wykazała nieprawidłowości w zakresie znakowania. W wyniku badań laboratoryjnych nie stwierdzono obecności modyfikacji genetycznych w soi i jej przetworach oraz przetworach kukurydzianych na poziomie powyżej 0,9%, w związku z powyższym nie zastosowano sankcji w tym zakresie.

Wojewódzkie inspektoraty JHARS zastosowały następujące sankcje w odniesieniu do podmiotów, w których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wyników dodatkowej kontroli dotyczącej znakowania wydano 9 decyzji administracyjnych nakazujących poddanie artykułu zabiegom prawidłowego znakowania, nałożono 4 kary pieniężne, o łącznej wysokości 2 500 zł, w drodze decyzji administracyjnych na podmioty: wprowadzające do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej deklarowanej przez producenta w oznakowaniu – 3 kary pieniężne o łącznej wysokości 1500 zł (kary dotyczyły wprowadzania do obrotu nieprawidłowo oznakowanego pieczywa, ziarna soi oraz płatków kukurydzanych), wprowadzające do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze - 1 kara pieniężna w wysokości 1000 zł (kara dotyczyła nie umieszczenia w znakowaniu pieczywa polepszacza stosowanego do produkcji i uwzględnionego w recepturze). 7 grzywien w drodze mandatów karnych na łączną kwotę 1 300 zł, w związku z: brakiem legalizacji przyrządów pomiarowych (art. 8a, ust 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku prawo o miarach), brakiem zgłoszenia działalności gospodarczej (art. 40 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych).