Od 2007 r. Unia Europejska nałożyła na każde państwo członkowskie obowiązek zapewnienia systemu doradztwa rolniczego rolnikom, przynajmniej w zakresie zarządzania gospodarstwem rolnym z uwzględnieniem zasad tzw. cross-compliance. Odpowiedzialny za system jest minister rolnictwa i rozwoju wsi. W nowym okresie programowania, w latach 2014–2020, rola doradztwa rolniczego wzrasta jeszcze bardziej. Doradztwo rolnicze zostało uznane za podstawowy czynnik podniesienia konkurencyjności europejskiego rolnictwa  i zapewnienia transferu wiedzy od nauk rolniczych do praktyki rolniczej. Posiadanie systemu doradztwa rolniczego jest warunkiem ex - ante (z wyprzedzeniem) i Polska ten warunek powinna spełniać – takie jest stanowisko wyjściowe Ministerstwa Rolnictwa.

I poza nie niewiele wyszli uczestnicy konferencji „Jaki system doradztwa rolniczego w Polsce po 2013 r.?”, zorganizowanej wczoraj w Sejmie przez Sejmową i Senacką Komisję Rolnictwa.

Obecnie obowiązujące przepisy, sytuujące ośrodki doradztwa rolniczego w strukturach samorządu terytorialnego funkcjonują zaledwie od 3 lat, jednak nowelizacja ustawy  o jednostkach doradztwa rolniczego stała się konicznością. MRiRW powołało zespół analizujący sytuację i rozwiązania przyjęte w innych krajach, wychodząc z założenia, że potrzeba zmian wynika  z niespójności obowiązujących obecnie przepisów, a także z tego, że nie spełniają one warunków realizacji zadań oczekiwanych zarówno przez rolników, pracowników jednostek doradztwa rolniczego, jak i administrację odpowiedzialną za realizację polityki rolnej w ramach WPR. Potrzeba zmian wynika także z faktu, że obowiązujące regulacje unijne, w tym zwłaszcza dotyczące funkcjonowania systemu doradztwa rolniczego (Farm Advisory System - FAS) jak i spodziewane rozwiązania we Wspólnej Polityce Rolnej na lata 2014-2020 nakładają na administrację państw członkowskich wymóg zapewniania rolnikom właściwego dostępu do doradztwa rolniczego. 

Uczestnicy konferencji potwierdzali tę potrzebę, jednak propozycji żadnego spójnego systemu zmiany nie przedstawiono. Wszyscy byli zgodni w zasadzie tylko co do jednego: mniej ważne są struktury podległości, decydującą rolę trzeba przypisać zadaniom. A te są ciągle nie do końca poznane wobec braku zasad WPR. Jedno można powiedzieć z pewnością: doradztwo nie powinno zawężać się tylko do spraw poradnictwa dla producentów. Mieszkańcy wsi oczekują więcej informacji o tym, jak pozyskać dodatkowe środki, jak radzić sobie z realizowaniem wymogów klimatycznych, jak przyjmować innowacje. Doradca powinien być w tym pomocny rolnikom – i z drugiej strony umieć przekazać potrzeby wsi naukowcom, aby mogli na nie odpowiedzieć.

Czy uda się stworzyć taki system? Wiadomo tylko, że teraz go nie mamy.