Święty Marcin żył w IV w. n.e.  na terenach obecnej Francji, a ówczesnej prowincji  cesarstwa rzymskiego. Jest jednym z popularnych świętych kościoła katolickiego i prawosławnego, patronem  Francji, a w Polsce kilku miast, m.in. Bydgoszczy.

Tradycja obchodów dnia świętego Marcina wywodzi się ze średniowiecza, ale i dziś świętomarcińskie zabawy są popularna w niektórych miastach, zwłaszcza w Polsce, w Niemczech, w Austrii, Francji i na Węgrzech. Do tradycji należą pochody przebierańców z postacią świętego Marcina na czele oraz spożywanie regionalnych potraw specjalnie przygotowywanych na tę okazję. W Polsce są to głównie poznańskie, drożdżowo-orzechowe rogale marcińskie oraz potrawy z gęsiny, z których słynie zwłaszcza województwo kujawsko-pomorskie.

>>> Czytaj więcej: Marciński przysmak – chroniony rogal z Wielkopolski

Jak to się stało, że gęś stała się nieodłącznym elementem kulinarnym tego święta?

„Legenda głosi, że gdy późniejszy święty Marcin wolą ludu miał zostać biskupem Tours, to ze skromności ukrył się w gęsiarni – podają na stronie czasnagesine.pl organizatorzy akcji Kujawsko-Pomorska Gęsina na Świętego Marcina. – Prawowite lokatorki na widok intruza zaczęły głośno gęgać i w ten sposób zdradziły miejsce jego pobytu. Marcin został biskupem, a lud, który go wybrał, uczcił to… pieczoną gęsiną”.

Gęsina – polska tradycja kulinarna

„Na świętego Marcina dobra gęsina”– głosi staropolskie przysłowie i niewątpliwie w dawnej Polce był to drób obecny na polskich stołach i ceniony. Jeszcze w „Panu Tadeuszu” Adam Mickiewicz, opisując zwyczaje XIX-wiecznej polskiej szlachty, wymienia „półgęski tłuste (…) uwędzone w kominie dymem jałowcowym” jako element typowego posiłku w soplicowskim dworku.

Wspomniane półgęski zwane inaczej pierśnikami to odpowiednio przyprawione i długo wędzone gęsie piersi, zszyte razem, skórą do wierzchu. Gotowy produkt ma walcowaty kształt i waży ok. 1,5-2 kg. Mięso jest surowe, delikatne, wędzone, ciemnoczerwone, otoczone dookoła warstwą tłuszczu i skóry. Potrawa ta znalazła się na liście polskich produktów tradycyjnych zarejestrowanej przez MRiRW w czterech województwach. Kujawsko-pomorskie zarejestrowało półgęsek albo pierśnik, Mazowieckie – półgęsek z Radziwiłłowa,  Pomorskie – pierśnik dębogórski, a Wielkopolskie – półgęski wędzone. Każda regionalna odmiana charakteryzuje się nieco inną technologią obróbki, przyprawienia i wykonania.