Do podjęcia właściwej decyzji niezbędna jest dzisiaj znajomość czynników wpływających na efektywność prowadzonej produkcji. Pozwala to także na skuteczne zarządzanie prowadzące do zwiększenia dochodów gospodarstwa. 

Agrokoszty

Ocena dochodowości w różnych działach produkcji rolnej jest prowadzona w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej od wielu lat. W ramach obecnie funkcjonującego Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych AGROKOSZTY gromadzone są ilościowe i wartościowe dane o poziomie produkcji, poniesionych nakładach i kosztach bezpośrednich dla różnych działalności produkcji roślinnej i zwierzęcej. Dane te pozwalają na obliczenie pierwszej kategorii dochodowej w rachunku kosztów, a mianowicie nadwyżki bezpośredniej. Sposób obliczania nadwyżki bezpośredniej odpowiada w pełni wymogom Unii Europejskiej. Można dzięki temu porównywać wyniki nie tylko na poziomie kraju, lecz również całej Unii.

Badania w ramach systemu AGROKOSZTY prowadzone są w indywidualnych gospodarstwach rolnych położonych w całym kraju i prowadzących wybrane do badań działalności. Rolnicy uczestniczący w badaniach otrzymują porównawcze raporty kosztów i dochodów o wynikach działalności badanej w swoim gospodarstwie na tle innych grup gospodarstw. Na podstawie tych danych rolnik i współpracujący z nim doradca mogą rozpoznać słabe i mocne strony prowadzonej produkcji.

Przeszłość dla Przyszłości

Nadwyżka bezpośrednia jest różnicą między wartością produkcji a kosztami bezpośrednimi niezbędnymi do wytworzenia tej produkcji. Pozwala ona ocenić ekonomiczną efektywność wytwarzania poszczególnych produktów rolniczych zależnie od plonów, wydajności zwierząt, zmiany cen produktów i cen środków do produkcji. Pozwala również na prawidłową ocenę konkurencyjności poszczególnych działalności, a jest to zagadnienie, którym rolnicy są szczególnie zainteresowani. Prowadzone badania dostarczają rolnikowi wielu informacji przydatnych do podejmowania decyzji w gospodarstwie. Mogą być także wykorzystywane przez służby doradztwa rolniczego i inne jednostki wspierające rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich.