Rozwój zjawiska suszy następuje w kilku, następujących po sobie fazach. Pierwsza faza to brak opadów atmosferycznych lub tak niewielka ich ilość, co w połączeniu z występującą często wówczas wysoką temperaturą powietrza powodującą wzmożone parowanie, prowadzi do wyraźnej przewagi ewapotranspiracji nad sumą opadów. Fazę tę nazywamy suszą atmosferyczną.

Od ponad dwudziestu lat obserwujemy na świecie wzrost tendencji do pojawiania się zjawisk ekstremalnych, w tym długotrwałych i głębokich susz.

Z takimi zjawiskami, które przybierały ekstremalne natężenie mieliśmy też do czynienia w Polsce w latach: 1974, 1976, 1982, 1983/1984,1985, 1988, 1989-1990, 1992-1994, 2000, 2003, 2004 oraz 2006). Jak wykazują badania natężenie obserwowanych ekstremalnych zjawisk meteorologiczno-hydrologicznych może jeszcze wzrosnąć.

Regiony Polski, na obszarze którym susze atmosferyczne pojawiają się najczęściej, to: Nizina Wielkopolska, Pojezierze Wielkopolskie, Nizina Śląska, Przedgórze Sudeckie, Nizina Mazowiecka, Nizina Podlaska oraz Pojezierze Mazurskie. Początek susz atmosferycznych występuje najczęściej w okresie wiosenno-letnim (ok. 65% przypadków). Przebieg warunków atmosferycznych w tym okresie decyduje o głębokości i zasięgu obszarowym tego zjawiska. Koniec okresów posusznych przypada najczęściej na okres jesienno-zimowy (listopad-luty). Miesiącem, podczas którego najczęściej występują susze atmosferyczne jest marzec oraz okres od czerwca do września. Najrzadziej susze obserwuje się od grudnia do lutego.

Okresy, w których częściej notowano niedobory niż nadmiary opadów w listopadzie to początek XX wieku i lata po 1975 r. Skrajnie suchy był listopad w 1902 r., ze średnią obszarową 3,9 mm dla Karpat. Bardzo sucho było w listopadzie 1920 r., średnio 12,2 mm w Karpatach. Ekstremalnie sucho było w listopadzie 2011 r. ze średnią obszarową 1,0 mm.

Jak wykazały badania w Polsce południowej dają się wydzielić fazy 13-15 letnie ze zmiennością opadów (fazy suche i wilgotne).

Faza wilgotna w Karpatach skończyła się w 1980 roku. Faza sucha (zmniejszona ilość sumy rocznej opadów) trwała od roku 1980 do 1995. Lata wilgotne - nadmiar opadów letnich trwały od 1996 do 2010 roku, z wyłączeniem roku 2006. Wkraczamy w kolejny cykl okresu suchego, po dużych opadach w roku 2010.