Gwara warmińska - jako jedyna z regionu Warmii i Mazur - została przed kilkoma tygodniami wpisana na pięć lat na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Zabiegali o to historyk i regionalista prof. Izabela Lewandowska z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz rodowity Warmiak i popularyzator kultury i gwary warmińskiej Edward Cyfus.

- Aby gwara warmińska została na tej liście na dłużej, musimy wykazać się szeregiem działań w obrębie jej popularyzowania i zachowywania - mówiła na czwartkowej konferencji prasowej prof. Lewandowska.

Z kolei Cyfus podkreślał, że wpis "jest spełnieniem jego wieloletnich marzeń". - I ja, i wielu innych Warmiaków przed laty wiele za sprawą tej gwary wycierpieliśmy. Byliśmy wytykani przez to, że w niej mówiliśmy, wyzywani, szykanowani. Dlatego to pewnego rodzaju cud, że teraz resort kultury docenił gwarę. Mam nadzieję, że to sprawi, że skryci w sobie Warmiacy się ośmielą, że nie będą się kryli z tym, że znają gwarę, tylko że będą w niej mówili - powiedział.

Lewandowska i Cyfus zwrócili się do nauczycieli, bibliotekarzy, ludzi działających w lokalnych stowarzyszeniach o organizowanie spotkań popularyzujących gwarę i kulturę warmińską. - Służymy państwu wszelką pomocą, poradą, konsultacjami - zapewnili. Zaapelowali też, by ci, którzy nie znają gwary, nie popularyzowali zdań czy słów, które "uważają za warmińskie". Jak mówili, już pojawiły się teksty z błędnymi słowami. - Popularyzujmy to, co jest warmińskie, a nie to, co się nam takim wydaje - podkreślali.

W ich ocenie podstawową rolę w ochronie i popularyzacji mowy Warmiaków ma odegrać Pracownia Gwary Warmińskiej. Chcą, by w pracowni można było regularnie spotykać się z osobami mówiącymi gwarą, nauczyć się warmińskich słówek i ich wymowy, mają też odbywać się tam wykłady i prelekcje o gwarze. Stałym elementem wystroju tego miejsca, które ma powstać w tradycyjnej warmińskiej chacie, będą stroje ludowe z regionu.

Cyfus z Lewandowską zapowiedzieli także organizowanie konkursów gwary warmińskiej dla młodych ludzi oraz stworzenie pomocy naukowych i dydaktycznych do nauki gwary, m.in. słownika gwary i wielu nagrań wizualnych i dźwiękowych.