Na podstawie wskaźników KBW wyznaczany jest obszar suszy dla poszczególnych upraw. Stwierdzenie występowania suszy na danym terenie jest podstawą do powołania przez wojewodę komisji szacującej straty. Jeżeli ogłoszenia o suszy nie ma, to rolnik odszkodowania nie dostanie, nawet jeżeli faktycznie stracił całe plony. Sposób wyznaczania suszy budził wiele emocji wśród rolników i organizacje rolnicze postulowały by go zmienić.

Monitoringiem suszy zajmuje się Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, który bada to zjawisko od 1 kwietnia do 30 września danego roku. W systemie monitoringu warunki powodujące suszę są określane za pomocą klimatycznego bilansu wodnego (KBW). Wyraża on różnicę pomiędzy opadem atmosferycznym a ewapotranspiracją (parowaniem) potencjalną (jest to wskaźnik klimatyczny mówiący o tym, jak szybko mogłoby zachodzić parowanie, gdyby dostępność wody była wystarczająca).

Wystąpienie suszy (czyli osiągniecie wartości krytycznych KBW) oznacza przeciętnie 20 proc. spadek plonów w stosunku do wartości średnich wieloletnich.

W związku z suszą, która wystąpiła w ubiegłym roku i szczególnie dotknęła uprawy kukurydzy ministerstwo rolnictwa proponuje zmianę wartości progowych KBW dla kukurydzy uprawianej na ziarno i na kiszonkę. Wartości te były wyznaczane na podstawie danych o plonach dla tej uprawy pochodzących z rejonów o dobrych glebach i o dużej retencji wodnej, w projekcie rozporządzenia zaproponowano wprowadzenie nowych wielkości progowych wyznaczających zagrożenie suszą dla upraw kukurydzy na ziarno oraz na kiszonkę.

W projekt rozporządzenia nie podaje wartości krytycznych KBW dla upraw kukurydzy, buraka cukrowego oraz rzepaku i rzepiku uprawianych na glebach bardzo lekkich i podatnych na suszę, gdyż na tych glebach uprawa powyższych upraw nie jest wskazana. - W latach, w których warunki wilgotnościowe gleb są dobre, plony powyższych upraw są na zadowalającym poziomie, jednakże już przy małym deficycie wody plony tych upraw ulegają gwałtownemu obniżeniu. Z tych też powodów, uprawy te zlokalizowane na glebach bardzo lekkich nie wykazywane w systemie monitoringu suszy rolniczej - podkreśla resort.