PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Znajomość rolnictwa w Skandynawii pojawiła się dzięki osadnikom z centralnej Europy

Znajomość rolnictwa w Skandynawii pojawiła się dzięki osadnikom z centralnej Europy Fot. Shutterstock

Autor: PAP

Dodano: 05-02-2018 07:58

Tagi:

Rolnictwo pojawiło się w Skandynawii wraz z przybyciem migrantów z centralnej Europy - wynika z badań genetycznych, których wyniki opublikowano w "Nature Communications". Stało się to jednak tysiąc lat później niż w większości rejonów kontynentu.



Takiego ustalenia dokonał międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem badaczy z Instytutu Maxa Plancka. Na potrzeby badań przeanalizowano kopalny materiał genetyczny pobrany ze szczątków kilkudziesięciu pradziejowych mieszkańców północnej Europy, którzy żyli od ok. 9500 do 2500 lat temu.

Na tej podstawie ustalono, że znajomość uprawy roślin pojawiła się w Skandynawii wraz z przybyciem obcej ludności, zapewne z centralnej Europy. Stało się to stosunkowo późno w porównaniu do innych rejonów Europy, nie tylko dlatego, że są to najdalej wysunięte krańce Starego Świata, ale również z tej przyczyny, że w rejonie tym bardzo długo zalegał lądolód. Pierwsi łowcy i zbieracze weszli do Skandynawii dopiero ok. 11 tys. lat temu. Wcześniej teren ten po prostu nie nadawał się do zamieszkania - uważają naukowcy.

Aby dowiedzieć się kim byli pierwsi rolnicy na terenie Skandynawii naukowcy pobrali materiał genetyczny zarówno ze szczątków łowców i zbieraczy żyjących w okresie mezolitu (ok. 12 - 7 tys. lat temu) i pierwszych rolników północnej Szwecji (żyjących od 6 do 5,3 tys. lat temu), jak również późniejszych społeczności epoki brązu we wschodniej strefie nadbałtyckiej (ok. 1300 do 500 lat p.n.e.).

Rolnictwo i hodowla pojawiła się w Skandynawii na dużą skalę ok. 6 tys. lat temu, czyli ok. tysiąc lat później niż w środkowej Europie. Niektórzy badacze sądzili, że łowcy i zbieracze sami nauczyli się tych umiejętności, wzorując się na swoich sąsiadach. Jednak wyniki analiz genetycznych wskazują na coś innego.

Z badań międzynarodowego zespołu wynika, że pierwsi szwedzcy rolnicy nie byli wcale potomkami mezolitycznych łowców i zbieraczy. Ich profil genetyczny jest podobny do rolników ze środkowej Europy. Dlatego - zdaniem badaczy - miała miejsce fala migracji ze środkowej Europy na północ. Wraz z nią migranci przynieśli znajomość rolnictwa. W ten sposób pierwsi skandynawscy farmerzy odziedziczyli znaczną część genów rolników z terenu Anatolii (dzisiejszej Turcji), bo to stamtąd na całą Europę rozprzestrzeniła się znajomość uprawy ziemi już ok. 8,2 tys. lat temu.

Zmiana w zapisie genetycznym dotyczy też społeczności wschodnio-bałtyckich. Stało się to jednak później - dopiero w genomie pobranym ze szczątków pochodzących z ok. 2900 lat p.n.e. widać wpływy nie ze środkowej Europy, ale społeczności nomadów i hodowców ze Stepu Pontyjsko-Kaspijskiego z pogranicza Europy i Azji.

- Lokalna populacja nie została jednak zupełnie zastąpiona, ale współegzystowała i w końcu wymieszała się z nowo przybyłymi - uważa badaczka z Instytutu Maxa Plancka, dr Alissa Mittnik.

Z poprzednich analiz ludzkiego DNA wynikało też, że na terenie mezolitycznej Europy żyły dwie genetycznie różne grupy łowców i zbieraczy - "zachodnia" (znana z obszaru rozciągającego się od Hiszpanii po Węgry) i "wschodnia" znana w obszaru Karelii (w północno-zachodnich krańcach Rosji).

Ku zaskoczeniu naukowców działających w ramach najnowszego projektu okazało się również, że grupy zbieracko-łowieckie z okresu mezolitu z terenu Litwy były pod względem genetycznym bardziej podobne do "zachodniej" grupy, mimo geograficznej bliskości względem dzisiejszych obszarów Rosji, w tym Karelii. Natomiast łowcy i zbieracze żyjący na obszarze Skandynawii mieli przodków pochodzących z obu tych grup - "zachodniej" i "wschodniej".

"Wschodni" łowcy i zbieracze byli nieobecni na wschodnim wybrzeżu Bałtyku, ale ich genetyczny komponent jest obecny w Skandynawii. To każe nam sądzić, że ludzie, którzy go posiadali weszli do południowej Skandynawii, wybierając północną trasę przez Półwysep Fennoskandzki. Tam zmieszali się z +zachodnimi" łowcami i zbieraczami, którzy przybyli z południa; w ten sposób powstali "skandynawscy łowcy i zbieracze" - mówi jeden z autorów publikacji w "Nature Communications" dr Johannes Krause.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Jaśko 2018-02-05 22:29:11
    Francuzów też nauczyliśmy jeść nożem i widelcem. Ale pukać starsze babki nauczyli się sami...
  • kaka 2018-02-05 13:18:38
    Polacy to starożytny naród, mamy ok. 8500 lat za sobą (badania prof. Tomasza Grzybowskiego), ok. 1800 p.n.e. podbiliśmy Indie i Persję .... patrz haplogrupa R1a1
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.175.190.77
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!