Jerzy Plewa, zastępca dyrektora generalnego Dyrekcji ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji Europejskiej przedstawił w Polsce zmiany w polityce rolnej Unii Europejskiej, które zaczną obowiązywać od przyszłego roku.

- W większości stolic UE są prezentowane ustalenia jakie poczyniła Komisja Europejska w ramach średniookresowego przeglądu Wspólnej Polityki Rolnej – powiedział Plewa.

Kwestia WPR jest dobrze znana w Polsce. - Jej zmiany były już poddane ocenie społecznej – podkreślił Plewa. - Wszyscy mogli się zapoznać z propozycjami. Komisja Europejska chce, żeby zmiany zostały w drugim półroczu br. przyjęte i zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2009 r.

Komisja Europejska podejmowała już pewne decyzje wcześniej. Zwiększyła kwoty mleczne, zniosła cła importowe na przywóz zbóż oraz obowiązkowe odłogowanie gruntów rolnych. Komisja chce, żeby system jednolitej płatności do gruntów rolnych był prostszy i skuteczniejszy. Kraje członkowskie mogą wprowadzać ujednoliconą płatność na gospodarstwo.

Część środków z płatności bezpośrednich państwa mogą przeznaczać na inne cele związane z zarządzaniem ryzykiem np. skierować je na wsparcie dla obszarów lub sektorów w przypadku występowania niekorzystnych efektów gospodarczych lub czynników środowiskowych.

Dopłaty do upraw roślin energetycznych, która wynosiła 45 euro/ha zostaje zniesiona od przyszłego roku. Natomiast kwoty mleczne zostają zniesione od 1 kwietnia 2015 roku.

Komisja Europejska wycofuje się z interwencji na rynkach rolnych. Skup interwencyjny pszenicy konsumpcyjnej pozostaje wprawdzie bez limitu, jednakże nie ma określonej ceny, która będzie ewentualnie ustalana w drodze przetargu. Ze skupu całkowicie zostaną wykluczone kukurydza i jęczmień.

W Unii Europejskiej nadal toczy się debata nad przyznawaniem płatności bezpośrednich, nad ich wysokością minimalną oraz maksymalną. KE proponuje, żeby płatności do gruntów były zmniejszane, a pieniądze przekazywane na programy rozwoju obszarów wiejskich. Obowiązkowe potrącenia płatności (modulacja) ma obowiązywać w Polsce od 2012 roku.

Po ostatnim rozszerzeniu o Bułgarię i Rumunię w UE jest 14 mln rolników. Udział wydatków na rolnictwo wynosi obecnie 0,4% PKB. Wydatki utrzymują się na poziomie 50 mld euro. Jednak przez ostatnie lata UE obniżyła dopłaty do eksportu. Poziom wydatków na subsydia eksportowe wynosi obecnie ok. 1 – 2 mld euro rocznie. W połowie lat dziewięćdziesiątych sięgał 10 mld rocznie.

Maleją także wydatki na interwencję na rynkach rolnych. Obecnie są one na poziomie 2 – 3 mld euro rocznie, na początku lat 90. sięgały grubo ponad 20 mld.

Aktualnie dominującą formą wsparcia rolników są płatności nie związane z produkcją, które na przełomie dekady zwiększyły się kilkakrotnie z kilku miliardów euro do ponad 30 mld w 2007 r. w całej Wspólnocie Europejskiej. Wzrastają także środki na programy rozwoju obszarów wiejskich i będą one rosły w kolejnych latach.

Obecna dyskusja na zmianami Wspólnej Polityki Rolnej nie dotyczy kwestii budżetowych i podziału środków finansowych pomiędzy kraje członkowskie. WPR funkcjonuje w ramach budżetu przyjętego do roku 2013. Debata nad finansami na rolnictwo rozpocznie się w UE w przyszłym roku.