Wspólna polityka rolna może w istotnej mierze ułatwić rolnikom zapewnianie dóbr i funkcji związanych ze środowiskiem, o ile podejmowane działania są właściwie ukierunkowane – takie jest główne przesłanie opublikowanego dzisiaj sprawozdania, które dla Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich przygotował Institute for European Environmental Policy. W analizie tej po raz pierwszy podjęto próbę określenia całej gamy dóbr publicznych związanych ze środowiskiem, dostarczanych przez europejskich rolników, a także przedstawiono argumenty przemawiające za wynagradzaniem ich z tego tytułu ze środków publicznych.

W sprawozdaniu przedstawiono cały szereg tego rodzaju dóbr publicznych, obejmujących zarówno wartościowe krajobrazy kulturowe, jak i poszczególne gatunki ptaków występujące na obszarach rolnych (np. zagrożonych w skali światowej dropa zwyczajnego i orła cesarskiego) czy bogate w faunę i florę łąki rozsiane po całej Europie. Ponadto rolnicy dbają o tereny, które pełnią rolę „pochłaniaczy” dwutlenku węgla, a także pomagają utrzymać wysoką jakość wód i gleb. Publikacja wyników następuje w chwili, gdy tempa nabiera debata nad przyszłością wspólnej polityki rolnej i trwa dyskusja nad jej celami i priorytetami w okresie po roku 2013. W podsumowaniu stwierdzono, że dobrze ukierunkowana polityka, o jasnych celach i dostatecznym budżecie, będzie miała zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania dóbr publicznych odpowiadających oczekiwaniom społecznym.

Analiza wykazała, że Europejczycy wysoko sobie cenią dobra publiczne związane ze środowiskiem, które – jak sugerują zgromadzone dowody – są dostępne w niewystarczającym zakresie. W ramach wspólnej polityki rolnej istnieje szereg możliwości pomocy rolnikom w zapewnianiu dóbr publicznych. Połączenie płatności bezpośrednich oraz pomocy uwarunkowanej spełnieniem określonych standardów, w tym ochrony środowiska (tzw. zasada wzajemnej zgodności), umożliwia udostępnienie dóbr publicznych w podstawowym zakresie na znacznej części obszarów rolnych w UE. Środki rozwoju obszarów wiejskich, takie jak działania rolno-środowiskowe, mają w bardziej ukierunkowany sposób zachęcić rolników do zapewnienia szerokiej gamy dóbr publicznych.

W analizie stwierdzono, że w przypadku wielu z tych dóbr istnieją niedobory, które w przyszłości będą prawdopodobnie rosnąć w związku z takimi zagrożeniami jak zmiany cen produkcji rolnej, postęp techniczny i wpływ zmian klimatu, co może prowadzić do konieczności zwiększenia interwencji publicznej.