Od 2009 roku, kiedy to wprowadzono możliwość badania i rejestracji odmian regionalnych i amatorskich, nie została zarejestrowana ani jedna taka odmiana. Powód? Produkcja materiału siewnego odmian regionalnych i amatorskich jest ukierunkowana na nieprofesjonalnych odbiorców. Dlatego duże firmy nie są zainteresowane tym obszarem, zaś dla małych opłaty za badanie i rejestrację okazały się zbyt wysokie – zauważyło Ministerstwo Rolnictwa i w projekcie nowelizacji ustawy o nasiennictwie przewiduje nie pobieranie opłat za badanie i rejestrację odmian regionalnych i amatorskich. To efekt docenienia rosnącej roli bioróżnorodności dla rolnictwa i środowiska – podano w uzasadnieniu projektu, dodając jeszcze, że „zmiana ta wynika z propozycji ministra rolnictwa i rozwoju wsi przyjęcia Paktu dla obszarów wiejskich”.

Tym samym ustawa o nasiennictwie będzie regulować też sprawy rejestracji odmian oraz wytwarzania, oceny i kontroli materiału siewnego odmian gatunków roślin uprawnych tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Odmianę wpisuje się do krajowego rejestru, jeżeli jest odrębna, wyrównana i trwała, a w przypadku tradycyjnych: „jeżeli odmiana należy do gatunku tradycyjnie uprawianego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej i posiadającego różne kierunki użytkowania, a także znaczenie dla ukształtowania krajobrazu i zrównoważonego rolnictwa”.

W projekcie przyjęto też, że do odmian regionalnych i odmian amatorskich stosuje się zasadę, że „w przypadku gdy odmiana nie jest chroniona wyłącznym prawem do odmiany, może być zachowywana przez więcej niż jednego zachowującego odmianę”, i w takim przypadku stosuje się dotychczasowe przepisy dotyczące  odmiany niechronionej wyłącznym prawem do odmiany.

Projekt nowelizacji ustawy realizuje przepisy prawa Unii Europejskiej: dyrektywy wykonawcze Komisji 2014/96/UE, 2014/97/UE, 2014/98/UE. W większości zmiany dotyczą roślin sadowniczych.

W uzasadnieniu projektu nowelizacji podano, że przepisy umożliwiające rejestrację odmian gatunków roślin uprawnych tradycyjnie uprawianych, które nie są objęte przepisami Unii Europejskiej oraz wytwarzanie, ocenę i obrót materiałem siewnym tych odmian zostały dodane niezależnie od wdrożenia przepisów Unii Europejskiej na wniosek Polskiej Izby Nasiennej (PIN).