PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Dopłaty spadły

Dopłaty spadły

Autor: Marzena Pokora-Kalinowska

Dodano: 04-11-2018 07:51

Tagi:

W ostatnim roboczym dniu września mieliśmy niższy kurs euro niż rok temu. To już drugi z kolei rok spadku. Efekt? Niższe prawie wszystkie stawki dopłat bezpośrednich należnych za 2018 r.



Kurs euro ogłoszony przez Europejski Bank Centralny, według którego obliczone zostały stawki płatności bezpośrednich za 2017 r., wynosił 4,3042 zł za 1 euro. W tym roku spadł do 4,2774 zł, jest więc niższy w stosunku do ubiegłorocznego o 0,0258 zł. Drobiazg? Może i tak, ale jeśli wziąć pod uwagę suszę i wzrost kosztów produkcji - z pewnością nie dla wszystkich. Zważywszy, że na początku tego okresu budżetowego zapowiadano stopniowy wzrost dopłat, zmierzający z każdym rokiem do ich zrównania w przyszłości w całej Europie - można mówić wręcz o powszechnym zawodzie. I dzieje się tak, pomimo corocznego wzrostu kopert finansowych na dopłaty. Począwszy od 2015 roku jest to odpowiednio (w mln euro) 3379, 3395, 3412, 3431. Można więc powiedzieć, że wzrost budżetu dostępnego na dopłaty skutecznie został „zjedzony” przez spadek wartości euro. Poza tym, wyliczając poszczególne stawki, dodano, że oprócz informacji o złożonych przez rolników w tym roku wnioskach, przekazane przez ARiMR dane „uwzględniają odpowiednią tolerancję w celu wyeliminowania ryzyka wystąpienia zjawiska przekroczenia limitu płatności (np. w sytuacji pojawienia się wymagalnych roszczeń tych beneficjentów, którym Agencja odmówiła przyznania płatności, zaś sądy im te płatności przyznały)”.

STAWKI PODSTAWOWE NIŻSZE

Wraz ze wzrostem koperty finansowej zapowiadano też wzrost stawki jednolitej płatności obszarowej. W kolejnych latach koperta przeznaczana na JPO to, począwszy od 2015 r.: 1510, 1518, 1525, 1534 mln euro. Miało to zapewnić wzrost stawek JPO ze 107 euro na ha w 2015 r. do 108,6 euro na ha w 2018 r.

Podobnie rosła koperta za zazielenienie (to ok. 30 proc. całej koperty), zapowiadana w wysokości kolejno 1014, 1019, 1024, 1029 mln euro. Przekładało się to na wzrost stawek - od 71,8 euro na ha w 2015 do 72,9 euro na ha w 2018 r.

Stawka JPO na ha wynosi tymczasem w 2018 r. 459,19 zł/ha, równowartość 107 euro - czyli tyle, ile miało być w 2007 r., a o 1,8 euro mniej, niż zapowiadano na 2018 r.

Stawka za zazielenienie wynosi natomiast 308,18 zł/ha - czyli 72 euro.

A więc w sumie stawki te są niemal takie, jak w 2015 r., przy minimalnie korzystniejszym kursie euro w 2018 r., w porównaniu z 2015 r.

Te dwa rodzaje płatności są dla rolników najważniejsze, odbiera je przecież każdy.

W ubiegłym roku JPO i zazielenienie to łącznie 771,32 zł, w tym - 767,37 zł. Złotówkę na ha stracą też otrzymujący płatność redystrybucyjną (dodatkową). Mniej więcej 5 zł na każdy hektar straci więc w tym roku właściciel 30 ha gospodarstwa.

Jeśli jest młodym rolnikiem - straci jeszcze ok. 40 zł na ha więcej: stawka dla młodych rolników wynosi teraz 175,62 zł/ha - w ubiegłym roku było to 214,82 zł/ha.

Związek między spadkami stawek JPO i płatności dla młodych jest zresztą powiązany.

Na płatności dla młodych - obligatoryjne dla państw członkowskich - trafia 2 proc. całkowitej koperty finansowej. Stawka tej pomocy ma odpowiadać wartości między 25 proc. a 50 proc. średniej krajowej płatności na hektar.

Jak tłumaczy minister rolnictwa w uzasadnieniu rozporządzenia określającego stawki dopłat, w tym roku wzrosła powierzchnia zgłoszona do dopłat przez młodych rolników. Powierzchnia obszaru zatwierdzonego do płatności dla młodego rolnika za 2018 r. wynosi 1 671 400,16 ha, a całkowita kwota przeznaczona na realizację płatności dla młodego rolnika za 2018 r. to 68 625 tys. euro (293 536 575 zł) - planowano o prawie połowę mniej. „Ponieważ kwota potrzebna na finansowanie tej płatności jest wyższa od kwoty przewidywanej, tj. 34 312 tys. euro (określonej w pkt VI załącznika do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2018/891), różnica wynosząca 34 313 tys. euro, zostanie pokryta ze środków przeznaczonych na jednolitą płatność obszarową, zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013” - podaje ministerstwo w uzasadnieniu projektu rozporządzenia.

Pula jednolitej płatności obszarowej została więc pomniejszona o 34 313 tys. euro (do 1 533 762 tys. euro), w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania w ramach płatności dla młodego rolnika.

Uwzględniając zgłoszoną powierzchnię oraz maksymalną pulę środków, która może zostać przeznaczona na realizację płatności dla młodego rolnika, stawka tej płatności za 2018 r. wyniesie więc 175,62 zł - wyliczono.

W 2016 i 2017 powierzchnie zgłoszone do dopłat przez młodych rolników wynosiły 1 370 615,71 ha i 1 265,96 tys. ha, natomiast stawka dopłat w 2017 r. to 214,82 zł/ha, a w 2016 r. nawet 231,97 zł/ha.

Zwiększenie kwoty dla młodych kosztem koperty na JPO powoduje, że zamiast koperty planowanej w wysokości 1 568 075 tys. euro, do określenia stawki JPO za 2018 r. przyjęto kwotę 1 533 762 000 euro (6 560 513 578,80 zł). Uwzględniając powierzchnię obszaru zatwierdzonego do przyznania jednolitej płatności obszarowej za 2018 r., która zgodnie z danymi ARiMR wynosi 14 286 971,08 ha, stawka tej płatności za 2018 r. wyniesie 4 59,19 zł - podano.

PŁATNOŚCI ZWIĄZANE Z PRODUKCJĄ ZRÓŻNICOWANE

Nieco lepiej wyglądają stawki tegorocznych płatności związanych z produkcją.

W 2018 r. łączna kwota wsparcia związanego z produkcją (razem płatności związane do powierzchni upraw i płatności związane do zwierząt) wyniesie 505 547 922 euro, z tej kwoty na płatności związane do powierzchni upraw przeznaczono 173 672 451 euro. Podobną kwotę podaje roczny pułap krajowy, wyznaczony w rozporządzeniu unijnym nr 1307/2013.

Wzrosły wszystkie płatności dla uprawiających rośliny wysokobiałkowe.

Koperta finansowa na rok 2018 na płatność do roślin strączkowych na ziarno to 51 468 540 euro (220 151 533 zł). O płatność do roślin strączkowych na ziarno do 75 ha wystąpiono na powierzchnię 300 721,28 ha, a o płatność do roślin strączkowych na ziarno powyżej 75 ha - na 9193,93 ha.

Natomiast koperta na płatność do roślin pastewnych wynosi 17 156 180 euro (73 383 844,33 zł). Rolnicy ubiegali się o tę płatność na 167 269,96 ha.

Stawkę płatności do roślin strączkowych na ziarno do pierwszych 75 ha upraw wyliczono w 2018 r. na 721,04 zł/ha. W ubiegłym roku wynosiła ona 606,52 zł/ha.

Zgodnie z założeniami programu wsparcia związanego z produkcją, notyfikowanego przez Polskę, stawka płatności do pierwszych 75 ha uprawy wspieranych roślin we wszystkich gospodarstwach jest dwukrotnie wyższa od stawki ustalonej dla pozostałych powierzchni upraw wspieranych roślin (ponad 75 ha).

Rolników uprawnionych do otrzymania płatności do roślin strączkowych na ziarno jest ok. 93,3 tys., a do pastewnych ok. 71,6 tys.

W ubiegłym roku o płatność do strączkowych na ziarno <=75 ha rolnicy wystąpili na powierzchnię 361 741,47 ha, a o płatność do strączkowych na ziarno >75 ha - na 6188,29 ha. O płatność do pastewnych zabiegano na 190 961,67 ha.

Dwa lata temu łącznie o płatność do wysokobiałkowych wystąpiono na 683,40 tys. ha.

Trzeba więc zauważyć spadek areału tych zasiewów.

O ok. 70 zł na ha są niższe niż w ubiegłym roku stawki dopłat do upraw: chmielu, buraków cukrowych, truskawek, konopi włóknistych. Wzrosły natomiast stawki do lnu - o ok. 100 zł na ha, do ziemniaków skrobiowych - niespełna 3 zł na ha.

Największy jest jednak wzrost płatności do powierzchni uprawy pomidorów - stawka wyniesie 3320,78 zł/ha, w ubiegłym roku było to 1654,3 zł/ha.

W tym roku spadły też płatności krajowe do tytoniu:

- tytoń - grupa Virginia - 3,50 zł/kg (z 3,82 zł/kg),

- tytoń - grupa pozostałe - 2,46 zł/kg (z 2,68 zł/kg).

Spadają w tym roku również wszystkie płatności do zwierząt.

Spadki stawek są ok. dwuzłotowe za sztukę dla bydła i krów. Niespełna 50 gr. tracą na sztuce właściciele owiec, a hodowcy kóz aż blisko 5 zł na szt.

ZALICZKI OD 16 PAŹDZIERNIKA

W tym roku, tak jak w dwóch poprzednich, od 16 października są płacone 70-procentowe zaliczki dopłat bezpośrednich, gdyż z powodu suszy Komisja Europejska dopuściła możliwość wypłaty zwiększonych zaliczek w Belgii, Republice Czeskiej, Irlandii, Grecji, Francji, Chorwacji, we Włoszech, na Łotwie, Litwie, w Luksemburgu, na Węgrzech, w Polsce, Portugalii, Rumunii, Finlandii, Szwecji i Zjednoczonym Królestwie.

„Przy kalkulacji kwoty zaliczki będzie brana pod uwagę powierzchnia gruntów albo liczba zwierząt stwierdzona w ramach kontroli przeprowadzonych na podstawie art. 74 ust. 1-3 rozporządzenia nr 1306/2013 (tj. kontroli administracyjnych oraz - w przypadku wytypowanych gospodarstw - również kontroli na miejscu) jako spełniająca warunki do przyznania danej płatności” - zaznaczono.

W ocenie skutków regulacji wyliczono, że projekt dotyczy ok. 1, 35 mln beneficjentów. Wypłata zaliczek na poczet płatności bezpośrednich za 2018 r. pochłonie nie więcej niż 2 408,07 mln euro - podano. Środki (z wyjątkiem przejściowego wsparcia krajowego do tytoniu, które stanowi mniej niż 1 proc. całkowitej kwoty zaliczek) podlegają w całości refundacji z budżetu Unii Europejskiej. Następuje to po ok. 2 miesiącach od wypłaty środków.

Polska nie skorzysta natomiast - wbrew wcześniejszym zapowiedziom ministra - z możliwości wypłaty 85 proc. płatności obszarowych z II filara. Polska nigdy nie wypłacała tych zaliczek. Jak tłumaczy MRiRW, „(...) w przypadku działań obszarowych PROW 2014-2020 (dotyczy to następujących instrumentów: Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami , Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, działanie Rolnictwo ekologiczne oraz premie zalesieniowe), możliwa jest wypłata pełnych płatności (100%), już od 16 października br., tj. w terminie rozpoczęcia wypłaty zaliczek w ramach płatności bezpośrednich. Wprawdzie ww. decyzja Komisji dopuszcza możliwość uruchomienia systemu zaliczkowego również dla działań obszarowych PROW 2014-2020, niemniej jednak podział tych płatności na dwie transze (pierwszą zaliczkową i drugą ostateczną), mógłby spowodować wydłużenie terminu wypłaty płatności końcowej”.

Szacowane wydatki finansowe dla tych działań obszarowych z PROW, w kampanii 2018, wyniosą ok. 2511 mln zł - dodało ministerstwo, ale nie odpowiedziało na pytanie, ile tych płatności trafi do rolników jeszcze w 2018 r.

Nie wiadomo więc, czy zaliczki z I filara nie pochłoną środków na wszystkie płatności dla rolników, przewidziane w budżecie państwa na 2018 r.

Wypłata zaliczek potrwa do końca listopada, w grudniu ARiMR będzie płacić już pełne należności.

CO W NOWYM OKRESIE BUDŻETOWYM?

Wciąż niewiele można powiedzieć o kształcie systemu dopłat po 2020 r.

Wiele wskazuje na to, że nowy unijny budżet będzie przegłosowany już przez nowy Parlament Europejski (wybory odbędą się 23-26 maja 2019 r.), po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE.

Być może wcześniej będzie jednak przyjęty pakiet legislacyjny określający kształt przyszłej WPR.

Przygotowane unijne projekty rozporządzeń, zaprezentowane wiosną, dotyczą:

- wsparcia dla planu wspólnej polityki rolnej, która zastąpi obecne przepisy dotyczące płatności bezpośredniej i wsparcia z drugiego filaru, a także część instrumentów regulowanych obecnie w ramach przepisów o rynkach rolnych;

- wspólnej polityki rolnej, ustalają przepisy dotyczące finansowania, zarządzania i monitorowania wspólnej polityki rolnej;

- rynków rolnych oraz systemów jakości.

Jak niedawno mówił w sejmowej Komisji do Spraw Unii Europejskiej wiceminister rolnictwa Ryszard Zarudzki, przede wszystkim sprzeciw budzą duże cięcia budżetu wspólnej polityki rolnej i koncentracja cięć na drugim filarze. Polska nie godzi się też na brak pełnego wyrównania płatności bezpośrednich.

- Zawsze jako resort, wcześniej minister Jurgiel, w tej chwili minister Ardanowski, podtrzymujemy to samo mocne stanowisko i nie satysfakcjonuje nas, najprościej powiem, zasada konwergencji, która została tu przyjęta, i szukamy rozwiązań. Sprawa jest otwarta, negocjujemy. Myślę, że istotną rzeczą będzie to, jak się zakończą wybory do PE i do pewnych kwestii, które teraz będą wypracowane, w późniejszym czasie będzie można wrócić - ocenił Zarudzki.

Sprzeciw Polski budzi dysproporcja pomiędzy zwiększonymi ambicjami i wymaganiami w zakresie środowiska i klimatu a budżetem WPR, a także wprowadzenie ekoprogramów w I filarze.

- Czyli pierwszy filar, można powiedzieć najprościej, będzie miał swoje programy rolnośrodowiskowe. Teraz - jakie? Jak to będzie z drugim filarem? Jak to będzie ze sobą kompatybilne? Czy to ma być obowiązkowe czy nieobowiązkowe? Tutaj mamy szereg wątpliwości. Jak czegoś nie znamy dokładnie, to mówimy, że na razie się z tym nie zgadzamy, dopóki nie będą wyjaśnione szczegóły - relacjonował stanowisko Polski wiceminister.

Zasadniczy sprzeciw wywołuje brak możliwości wspierania inwestycji przetwórstwa rolno-spożywczego z drugiego filaru - ale tu wiceminister zastrzegł, że urzędnicy z otoczenia komisarza Hogana niedawno określili, „że nie do końca dobrze interpretujemy zapisy, które są”.

Wątpliwości są też w związku z zapowiedzianym corocznym, obejmującym oba filary rozliczeniem wydatków w ramach programów strategicznych, w oparciu o wskaźniki.

Komisja do Spraw Unii Europejskiej przychyliła się do stanowiska rządu w tej sprawie i nie poparła przedstawionych propozycji zawartych w trzech projektach unijnych rozporządzeń. Podkreśliła konieczność zapewnienia odpowiednich nakładów na WPR. „Na jednolitym rynku UE muszą być zapewnione równe warunki konkurencji dla rolników, dlatego należy zapewnić pełne wyrównanie płatności bezpośrednich między państwami członkowskimi” - głosi stanowisko. Krytycznie oceniono propozycję zasadniczej redukcji budżetu WPR w drugim filarze i zwiększania poziomu współfinansowania krajowego. Przyjęto też, że uproszczenie WPR po roku 2020 powinno być bezwzględnym priorytetem dalszych prac nad nowymi rozwiązaniami, a sama WPR musi pozostawać polityką o strategicznym znaczeniu dla UE, efektywnie wykorzystującą środki budżetowe.

Czy zostanie utrzymana obowiązująca teraz zasada, że unijne wsparcie dotyczy nie produktu, a producenta? Minister Ardanowski zapowiada uzależnienie dopłat do użytków zielonych od posiadania zwierząt hodowlanych. Będzie przełom? A może zmiana systemu?

Zanim ucieszymy się, że chociaż znów nie wyrównano stawek dopłat, to jednak przecież dużo i coraz więcej pieniędzy płynie na wieś - zauważmy jeszcze, że wprawdzie w 2004 r. dochody mieszkańca miasta (średnio) były wyższe od dochodów mieszkańca wsi o 52,7 proc., a w 2015 r. przewaga ta zmniejszyła się do 40,3 proc., to jednak w roku 1988 parytet ten wynosił 117 proc. na korzyść wsi i dopiero w okresie przedakcesyjnym (do 1997) spadł poniżej 50 proc.

Zatem nie trzymajmy się sztywnych stawek, a pamiętajmy o całokształcie i celu, jaki mamy osiągnąć. Zawsze przecież może się okazać, że wywalczone z wielkim poświęceniem kwoty oddamy niepostrzeżenie, np. wspierając rozkwit tych czy innych innowacji i gałęzi przemysłu, dziwnym trafem rozwijanych nie w Polsce (np. satelity, budowa dróg, precyzyjne aplikatory do nawozów w płynie czy siewniki) - tak jak teraz oddaliśmy wzrost koperty przeznaczanej na dopłaty za spadek kursu euro i rezerwę utworzoną „w celu wyeliminowania ryzyka wystąpienia zjawiska przekroczenia limitu płatności”.

Artykuł ukazał się w listopadowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (9)

  • And 2018-11-08 10:57:46
    Polin
  • asdfg 2018-11-07 11:56:51
    PiS mówił, że wzrosną.
  • Józef 2018-11-07 10:03:33
    PIS poniesie klęskę w wyborach parlamentarnych i do sejmu. Rolnicy nie zapomną kto zabrał wcześniejsze emerytury. PO-PSL nie jest lepsze zabrali emerytury unijne. Muszę 49 lat pracować aby przejść na emeryturę, na każdych wyborach będę dziękował za to dobrej zmianie.
    • JohnnyB 2018-11-14 15:37:04
      A jak nie PiS to kto? Bo póki co Michał kołodziejczak jedyny sensowny człowiek do poparcia dopiero zbiera poparcie.
  • marek12 2018-11-07 09:16:21
    ważne że dzierżawy po 3200/ha bambra kasuję
  • michał 2018-11-06 18:06:12
    odnośnie wyborów jest tak ze tu głosuje sie na konkretna osobe jezeli pis zdobył srednio w miastach 35 % w mniejszych wiecej wygrał w 9 sejmikach to takie ma poparcie nawet wyższe takie sa sondaze że ma około 40%. pewnie jeszcze jedna kadencje wygra a nawet to jest kukiz jak by troche brakowało
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.91.245.237
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!