LEADER jest to jeden z unijnych programów wspomagający rozwój obszarów wiejskich. Polega na pobudzaniu wiejskich społeczności do działania i rozwiązywania problemów danego obszaru poprzez oddolne inicjatywy mieszkańców i współpracę lokalnych partnerów z trzech sektorów: publicznego (m.in. gminy, powiaty, uczelnie publiczne, jednostki badawczo-rozwojowe, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, instytucje kultury), gospodarczego (przedsiębiorcy) i społecznego (mieszkańcy – rolnicy, kobiety wiejskie, młodzież, zrzeszenia, stowarzyszenia i fundacje).

Osoby i instytucje zainteresowane działaniami na rzecz rozwoju lokalnego tworzą partnerstwo określane jako Lokalna Grupa Działania (LGD).
 W Unii Europejskiej program LEADER (właściwa nazwa to inicjatywa Leader) uruchomiono po raz pierwszy w 1991 r. i od tamtego czasu jest on jednym z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej. W Polsce LEADER realizowany był już w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004–2006 i  zapisany jest również w PROW na lata 2007–2013 (jako tzw. czwarta oś priorytetowa).

Grupy i strategie

Jak już wspomniano, LEADER opiera się na współpracy lokalnych partnerów z trzech sektorów: publicznego, gospodarczego  i społecznego, którzy tworzą formalnie zorganizowane partnerstwo, czyli Lokalną Grupę Działania. Powinna ona posiadać osobowość prawną i przybrać formę zgodną z przepisami ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z 7 marca 2007 r. (szczegóły na kolumnie Prawo).

Lokalne Grupy Działania ze środków PROW na lata 2007–2013  będą mogły uzyskać wsparcie na wdrażanie lokalnych strategii rozwoju (działanie 4.1.), wdrażanie projektów współpracy (działanie 4.2.) i funkcjonowanie LGD (działanie 4.3.). Wnioski na realizację tych działań składane są do samorządu województwa (urzędów marszałkowskich) w ramach ogłaszanego naboru, który dokonuje wyboru LGD do realizacji osi 4 PROW. Na danym obszarze będzie to zawsze tylko jedna LGD.