Wątpliwości Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące uregulowania kwestii rozpoczęcia przez rolnika działalności – istotne zwłaszcza w momencie ubiegania się o wsparcie z działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” z PROW – nie doprowadziły do jednoznacznego podania kryteriów.

Przypomnijmy: RPO kwestionował przepisy, niejednoznacznie określające moment rozpoczęcia działalności. Czy młody rolnik to ten, kto posiada ziemię, czy ten, kto kieruje własnym gospodarstwem?

Unijne rozporządzenie z 7 grudnia 2013 r. definiuje „młodego rolnika” jako osobę, która w chwili składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, posiada odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe, a także po raz pierwszy rozpoczyna działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem. Natomiast zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem ministra rolnictwa, dla uznania rolnika za  rozpoczynającego działalność gospodarczą wystarczające jest przyjęcie, że on albo jego mąż lub żona byli właścicielami gospodarstwa, niezależnie od kryterium faktycznego  kierowania tym gospodarstwem – przypominał RPO.

W swoim wystąpieniu do Andrzeja Grossa, prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa RPO wskazał więc, że wymienienie w rozporządzeniu przypadków, w których rolnik nie jest uznany za osobę rozpoczynającą działalność rolniczą, stanowi domniemanie, które może zostać obalone przez osobę ubiegającą się o pomoc. Z kolei organy administracji są zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, automatyczna zaś dyskwalifikacja wniosku o pomoc bez dokładnego zbadania stanu faktycznego stanowi naruszenie prawa.

I – jak wynika z odpowiedzi prezesa – ARiMR zapewnia,  że bada należycie ów stan faktyczny, a „w dotychczasowej praktyce stosowania przepisu § 2 ust. 2, który ustanawia zamknięty katalog czynności i zdarzeń świadczących o prowadzeniu przez wnioskodawcę działalności rolniczej, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznawała i nadal uznaje, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie stanowi domniemanie prawne. Domniemanie takie może być jednak obalone przez dowód przeciwny”.