Działanie „Ułatwianie startu młodym rolnikom” jest znane z Sektorowego Programu Operacyjnego (SPO) „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006”. Zainteresowanie nim było duże. Ostatnie wnioski przyjęto w sierpniu 2005 r. Stosunkowo łatwe do spełnienia kryteria sprawiły, że pieniądze – bezzwrotna premia w wysokości 50 tys. zł dla wnioskującego - rozdysponowane zostały bardzo szybko.

Projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) przewiduje kontynuację tej formy pomocy. Podobnie jak poprzednio, kwota pomocy ma wynieść 50 tys. zł. Budżet tego projektu wynosi 440 mln euro, o ponad 260 mln euro więcej niż w poprzednim programie. Wprawdzie kryteria dostępu mają zostać zaostrzone, ale ma to na celu wykluczenie z grona beneficjentów osób, które nie mają wiele wspólnego z rolnictwem i nie zamierzają wiązać z nim przyszłości na dłużej, niż określono w warunkach pomocy.
Skorzystać z tej formy pomocy będzie mogło ponad 35 tys. rolników. Oprócz projektu PROW 2007-2013, przygotowywane jest rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy dla niniejszego działania. Z rozporządzeniem tym, jak również pozostałymi dotyczącymi działań PROW 2007-2013, można zapoznać się odwiedzając stronę internetową MRiRW: www.minrol.gov.pl (zakładka PROW 2007-2013).
Należy pamiętać, iż informacje przedstawione poniżej zostały opracowane na podstawie dostępnych projektów ww. dokumentów programowych i mogą ulec zmianom.

Kryteria udziału w programie

Jakie podstawowe warunki i zobowiązania będzie musiał spełnić przyszły beneficjent?

W odróżnieniu od premii przyznawanych w ramach programu 2004-2006, o pomoc będą mogły ubiegać się osoby, które w dniu składania wniosku nie mają gospodarstwa rolnego (wyjątkiem jest posiadanie nieruchomości w drodze spadku lub darowizny). Nie mogą to być również dzierżawcy. Jeżeli ktoś występował o pomoc z tytułu płatności bezpośrednich, lub korzystał z innych programów pomocowych np. SAPARD, kredytów preferencyjnych, również nie będzie miał szans na uzyskanie 50 tys. zł. Wnioskujący musi być pełnoletni, ale nie może mieć ukończonego 40 roku życia. Dodatkowym warunkiem jest uregulowany stosunek do służby wojskowej. Do wniosku będzie musiał być dołączony biznes plan, w którym przedstawiony zostanie sposób wykorzystania przynajmniej 50 proc. środków z premii. Nie będzie potrzeby natomiast rozliczania pozostałej kwoty, którą młody rolnik będzie mógł wydać na dowolny cel. Innym ważnym kryterium przyznania pomocy jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych.

Żeby spełnić kryterium kwalifikacji zawodowych wnioskodawca nie musi legitymować się stażem pracy w rolnictwie, jeżeli posiada wykształcenie wyższe lub średnie rolnicze. Natomiast, gdy ma wykształcenie wyższe lub średnie nierolnicze, zawodowe rolnicze lub inne oraz podstawowe – wymagany jest stażu pracy na roli od 3 do 5 lat. Dopuszcza się jednak możliwość uzupełnienia wykształcenia w okresie 36 miesięcy od dnia rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa.
Dopiero po podjęciu decyzji przez dyrektora oddziału regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy, beneficjent będzie musiał w okresie 180 dni kupić nieruchomość i rozpocząć prowadzenia działalności rolniczej. Nabyte gospodarstwo musi mieć powierzchnię przynajmniej średniej dla gospodarstwa rolnego w danym województwie. Beneficjent będzie musiał podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie.

Po uzyskaniu pomocy

Należy również pamiętać o zobowiązaniach po uzyskaniu premii. Jeżeli nie dotrzyma warunków, podlegać może sankcji w postaci zwrotu części bądź całości premii wraz z naliczonymi odsetkami. Projekt zakłada, że przyszły „młody rolnik” będzie musiał przynajmniej przez 1 rok podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponadto od dnia wypłaty pomocy w obowiązku beneficjenta będzie m.in.:

• samodzielne prowadzenie gospodarstwa przez 5 lat,
• realizacji założeń biznes planu w okresie 3 lat,
• spełnienie wymagań w zakresie higieny, utrzymania zwierząt i ochrony środowiska w okresie 3 lat,
• spełniania przewidzianych prawem standardów w zakresie higieny, ochrony środowiska i warunków utrzymania zwierząt,
• umożliwienie przeprowadzenia kontroli.

Pomimo wielu obwarowań, jakie zostaną nałożone na tę pomoc, można być pewnym, że chętnych do skorzystania z niej nie będzie brakowało. Dziś jeszcze nie jest znany termin rozpoczęcia przyjmowania przez ARiMR wniosków o przyznanie premii. Prawdopodobnie nastąpi to jesienią. Pula pieniędzy przeznaczonych na to działania będzie rozdysponowana na poszczególne lata 2007-2013 i nabór wniosków będzie odbywać się corocznie.