Określa to ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. (Dz.U. 2002 Nr 62 poz. 558) o stanie klęski żywiołowej. Wprowadza niezbędne ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela oraz określa sposób postępowania kierującego działaniami organu władzy.

Stanowi ona, że przez klęskę żywiołową rozumie się „katastrofę naturalną lub awarię techniczną, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem.”

Stan ten wprowadza się na czas nie krótszy niż 30 dni, nie dłużej niż jest to potrzebne do usunięcia skutków zdarzenia. Robi to Rada Ministrów z własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego wojewody. Można go przedłużyć po wyrażeniu zgody przez Sejm.

A co zmienia ogłoszenie stanu klęski żywiołowej? W czasie stanu klęski żywiołowej organy władzy publicznej działają w dotychczasowych strukturach organizacyjnych państwa i w ramach przysługujących im kompetencji, działaniami kieruje ten, kto sprawuje władzę na danym terenie objętym klęską (od wójta, jeśli stan klęski objął gminę, po premiera, jeśli ogłoszono go dla całego kraju). Kierujący działaniami nabywa uprawnienie do wydawania poleceń.

W zapobieganiu skutkom klęski żywiołowej lub ich usuwaniu uczestniczą: Państwowa Straż Pożarna i inne jednostki ochrony przeciwpożarowej, Policja, Straż Graniczna, Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, podmioty lecznicze, w tym w szczególności dysponenci jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, oraz inne właściwe w tych sprawach państwowe urzędy, agencje, inspekcje, straże i służby. Jeśli to nie wystarczy, Minister Obrony Narodowej może przekazać do dyspozycji wojewody, na którego obszarze działania występuje klęska żywiołowa, pododdziały lub oddziały Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wraz ze skierowaniem ich do wykonywania zadań związanych z zapobieżeniem skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięciem.