Sąd Najwyższy przyjął uchwałę stwierdzającą, że nie stosuje się ograniczeń obowiązujących od 30 kwietnia 2016 r. w sprzedaży ziemi wobec osób, które przed 30 kwietnia 2016 r. zawarły umowy warunkowe sprzedaży nieruchomości, ale umowy definitywnie przenoszące własność - już po tej dacie.

Uchwała SN z 15 grudnia 2017 brzmi:

„Ograniczenia obrotu nieruchomościami rolnymi wprowadzone ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności  Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 585 ze zm.) nie mają zastosowania do umowy przenoszącej własność nieruchomości, zawieranej w wykonaniu zobowiązującej umowy sprzedaży zawartej przed dniem 30 kwietnia 2016 r., jeżeli Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzystała z prawa pierwokupu zastrzeżonego na rzecz Skarbu Państwa w art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1491 ze zm.)”

Sytuacja rozstrzygana przez SN wyglądała tak, że 29 kwietnia 2016 r. zawarto umowę warunkową sprzedaży nieruchomości rolnej pod warunkiem, że ANR nie wykona prawa pierwokupu. 25 maja 2016 Agencja Nieruchomości Rolnych złożyła oświadczenie o rezygnacji z prawa pierwokupu.

30 kwietnia 2016 r. weszła w życie ustawa z 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw – zgodnie z nią nabywca nie spełniał kryteriów „rolnika indywidualnego".

Notariusz stwierdził, że „w sprawie nie występują okoliczności pozwalające na stosowanie przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego sprzed nowelizacji, które nie wymagały aby nabywca nieruchomości rolnej spełniał kryteria rolnika indywidualnego” i odmówił sporządzenia aktu.

Sprawa trafiła do Sądu Okręgowego, który uznał, że „zawarcie warunkowej umowy sprzedaży oraz przekazanie zawiadomienia o zawartym porozumieniu Agencji Nieruchomości Rolnych, było zgodne z przepisami prawa oraz niewątpliwie zmierzało do wywołania skutku prawnego w postaci przejścia prawa własności nieruchomości na nabywcę. W ocenie Sądu Okręgowego, podjęte przez strony czynności były związane z realizacją prawa pierwokupu nieruchomości rolnej, wynikającej z warunkowej umowy sprzedaży zawartej przed nowelizacją z dnia 14 kwietnia 2016 r. (...) Zdaniem Sądu Okręgowego, skoro ważność umowy przenoszącej własność zależy od istnienia umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, to wszelkie kwestie związane z oceną tego stosunku prawnego, powinno rozpatrywać się w świetle przepisów obowiązujących w czasie zawarcia pierwszej z umów.”