Sprawa została nagłośniona, kiedy do biura senatora Marka Konopki z Platformy Obywataleskiej zwrócili się rolnicy z prośbą o pomoc. KRUS chce zerwać ich ubezpieczenia. Jak mówi Dariusz Zacharzewski z biura senatora w rozmowie z farmer.pl sytuacja ta może dotyczyć nawet 80 proc. sołtysów w Polsce. Dotyczy to tych, którzy byli czy też są zatrudnieni zatrudnionych przez gminy na umowę zlecenie, bo umowa o dzieło nie rodzi za sobą już takich konsekwencji.

Na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.07.11.74 j.t.) zawarcie takich umów jest podstawą do obowiązkowego ubezpieczenia na zasadach ogólnych ZUS. Stąd duża część urzędów gmin zgłosiła sołtysów, do ubezpieczenia ZUS i odprowadzała należne składki z tytułu zawartych umów zlecenia. Automatycznie tym samym tracili oni prawo do ubezpieczenia w KRUS na podstawie art. 5a ust 1 pkt. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.08.50.291 j.t.).

Rolnicy, zgodnie z prawem, mają 14 dni od dnia ubezpieczenie w ZUS, na zgłoszenie do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego faktu o ich ubezpieczeniu w ZUS. Niestety często nie byli oni informowani o fakcie ubezpieczenia w ZUS i o niekorzystnych jego skutkach.

Przedstawiciel KRUS w rozmowie z farmer.pl powołał się na ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników. – Prawo jest prawem – powiedział. – Nie ma co komentować – dodał.

Dariusz Zacharzewski znalazł jednak iskierkę nadziei dla rolników – sołtysów. Doszukał się on orzeczenia Sądu Najwyższego w bardzo podobnej sprawie z 17 lipca 2008 r. II UK 348/07. Sad uważa, że wykonanie czynności na podstawie umowy zlecenie nie stanowi podstawy do wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników.

SN powołał się na art. 5 ust 1ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Uzasadnił, że „rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli: