PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rolniku, sprzedawaj bezpiecznie!

Rolniku, sprzedawaj bezpiecznie!

Autor: Anna Szajna-Olszowy

Dodano: 16-10-2014 09:40

Niewątpliwie umowa sprzedaży jest jedną z najpowszechniej zawieranych, zarówno w obrocie profesjonalnym, jak i w obrocie z udziałem konsumenta. Sprzedaż płodów rolnych nie różni się zasadniczo od innych umów sprzedaży, jednak aby sprzedać dobrze i bezpiecznie, trzeba wcześniej podjąć odpowiednie kroki przygotowujące do zawarcia umowy.



Poniżej o tym, jak uniknąć nieudanej transakcji, czyli m.in. o sprawdzaniu rzetelności kontrahenta przed zawarciem umowy oraz o zabezpieczeniu się w sytuacji, gdy kupujący nie wywiązuje się z ustaleń umownych. Z punktu widzenia rolnika jako sprzedającego, najbezpieczniej jest współpracować ze znanymi i sprawdzonymi kontrahentami, niestety często nie mamy takiego komfortu i zawieramy umowy z nowymi na rynku osobami lub firmami, o których nie mamy żadnej konkretnej wiedzy. A jak wiadomo, od kupującego, który nabywa towary i płaci za nie odpowiednią cenę, zależy w dużej części powodzenie całej umowy.

Dlatego też pierwszą i podstawową rzeczą, jaką musimy ustalić przed zawarciem umowy (w formie ustnej lub pisemnej), to prawidłowo zidentyfikować naszego kontrahenta. Ustalenie powyższego jest bardzo proste i wiąże się z niewielkim wysiłkiem z naszej strony, a może zapobiec uniknięciu w przyszłości znacznych trudności. Dokładne ustalenie danych kontrahenta ma dwojakie znaczenie, po pierwsze tym sposobem dążymy do zweryfikowania jego wiarygodności, po drugie gromadzimy kluczowe informacje, aby "namierzyć" osobę lub spółkę w razie konieczności sformułowania powództwa i skierowania sprawy na drogę sądową.

CENTRALNA EWIDENCJA I INFORMACJA O DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (CEIDG)

Przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, które prowadzą jednoosobowo działalność gospodarczą, podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, która prowadzona jest w systemie teleinformatycznym przez ministra właściwego do spraw gospodarki na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dawniej to poszczególne gminy prowadziły rejestr ewidencji działalności gospodarczej, natomiast obecnie od 1 lipca 2011 r. jest to rejestr scentralizowany, który jest jawny i korzystanie z danych tam zawartych nie wymaga jakichkolwiek opłat. Jest to łatwy sposób przekonania się, czy konkretna firma jest zarejestrowana, nie została wykreślona z rejestru, nie jest zawieszona, jak również, czy dane, które przedstawia, zgodne są z danymi ujawnionymi w rejestrze CEIDG. Przedmiotowe dane znajdują się na stronie www.ceidg.gov.pl

Używając jednego z kryteriów wyszukiwania, jak chociażby NIP albo REGON przedsiębiorcy, można samodzielnie i całkowicie bezpłatnie sprawdzić podstawowe dane firmy, a przede wszystkim zweryfikować jej faktyczne istnienie. Ponadto z danych umieszczonych na stronie internetowej CEIDG wynika wiele innych przydatnych informacji. Przede wszystkim dowiemy się, od kiedy dana osoba prowadzi działalność gospodarczą (co może mieć dalej wpływ na ocenę jej pozycji na rynku i możliwości finansowego wywiązania się z umowy). Druga ważna informacja to, czy działalność gospodarcza przedsiębiorcy nie jest aktualnie zawieszona, co mogłoby sugerować, że taki kontrahent chwilowo nie ma środków na jej prowadzenie. Mając wiedzę o tych okolicznościach, należałoby rozważyć dokładnie, czy celowym jest podejmowanie ryzyka zawierania z nim umowy.

Z danych umieszczonych w centralnej ewidencji działalności gospodarczej wynikać będzie również informacja, czy przedsiębiorca pozostaje w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej. Najkorzystniejsza dla rolnika byłaby w odpowiedniej rubryce informacja "tak", oznaczałoby to bowiem możliwość ubiegania się o zgodę współmałżonka przedsiębiorcy na zawarcie umowy. W takiej sytuacji w razie wszczęcia ewentualnej egzekucji wobec przedsiębiorcy, zachodzi możliwość egzekwowania należności z całego majątku wspólnego małżonków (a nie wyłącznie z majątku osobistego przedsiębiorcy), co nierzadko mogłoby decydować o faktycznej możliwości uzyskania zaspokojenia wierzyciela.

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY

W sytuacji, gdy drugą stroną umowy jest: spółka prawa handlowego, tj. spółka jawna; spółka partnerska; spółka komandytowa; spółka z ograniczoną odpowiedzialnością; spółka akcyjna, bądź przedsiębiorstwo państwowe, narzędziem weryfikacji podstawowych informacji na temat kontrahenta jest Krajowy Rejestr Sądowy, dostępny na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości pod adresem www.ms.gov.pl (zakładka "Rejestry i ewidencje", dalej "Krajowy Rejestr Sądowy", i "Wyszukiwarka podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym").

Dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym są nieco bardziej szczegółowe niż dane w CEIDG, dotyczące jednoosobowych przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, co wynika z faktu, iż tworzenie i funkcjonowanie spółek handlowych jest bardziej sformalizowane co do zasady. Rejestr przedsiębiorców składa się z sześciu działów, a każdy z nich zawiera informacje innego typu, które są bez wyjątku bardzo cenne z punktu widzenia oceny przyszłego kontrahenta.

Działy 1-3 rejestru przedsiębiorców zawierają dane identyfikujące podmiot, jak np. nazwę, siedzibę (jest to bardzo ważna informacja do ustalenia sądu właściwego w razie konieczności skierowania sprawy do sądu), dane dotyczące organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w ich skład (istotna informacja dla ustalenia, czy osoba zawierająca umowę rzeczywiście działa w imieniu danego podmiotu, co ma znaczenie z punktu widzenia ważności umowy).

Dział 4. rejestru ma również doniosłe znaczenie, gdyż zawierane są tam informacje dotyczące stanu majątkowego danego podmiotu (informacje umieszczane są w tym dziale wtedy, gdy stan majątkowy danej spółki jest zły, czyli spółka jest zadłużona i posiada niespłacone zobowiązania, np. zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy Urzędu Skarbowego). Jeżeli uzyskamy takie informacje dotyczące naszego przyszłego kontrahenta, to trzeba mieć świadomość, iż zawarcie z takim podmiotem jakiejkolwiek umowy niesie ze sobą duże ryzyko jej niewykonania. W dziale 5. widnieją natomiast informacje dotyczące kuratora podmiotu, którego ustanawia się w razie m.in. braku osób uprawnionych do jego reprezentacji. Podobnie jeśli w dziale 6. rejestru przedsiębiorców widnieją wpisy dotyczące np. otwarcia likwidacji, informacji o wszczęciu postępowania naprawczego albo ogłoszenia upadłości, to również z dystansem należy podejść do nawiązywania relacji handlowych z takim podmiotem. Brak jakichkolwiek wpisów w tych działach co do zasady oznacza, iż podmiot funkcjonuje w obrocie gospodarczym bez większych utrudnień.

Wprawdzie uzyskanie powyższych danych nie będzie gwarantować pomyślnego procesu wykonania umowy, jednakże niewątpliwie pomoże zminimalizować ryzyko ewidentnej pomyłki przy wyborze kupującego. Istnieje jeszcze wiele innych form weryfikacji kontrahentów, jak m.in. wniosek do Urzędu Skarbowego z zapytaniem, czy nasz kontrahent nie posiada zaległości skarbowych, czy też zapytanie do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, który udostępnia informacje dotyczące wypłacalności potencjalnych kontrahentów. Może to być również pozyskanie danych z Biura Informacji Gospodarczych (najpopularniejszym BIG-iem jest Krajowy Rejestr Długów). Korzystanie z tych form weryfikacji kontrahentów wiąże się jednak z koniecznością poniesienia pewnych opłat (w graniach od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych) za uzyskanie informacji, jak również uzyskanie odpowiedzi na swoje zapytanie może potrwać kilka dni.

Podsumowując, należy podkreślić, iż warto w pierwszej kolejności samodzielnie skorzystać z bezpłatnych i ogólnodostępnych rejestrów, takich jak CEIDG oraz KRS. Z mojego doświadczenia wynika, iż pozyskanie już nawet tylko tych podstawowych informacji nieraz pozwoliłoby uniknąć przykrych konsekwencji związanych z błędnym wyborem kontrahenta.

Wspomniane powyżej "czynności sprawdzające" potencjalnych kupujących nabierają jeszcze większego znaczenia w przypadku, gdy decydujemy się na zawarcie umowy sprzedaży w formie ustnej. Oczywiście najbardziej optymalną formą zabezpieczenia interesów rolnika jest forma pisemna umowy, jednak w praktyce takie zawieranie umów może być nader utrudnione, zwłaszcza gdy naszego kontrahenta dzielą setki kilometrów lub zawieranie umów dzieje się bardzo szybko. W sytuacji, gdy rolnicy decydują się sprzedawać wyprodukowane przez siebie płody rolne (i nie tylko) na podstawie ustnych uzgodnień, nawiązując relacje handlowe np. w oparciu o przeprowadzone rozmowy telefoniczne czy też korespondencję mailową, weryfikacja naszego kontrahenta jest tym bardziej niezbędna. Może być tak, że po dokonaniu ustnych uzgodnień warunków zamierzonej sprzedaży, pojawia się u nas przedstawiciel kupującego, który załadowuje zakupiony od nas towar, wydając nam dokument potwierdzający ilość zakupionego towaru (lub w przypadku rolnika ryczałtowego fakturę VAT RR). Zgodnie z ustną deklaracją kupującego zapłata ma nastąpić np. w ciągu 7 dni lub 14 dni za pośrednictwem przelewu bankowego. Tak się jednak nie dzieje i wtedy dopiero rolnicy podejmują działania zmierzające do wykonania umowy przez kupującego, przy czym może być tak, że okażą się one nieskuteczne, gdyż nasz kontrahent w rzeczywistości nie istnieje lub jego sytuacja finansowa nie daje szansy na uzyskanie zapłaty za zrealizowaną przez nas umowę.

DOKUMENTOWANIE ZAWIERANIA UMÓW SPRZEDAŻY

Kolejnym niezbędnym krokiem jest podjęcie dalszych czynności mających na celu zabezpieczenie się przed niewykonaniem takiej umowy bądź przeciwdziałanie w opóźnieniu zapłaty ceny nabycia przez kupującego.

Stąd też konieczne jest zgromadzenie przez nas dowodów, które w razie ewentualnego sporu sądowego będą potwierdzały, iż miała miejsce umowa sprzedaży. Z tego względu warto w przypadku każdej umowy sprzedaży, gdy nie otrzymujemy zapłaty równocześnie z przekazaniem towaru, sporządzić chociażby krótką odręczną umowę, z której wynikać będzie, pomiędzy kim umowa jest zawarta, z określeniem daty i miejsca jej zawarcia, wskazaniem co jest przedmiotem sprzedaży, w jakiej ilości, za jaką cenę, kiedy nastąpić ma wydanie towaru, jaki jest termin płatności ceny nabycia. Dodatkowo pożądane byłoby wymagać od kupującego przekazania podpisanego dokumentu potwierdzającego datę i ilość wydanego towaru. Jest to minimum informacji, jakie niezbędne jest dla zabezpieczenia sytuacji sprzedającego. Oczywiście w razie sporu związanego z niewykonaniem zawartej umowy przez kupującego istotne mogą być również zeznania świadków (niebędących stronami umowy), którzy byli obecni przy jej zawarciu i mogliby potwierdzić ustalenia stron co do zawartej umowy. W razie gdyby sprzedający nie dysponował żadnymi dokumentami potwierdzającymi warunki zawartej umowy sprzedaży, to relacje świadków będą miały najistotniejsze znaczenie, jednak mając na względzie, iż kupujący może zakwestionować treść zeznań świadków, jak i fakt, że podlegają one ocenie sądu, korzystniej jest dążyć w pierwszej kolejności do udokumentowania zawartej umowy sprzedaży.

Dokumentowanie treści umów ma również inne praktyczne znaczenie. Obserwacja relacji gospodarczych wskazuje bowiem, iż w sytuacji, kiedy kupujący ma świadomość istnienia podpisanej przez niego umowy sprzedaży czy też innych dowodów potwierdzających zawarcie umowy, jest on bardziej skłonny do terminowego regulowania swoich zobowiązań. Spowodowane jest to faktem, iż kupujący zdaje sobie sprawę, że brak terminowej zapłaty za zakupiony towar (podczas gdy rolnik bez trudu jest w stanie wykazać fakt zawarcia umowy i obowiązki kupującego) może spowodować skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Bywa i tak, że kontrahent nie reaguje na ustne ponaglenia do zapłaty, a już skierowane do niego pisemne wezwanie do zapłaty powoduje jego szybką reakcję.

Niemniej jednak należy mieć na uwadze, iż w przypadku zawierania poważniejszych umów sprzedaży, chcąc skutecznie zabezpieczyć swoje interesy wskazane jest skonsultowanie z prawnikiem treści zamierzonej umowy sprzedaży, co pozwoli zminimalizować ryzyko związane z jej niewykonaniem poprzez wprowadzenie do jej treści dodatkowych form zabezpieczenia umowy np. za pomocą weksla wystawionego i podpisanego przez kupującego. Koszty związane z zasięgnięciem pomocy profesjonalisty (adwokata lub radcy prawnego) w tej materii wbrew powszechnej opinii nie są wysokie, a korzyści związane z fachowym udzieleniem porady prawnej bywają nie do przecenienia.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • rolniczek 2015-01-19 07:52:38
    Najbezpieczniejsza sprzedaż to handel ze sprawdzonymi firmami które od lat funkcjonują na rynku, inne podmioty tak jak u mnie też kupić mogą ale tylko za gotówkę.Ładujemy,płacisz, wyjazd za bramę i dziękuję bo żadna umowa nie gwarantuje zapłaty a jedynie długoletnie chodzenie po sądach a na końcu wiadoma niespodzianka że firma nie ma nic
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.151.24
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!