Młodzież ze wsi to nadal niewielka część słuchaczy studiów wyższych. Jedną z barier są trudności ze sfinansowaniem nauki, bo stypendia to prawdziwa rzadkość, a zasoby finansowe gospodarstw są ograniczone. Tymczasem kwota miesięcznej raty kredytu wynosiła w minionym roku akademickim 600 zł, a w nadchodzącym na pewno nie będzie niższa.

Istniejący od roku akademickiego 1998/1999 system kredytów studenckich to duża szansa dla studiującej młodzieży. Kredyty finansowane są z zasilanego z budżetu specjalnego funduszu, pozostającego w gestii Banku Gospodarstwa Krajowego. BGK przekazuje bankom odpowiednie kwoty na wypłatę kredytów. W sumie do tej pory z kredytów skorzystało prawie 270 tys. studentów, z czego 56 tys. kredyt już spłaciło.

Jednak ta forma pomocy nie jest dostępna dla wszystkich. Wymowny jest fakt, iż w roku akademickim 2005/2006 podstawowym warunkiem ubiegania się o kredyt był miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta, określony na maksymalną kwotę 1600 zł brutto.

Koło ratunkowe
Dlaczego tak liberalne są kryteria dochodowe? Po prostu takich studentów… stać na kredyt. Starania uboższych żaków rozbijają się o żądane przez banki zabezpieczenia kredytu. Nie wystarczy poręczenie rodziców, trudno też znaleźć osobę spoza rodziny, która zgodziłaby się zostać żyrantem. Koło ratunkowe rzucają takim osobom BGK oraz ARiMR. Obie instytucje dysponują specjalnymi funduszami poręczeniowymi.

BGK jest gotów poręczyć do 70 proc. kwoty kredytu, co sprawia, że wystarczą znacznie niższe inne zabezpieczenia, by poręczyć resztę. Warunkiem uzyskania poręczenia z BGK jest to, by dochód na osobę w rodzinie studenta nie przekraczał 40 proc. progu dochodowego uprawniającego do starania się o kredyt w danym roku akademickim (w roku 2005/2006 było to 640 zł). W przypadku sierot BGK poręcza nawet 100 proc. kwoty kredytu. BGK nie poręcza jednak za darmo – potrąca co miesiąc 1,5 proc. wypłacanej studentowi raty kredytu. Ważna uwaga: po poręczenie nie trzeba udawać się do placówek BGK, lecz starać się o nie w banku, w którym złożony został wniosek kredytowy. Z poręczeń BGK skorzystało w minionym roku akademickim ponad 3,6 tys. studentów.

Tylko dla studentów ze wsi
Specjalnie z myślą o studentach mieszkających na wsi uruchomiono w 2000 roku fundusz poręczeniowy ARiMR. Agencja jest gotowa poręczyć od 80 do 100 proc. kwoty kredytu. Na maksymalną wysokość poręczenia mogą liczyć studenci ze wsi, w których rodzinach dochód na osobę uprawnia do korzystania z pomocy społecznej. ARiMR za poręczenia nie pobiera żadnych opłat. Ważna uwaga: studenci zdecydowani na staranie się o poręczenia z ARiMR powinni składać wnioski kredytowe w placówkach BGŻ lub Banku Polskiej Spółdzielczości – tylko one bowiem współpracują z Agencją w tym zakresie.

Do tej pory z tej formy pomocy skorzystało ponad 3,2 tys. studentów – poinformowano nas w ARiMR. Dzięki poręczeniom na łączną kwotę 45,6 mln zł mogli oni zaciągnąć kredyty o wartości 54,7 mln zł. ARiMR zamierza kontynuować tę działalność.

Dokumenty potrzebne do starania się o poręczenie ARiMR:
  • wniosek o udzielenie poręczenia na formularzu ARiMR,
  • zaświadczenie z urzędu gminy o zamieszkaniu na terenie wsi,
  • zaświadczenia o dochodach w rodzinie,
  • zaświadczenie z gminnego ośrodka pomocy społecznej o dochodach kwalifikujących rodzinę studenta do świadczeń z pomocy społecznej (w przypadku starania się o 100 proc. poręczenia).

Warunki udzielenia kredytu studenckiego:
  • o kredyt mogą się ubiegać studenci uczelni publicznych i niepublicznych, studiujący w trybie dziennym, zaocznym lub wieczorowym – jeżeli zaczęli studia przed ukończeniem 25. roku życia;
  • podstawą ubiegania się o kredyt jest wniosek złożony w banku kredytującym wraz z potwierdzeniem dochodów rodziny studenta, zaświadczeniem szkoły wyższej stwierdzającym, że kredytobiorca jest studentem oraz dokumentami wymaganymi przez bank dla celów oceny zdolności kredytowej i zabezpieczenia spłat kredytu; 
  • raty kredytu wypłacane są przez 10 miesięcy w roku, podczas urlopu dziekańskiego wypłata kredytu jest zawieszona;
  • maksymalny okres korzystania z kredytu wynosi sześć lat, z możliwością przedłużenia tego okresu o cztery lata w przypadku doktorantów;
  • student zobowiązany jest dostarczyć do banku zaświadczenie o zaliczeniu kolejnych semestrów;
  • spłacanie kredytu zaczyna się w dwa lata po ukończeniu studiów i trwa przez okres dwa razy dłuższy niż korzystanie z niego, a miesięczne spłaty nie mogą być wyższe niż 20 proc. dochodu absolwenta;
  • dzięki dopłatom z budżetu kredytobiorca spłaca niskie odsetki, równe połowie stopy redyskontowej NBP (obecnie 2,125 proc. w skali roku);
  • część kredytu może być umorzona: 20 proc. kwoty kredytu, gdy kredytobiorca znajdzie się wśród 5 proc. najlepszych absolwentów. Na umorzenia mogą też liczyć osoby w trudnej sytuacji życiowej.

Terminarz udzielania kredytów w roku akademickim 2006/2007:
  • we wrześniu ogłoszona będzie przez resort nauki wysokość miesięcznej raty kredytu;
  • do 15 listopada należy składać wnioski kredytowe w bankach;
  • w połowie grudnia ogłoszony będzie próg maksymalnego dochodu na osobę, uprawniający do starania się o kredyt;
  • na przełomie roku banki rozpatrzą wnioski kredytowe;
  • w pierwszym kwartale 2007 roku banki wypłacą pierwsze raty kredytu z wyrównaniem od 1 października 2006 r.
Kredyty studenckie w europie
Niemcy
Kwestie kredytów studenckich reguluje specjalna ustawa. Otrzymanie kredytu uzależnione jest od dochodów rodziców. Chyba że przed rozpoczęciem studiów dana osoba przez dłuższy czas pracowała i może wykazać się zdolnością kredytową. Oprocentowanie tych kredytów jest z reguły zerowe. Obecnie maksymalna wysokość miesięcznej raty kredytu wynosi 521 euro. Absolwent musi zacząć spłacać kredyt nie później niż w pięć lat po ukończeniu studiów.
Węgry
System kredytów studenckich działa tu od 2001 roku. Otrzymanie kredytu jest niezależne od dochodów rodziców. Miesięczna rata kredytu wynosi, w przeliczeniu, od 42 do 104 do-larów. Oprocentowanie jest na poziomie stopy inflacji. Okres spłaty wynosi od 5 do 30 lat. W pierwszych dwóch latach z kredytów tych skorzystało 180 tys. węgierskich studentów.
Czechy
Kredyty studenckie są udzielane przez trzy banki na zasadach komercyjnych. Warunkiem otrzymania kredytu jest posiadanie konta w danym banku. Konieczne jest poręczenie rodziców lub odpowiednio zarabiających osób trzecich, a w przypadku najwyższych
kredytów – hipoteka na nieruchomości. Wysokość kredytu: od 15 tys. do 500 tys. koron (od 2 tys. do 70 tys. zł). Okres spłat 1–10 lat.
Wielka Brytania
Kredyty studenckie mają charakter preferencyjny – odsetki spłacane są z budżetu państwa. Kredyt należy zacząć spłacać zaraz po ukończeniu studiów lub po osiągnięciu minimalnego progu dochodów. Okres spłat wynosi do 7 lat, możliwe jest jego przedłużenie i umorzenie części długu.
Irlandia
Od 1997 r. nauka w szkołach wyższych w Irlandii jest całkowicie bezpłatna. Na pokrycie innych studenckich wydatków mogą służyć preferencyjne kredyty oferowane przez największe tamtejsze banki. Kredyty te mają zerowe lub znacznie niższe od rynkowego oprocentowanie. Obecne trwa tam dyskusja nad przywróceniem opłat za studia, co wiązałoby się z przejęciem przez państwo refinansowania kredytów studenckich.

Źródło: "Farmer" 13/2006

Podobał się artykuł? Podziel się!