PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kto zapłaci za słupy na polu?

Kto zapłaci za słupy na polu? Na nieruchomościach należących do rolników najczęściej ulokowane są słupy energetyczne, ale również inne instalacje, które stanowią duże utrudnienie podczas wykonywania prac polowych, fot. Shutterstock

Autor: Ernest Ciechowicz

Dodano: 11-06-2016 07:59

Tagi:



Na nieruchomościach należących do rolników najczęściej ulokowane są słupy energetyczne, ale również inne instalacje, które stanowią duże utrudnienie podczas wykonywania prac polowych. Często z powodu ich obecności duża część powierzchni pola, za które zazwyczaj rolnik i tak płaci podatek, jest wyłączona z produkcji. Niestety, nie wszyscy rolnicy wiedzą, że taką sytuację można odwrócić, a słupy staną się nie tylko źródłem utrudnień. Żeby tak się stało, trzeba jednak wystąpić o ustanowienie służebności przesyłu.

Własność nieruchomości często pozostaje w jednej rodzinie przez wiele pokoleń, przechodząc z rodziców na dzieci w drodze dziedziczenia lub darowizny. Zdarza się zatem, że obecny właściciel nieruchomości dowiaduje się o istnieniu gazociągu lub ropociągu pod powierzchnią jego działki dopiero w chwili, gdy chce nieruchomość zagospodarować, np. budując dom. W takiej sytuacji wydawana jest decyzja o warunkach zabudowy, z której właściciel może dowiedzieć się, że zabudowa jest niemożliwa na znacznym obszarze nieruchomości ze względu na istnienie strefy ochronnej urządzenia przesyłowego. Pojawia się wtedy pytanie, czy w związku z jego posadowieniem na nieruchomości właścicielowi należy się jakieś wynagrodzenie.

Wysokość możliwych do uzyskania kwot zależy przede wszystkim od ceny nieruchomości i powierzchni, która jest obciążona urządzeniem i jego strefą oddziaływania. Na działce o przeznaczeniu rolnym, przez którą przebiega np. linia energetyczna na niewielkiej długości, jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu będzie nie większe niż kilka tysięcy złotych. Odmiennie sytuacja przedstawia się na nieruchomościach o przeznaczeniu budowlanym czy usługowym. Jeżeli takie nieruchomości są duże, położone w pobliżu większych miast, a urządzenie przesyłowe uniemożliwia ich zabudowę, możliwe do uzyskania kwoty wynagrodzenia mogą przewyższać milion złotych.

CZYM JEST SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU?

Od 3 marca 2008 r. możliwe jest ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Jest to ograniczone prawo rzeczowe, którego istota polega z jednej strony na obciążeniu nieruchomości, w związku z czym właściciel nie może podejmować działań utrudniających eksploatację urządzenia przesyłowego (np. poprzez sadzenie drzew w pasie nad gazociągiem czy pod linią energetyczną), a z drugiej strony na przyznaniu przedsiębiorcy uprawnień do korzystania w oznaczonym zakresie z nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem urządzeń, czyli co do zasady polegającej na prawie wejścia i wjazdu odpowiednim sprzętem na nieruchomość w celu wykonywania czynności technicznych związanych z eksploatacją, konserwacją i naprawami urządzeń przesyłowych. Uprawnienia te mogą być wykonywane w pasie służebności, który jest ustalany w umowie pomiędzy stronami lub w orzeczeniu sądu.

Służebność przesyłu może być ustanowiona na rzecz przedsiębiorcy, który dopiero zamierza wybudować urządzenia przesyłowe, jak i na rzecz tego, który takie urządzenia już ma, a są one zlokalizowane na nieruchomościach osób prywatnych. Jeżeli pomiędzy stronami nie dojdzie do umownego ustanowienia służebności przesyłu, z odpowiednim wnioskiem do sądu może wystąpić zarówno przedsiębiorca przesyłowy, jak i właściciel (również użytkownik wieczysty) nieruchomości, na której dane urządzenie jest zlokalizowane. Jednak czy zawsze służebność przesyłu zostanie ustanowiona?

PRZESZKODY W USTANOWIENIU SŁUŻEBNOŚCI PRZESYŁU

Przy obecnym stanie prawnym, a przede wszystkim stosowanej wykładni przepisów, odpowiedź na powyższe pytanie nie jest jednoznaczna. W toku postępowania o ustanowienie służebności właściciel nieruchomości może spotkać się bowiem z zarzutem, stawianym przez przedsiębiorstwo przesyłowe, że posiada ono już tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, który powstał w związku z zasiedzeniem (nabycie prawa wskutek jego długotrwałego wykonywania) "służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu", w związku z czym odpłatna służebność przesyłu już nie może być ustanowiona. Jest to stanowisko, które budzi wątpliwości natury konstytucyjnej, gdyż przed rokiem 2008 nie istniała możliwość ustanowienia służebności przesyłu, czyli niemożliwe było również jej zasiedzenie. Uznanie zatem, w drodze analogii, że można było w okresie wcześniejszym ustanowić inne prawo i przypisać mu cechy służebności przesyłu, wydaje się interpretacją przepisów zbyt daleko idącą.

Co ważne, samo podniesienie zarzutu zasiedzenia nie powoduje automatycznie oddalenia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu. Żeby sąd w ogóle rozważał taką możliwość, przedsiębiorca przesyłowy musi wykazać, że spełnione zostały wszelkie przesłanki zasiedzenia, czyli przede wszystkim:

odpowiedni upływ czasu (dla zasiedzenia w dobrej wierze 20 lat, a w złej wierze 30 lat),

widoczność urządzenia,

nieprzerwany okres posiadania służebności,

następstwo prawne i przeniesienie posiadania służebności.

Z uwagi na często znaczny upływ czasu od budowy urządzeń przedsiębiorstwa w wielu przypadkach nie mają odpowiednich dokumentów, którymi mogłyby udowodnić spełnienie przesłanek zasiedzenia, co daje wnioskodawcy możliwość skutecznej obrony przed tym zarzutem.

DECYZJE ADMINISTRACYJNE OGRANICZAJĄCE PRAWO WŁASNOŚCI

Kolejną okolicznością, która może powodować oddalenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, jest sytuacja, w której przedsiębiorca legitymuje się decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 35 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (później art. 70 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz art. 124 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego taka decyzja powoduje trwałe ograniczenie prawa własności nieruchomości i daje przedsiębiorstwu przesyłowemu uprawnienia do dostępu do urządzenia w celu jego konserwacji, w związku z czym nie jest konieczne ustanawianie służebności przesyłu.

Należy jednak pamiętać, że prawo własności podlega ochronie konstytucyjnej, w związku z czym do oceny danych dokumentów należy podchodzić z dużą ostrożnością. Przedstawiane przez przedsiębiorstwa przesyłowe decyzje administracyjne często są nieostateczne, brakuje dowodu ich doręczenia ówczesnemu właścicielowi nieruchomości, a co najważniejsze często nie wynika z nich, że dotyczą danej nieruchomości i że do ograniczenia prawa własności danej nieruchomości faktycznie doszło. W związku z tym nie powinny stanowić podstawy do oddalenia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu. Jeżeli właściciel nieruchomości skutecznie wykaże, że przedsiębiorstwo nie udowodniło, by posiadało tytuł prawny do korzystania z jego nieruchomości, sąd co do zasady ustanowi służebność przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.

Pomimo że instytucja służebności przesyłu funkcjonuje już blisko 8 lat, wciąż orzecznictwo sądowe z nią związane nie jest jednolite. Sporne pomiędzy uczestnikami postępowania są nie tylko kwestie, czy zasadne jest ustanowienie służebności, lecz także kwestia szerokości pasa służebności czy wysokości należnego wynagrodzenia. Wydaje się, że dopóki powyższych wątpliwości nie rozwiąże ostatecznie ustawodawca, spory o ustanowienie służebności przesyłu, związane zwłaszcza z urządzeniami budowanymi za czasów poprzedniego ustroju, będą musiały być rozstrzygane na drodze postępowań sądowych, w których wynik postępowania będzie zależny zarówno od posiadanych dowodów, jak i od skutecznej argumentacji. Postępowania dotyczące ustanowienia służebności przesyłu nie należą do najłatwiejszych, ale w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia przez sąd możliwe są do uzyskania znaczne kwoty wynagrodzenia z tego tytułu.

 Artykuł ukazał się w majowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (7)

  • Rolnik z mazur 2017-01-16 20:10:18
    Na moim 80 ha polu gdzie rośnie pszenica jest 15 słupów
    wysokiego napięcia. Szlak mnie trafia przy wykonywaniu upraw
    polowych: orka, siewy, nawożenie , opryski czy kombajnowanie
    Ile nerwów , czasu muszę tracić przy nawrotach przy słupach
    i dodatkowych kosztach. I co ?? Jak mam się ubiegać o moją ziemię,
    która pod słupami i w koło słupów nie jest moja- nie mogę władać ?
  • iro51 2016-06-12 17:35:03
    Wszyscy mówią o rolnikach a tak naprawdę to nas biją w d..pe.Prawnie leżymy wyegzekwowanie prawa jest prawie niemożliwe .Ci którzy wygrali to po ciężkich bojach i kosztach.Ustawy zrobiono są tak aby jak najdalej odsunąć roszczenia rolników.Sami rolnicy posłowie za tym głosowali głównie PSL który jest zdrajcą interesów rolników.Dzisiaj jest ostatni dzwonek bo 30 lat w złej wierze mija w 2019 i wszystko przejdzie na własność firm energetycznych czy przesyłowych(prywatna własnosći zagraniczny kapitał).Firmy te mają wsparcie w systemie sądowniczym wystarczy przejrzeć wokandy jak te sprawy się toczą a SN i TK orzekają w zasadzie w oparciu o niekorzystne dla rolnika prawo.Jedynym rozwiązaniem jest stworzenie Ruchu Towarzystwa które będzie wskazywało nieuczciwe akty prawne.Wszystkie instytucje i Izby Rolne nie mają wpływu i siły na na tworzenie prawa niekorzystnego dla rolnika.Wiele aktów prawnych jest niekonstytucyjnych i z tym się nic nie robi,np ekwiwalent leśny,przekwalifikowanie gruntu rolnego na przemysłowy z urzędu wokół budowli przemysłowej.Rząd jest zainteresowany nieść pomoc frankowiczom(oczywiście z budżetu) ale nie rolnikom. Nadal jesteśmy drugą kategorią obywateli która ma świadczyć i służyć nieodplatnie usługi swojej własności nie Państwu ale teraz prywatnym firmą przy aprobacie Państwa Polskiego. Tak urządzili nas posłowie rolnicy.
  • słup 2016-06-11 17:44:02
    Farmer nie rób nic na gębę. Przed podpisaniem zgody żądaj konkretów na piśmie. Gdy odszkodowanie wydaje się niskie niczego nie podpisuj,wtedy wojewoda cię wywłaszczy a od decyzji możesz się odwoływać.W internecie czytałem o budowie lini 2x400 kw z Opola do Wrocławia jak rolnik kombajnem blokował budowę[Gazeta Oławska].
  • farmer 2016-06-11 15:39:39
    witam .u mnie ma stanąć słup lini 400 kw i bedzie biegla linia .wyliczyli że bedzie to zajmowało 1.20 ha. na jakie odszkodowanie się godzić.czy sa jakieś kryteria(stawki)odszkodowania gdzie można sie coś dowiedzieć.bo słyszałem że pewnej osobie na zapytanie o stawki za odszkodowanie odpowiedż była "dogadamy sie".myślę że odszkodowania powinny być sprawiedliwe,równe dla wszystkich.
  • MichałRolnik 2016-06-11 11:53:12
    Gdzie można zgłosić o odszkodowanie za słupy wysokiego napięcia , które stoją na moim polu i utrudniają prace rolnicze?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.221.147.93
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!