PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pisemne zawieranie umów

Pisemne zawieranie umów fot. Fotolia

Autor: Anna Szajna-Olszowy

Dodano: 07-08-2016 08:09

Tagi:

W związku z podejmowaniem na szczeblu rządowym szeregu działań, mających poprawić sytuację rolników na rynku, wprowadzono do naszego porządku prawnego przepisy unijne, które regulują zasady zawierania umów z rolnikami. Poniżej wskazujemy, co w związku z dokonanymi zmianami powinno znaleźć się w umowach zawieranych przez rolników na dostawę produktów rolnych oraz jakie są tego konsekwencje.



Zmiany, o których będzie mowa, wynikają z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych w zakresie przepisów dotyczących wspólnej organizacji rynków produktów rolnych. We wspomnianym rozporządzeniu została zawarta regulacja, zgodnie z którą każda dostawa produktów rolnych, z wyłączeniem sprzedaży bezpośredniej (a więc takiej, która trafia bezpośrednio do rąk konsumenta) przez producentów, grupy producentów tych produktów, organizacje takich producentów albo zrzeszenia organizacji takich producentów do pierwszego nabywcy, wymaga pisemnej umowy. Regulacja ta została wprowadzona do ustawy o Agencji Rynku Rolnego z dniem 10 lipca 2015 r. (1)

PRZYCZYNA DOKONANYCH ZMIAN

W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy wprowadzającej powyższe zmiany wskazywano, że ideą przewodnią takich zmian jest dążenie do poprawy sytuacji rolników, tak aby mogli w lepszy sposób planować produkcję i dostosowywać ją do zapotrzebowania na rynku. Zgodnie z zamierzeniami ustawodawcy wprowadzanie zestandaryzowanych pisemnych umów producentów rolnych z przetwórcami z określoną w umowie wynegocjowaną ceną pozwoli na tworzenie przewidywalnych biznesplanów, lepsze prowadzenie i rozwój gospodarstw rolnych. Poza tym w kontekście tych zmian wskazuje się, że rolnicy zabezpieczeni umowami będą pewniejszymi i wiarygodniejszymi kontrahentami dla wielu podmiotów gospodarczych czy też chociażby dla banków w razie kredytowania ich działalności.

NOWE WYMOGI UMOWNE

Generalnie należy wskazać, że zmiany, o których mowa dotyczą wszelkich umów, których przedmiotem jest dostawa produktów rolnych czyli umów sprzedaży, dostawy czy też umów kontraktacji (2).

Odnosząc się do wprowadzonych wymogów ustawy w pierwszej kolejności należy wskazać, iż wszystkie umowy obowiązkowo mają być zawierane w formie pisemnej, co oznacza, że na umowie muszą znaleźć się własnoręczne podpisy obu stron umowy. Warto tu wskazać, że wymogu formy pisemnej nie spełnia np. umowa przesłana faksem, ponieważ wtedy mamy do czynienia z kopią podpisu, który nie jest własnoręczny.

Obecnie wszystkie umowy powinny zawierać minimalną treść, a w szczególności postanowienia dotyczące ceny do zapłaty za zrealizowaną dostawę, która powinna być niezmienna i określona w umowie lub możliwa do obliczenia już w chwili zawarcia umowy przez połączenie różnych czynników określonych w umowie, które mogą obejmować np. wskaźniki rynku odzwierciedlające zmiany warunków na rynku.

Zagadnienie ustalenia ceny w praktyce budzi największe wątpliwości, gdyż powstaje pytanie, jak ustalić cenę, aby ewentualne wahania rynku nie spowodowały, że wykonanie danej umowy dla rolnika jest całkowicie nieopłacalne. Zgodnie z aktualnymi przepisami mamy tutaj dwie możliwości - z jednej strony możemy w umowie wskazać w sposób sztywny cenę ( np. X zł za X ton zboża), jednak takie podejście niesie ze sobą duże ryzyko ekonomiczne dla jednej ze stron np. w przypadku istotnej zmiany cen skupu danego produktu na rynku w czasie realizowania umowy. Takie podejście jednak w sposób najpewniejszy reguluje sytuacje stron, bo już w chwili zawierania umowy wiemy dokładnie, ile dostaniemy za dostarczony produkt, a taka sytuacja wydaje się być zgodna z zamysłem ustawodawcy, który chciał zapewnić stabilność sytuacji rolnika. Z drugiej strony w kwestii ustalenia ceny mamy również możliwość ustalenia jej w oparciu o dany mechanizm przewidziany w umowie, czyli np. określone mierniki, które będziemy brać pod uwagę przy określaniu ceny. W takiej sytuacji cena jest bardziej dynamiczna, zależna od aktualnej sytuacji na rynku i co ważne, przy tym nie jest to cena dowolna.

Wracając do wymogów umownych - w umowie dostawy produktów rolnych również powinna być dokładnie wskazana dostarczona ilość oraz jakość lub skład produktów rolnych, wraz z podaniem konkretnego terminu takich dostaw. Zawierane umowy powinny nadto przewidywać okres ich obowiązywania, który może być ograniczony lub nieograniczony, czyli czy jest to umowa zawierana na okres oznaczony (np. konkretna dostawa) czy też bezterminowo z możliwością jej wypowiedzenia w określonych sytuacjach. W umowie powinny znaleźć się zapisy dotyczące możliwości i okoliczności dotyczących rozwiązania umowy, szczegóły dotyczące terminów i procedur płatności, ustalenia dotyczące odbioru lub dostawy produktów rolnych. Zgodnie z wymogami ustawy, taka umowa powinna zawierać też ustalenia stron na wypadek zaistnienia siły wyższej, tzn., co zrobić w sytuacji, jeżeli np. rolnik nie może dostarczyć produktów ze względu na długotrwałą suszę czy nagłe gradobicie, które zniszczyło część zakontraktowanych upraw rolnika. Należy też wskazać szczegółowo, jakie sytuacje strony uznawać będą za przypadek działania siły wyższej.

Zauważyć należy, że wskazane powyżej postanowienia umowne już wcześniej były zawierane w umowach tego typu, jednak dotychczas nie było to obowiązkowe, jak również wcześniej często takie umowy przybierały formę ustną, zwłaszcza jeżeli umowy dotyczyły drobnych transakcji. Do tej pory mogło być zatem tak, że np. odbiorca pszenicy czy też rzepaku przyjeżdżał do rolnika i chciał kupić kilkanaście ton surowca, po czym rolnik wystawiał mu rachunek i na miejscu płacono cenę za zakupiony towar bez spisywania umowy. Obecnie takie sytuacje nie powinny mieć miejsca, dlatego też nie powinniśmy wydawać kupującemu produktu bez wcześniejszego p odpisania umowy.

KONSEKWENCJE NIESPEŁNIENIA WYMOGÓW USTAWOWYCH

W tym miejscu nasuwa się pytanie, co w sytuacji, jeżeli nie zawrzemy umowy w formie pisemnej lub też co jeżeli umowa nie będzie miała minimalnej treści, którą wskazano powyżej. Jakie są konsekwencje takiego działania? Prawo unijne nie wskazuje w tym zakresie żadnych negatywnych konsekwencji takiego działania, również w naszej ustawie nie doprecyzowano dotychczas tej kwestii. Przy czym jasno trzeba zaznaczyć, iż niewykluczone, że w najbliższym czasie nasz ustawodawca w jakiś sposób usankcjonuje brak pisemnych umów, np. wprowadzając kary finansowe.

Niezależnie od ewentualnych przyszłych konsekwencji o charakterze finansowym trzeba mieć świadomość, że umowy zawarte bez formy pisemnej nadal będą ważnymi umowami, gdyż nie możemy tu mówić o nieważności, a rygor sporządzenia umowy pisemnej został zastrzeżony jedynie do celów dowodowych. I to właśnie jest istotne, ponieważ jeżeli nie dochowamy formy pisemnej umowy, to dowodowo trudno będzie nam wykazać fakt zawarcia umowy i jej treść w przypadku powstania jakiegokolwiek sporu na tle jej wykonywania, kiedy zajdzie konieczność zwrócenia się np. do sądu.

PODSUMOWANIE

Wprowadzona zmiana polegająca na obowiązku zawierania umów w formie pisemnej zapewne w wielu przypadkach może faktycznie spowodować poprawienie sytuacji rolnika. Będzie to miało miejsce wtedy, jeżeli umowy będą zawierane przez rolników z dużym wyprzedzeniem czasowym i przy określeniu w sposób przejrzysty i stały ceny, a przy tym dotyczyć będą transakcji o strategicznym znaczeniu dla prowadzonego przez rolnika gospodarstwa. Pozostaje jednak wątpliwość, czy obowiązek każdorazowego zawierania pisemnych umów nie będzie dla rolnika zbyt kłopotliwy, jeżeli wprowadzone wymogi dotyczą nawet najdrobniejszych umów, których może być nawet kilka dziennie. Przepisy bowiem na dzień dzisiejszy nie przewidują możliwości odstąpienia od formy pisemnej w razie zawierania umowy o wartości rzędu kilku czy kilkunastu złotych. Praktyka zatem pokaże, czy i jak będą funkcjonować te przepisy i czy dojdzie do dobrej zmiany zwyczajów przy zawieraniu umów z rolnikami.

(1) Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U.2015.1893)

(2) Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1419 z dnia 2015.09.18)

 

Artykuł został opublikowany został w wydaniu 7/2016 miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • antyjojo 2016-11-28 16:49:01
    No proszę, nawet kompletny głąb (i intelektualna bida), taki jak jojo potrafi pisać. Chciałbyś mieć 50 ha ? Przecież ty się nadajesz wyłącznie na parobka z taką postawą.
  • Jojo 2016-10-13 17:13:57
    Wszystko sprzedaję bez umowy z 50 ha, w bardzo dobrych cenach. Tylko frajerzy uprawiają pszenicę i rzepak. Jest cała masa dochodowych upraw, ale nie dla jełopów...
  • Stan. 2016-08-07 17:46:58
    Mirro, aktualnie do celów dowodowych (na wypadek sporu) obowiązuje forma pisemna umowy na kwotę pow. 2 tysięcy zł. Punkty skupu - dla gospodarki - są działalnością marginalną . Podobnie targowiska (z prosiakami, cielakami , zbożem, narzędziami , itp.) niezależnie od ich funkcji gospodarczych i zaopatrzenia ludności . Tu nie chodzi o wiadro jagód czy 100 kg malin z działalności hobbystycznej (uzupełniającej budżet domowy) , takich ilości dyrektywy nie obejmują i dla polskich producentów nie mają znaczenia . Tu chodzi o produkcję towarową na rynek (uwaga; rynek to nie targowisko chociaż wielu ludzi tych pojęć nie rozróżnia) np. 40 TIRów żywca drobiowego na rok albo 100 tysięcy kg mleka albo 25 ton pszenicy czy choćby kilka ton wiśni.
  • mirro 2016-08-07 15:16:44
    Pomysł jest zajebisty, Powiedzcie to małym plantatorom maliny czy innych owoców miękkich sprzedających przez punkty skupu a nie bezpośrednio do przetwórni. Takich są tysiące.
  • Stan. 2016-08-07 14:10:23
    Autor artykułu preferuje umowy dostawy, a nie kontraktacji sugerując, ze dla rolnika są lepsze. Otóż, w umowie kontraktacji musi być określona cena sprzedaży . Autor odwołujke się do pazerności rolnika i powiada, ze cena może być - w dacie sprzedaży niekorzystna, np. gdy jest nieurodzaj i sugeruje , że rolnik poniesie stratę. Umowa dostawy odwołuje się do cen porównywalnych u innych podmiotów i tu jest kompletny gnój bo wszystkie podmioty skupowe mają niemal identyczne (zazwyczaj) niskie ceny (różnica pomiędzy województwami np. na zboża wynika z kosztów transportu do portu). O pomoc rządu we wprowadzeniu przepisów w zakresie kontraktacji bezskutecznie walczył m.in. Legger ( wbrew stanowisku Krajowej Rady Izb Rolnczych , z Ardanowskim na czele. Ardanowski ? Pierwszy Prezes KRIR , który był zakutym solidarnościowcem , a teraz tylko trochę mądrzejszym PISowcem).
    Dlaczego na buraki mogą być umowy kontraktacyjne , czasem na rzepak , a dlaczego nie mogą być na mleko ? Ano bo mleko produkuje więcej hołoty niż przedsiębiorców i nie jest w stanie się porozumieć (jak to u pospólstwa bywa) .
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.102.236
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!