Za rok, od października 2017 roku, przestaje obowiązywać kwotowanie cukru i minimalna cena buraków cukrowych. Te instrumenty regulowania rynku mają zastąpić teraz porozumienia branżowe.

Ale polscy plantatorzy buraka cukrowego mają trudności z zawarciem takiego porozumienia z producentami cukru. Trwające kilka miesięcy negocjacje nie zakończyły się powodzeniem - na szczeblu krajowym umowy nie ma, a zawierane indywidualne umowy raczej osłabiają niż wzmacniają pozycję plantatorów.

Niestety sytuacja wyjściowa plantatorów jest niekorzystna – nie udało się urzeczywistnić zapowiadanej od  2004 roku prywatyzacji Krajowej Spółki Cukrowej (produkuje 40 proc. cukru w Polsce), a dzisiaj 2/3 cukru w UE wytwarzają firmy, w których właścicielami lub większościowymi udziałowcami są plantatorzy i to one właśnie postrzegane są jako te, które pozostaną na rynku po 2017 r. System wsparcia w ramach dopłat bezpośrednich też wymaga zmiany – plantatorzy postulują dopłaty do wyprodukowanej tony buraków, chcą też zwiększenia koperty przeznaczanej na ten cel. Nie ma wciąż ustawy, gwarantującej rolnikom ochronę w łańcuchu dostaw. A czas nagli – umowy kontraktacyjne trzeba zawierać, trzeba też planować uprawy.

Chcemy uprawiać buraki – deklarują producenci – ale cena za buraki nie może spaść poniżej kosztów opłacalności.

Jak podkreślali delegaci na sprawozdawczy zjazd Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego, pozycja producentów cukru jest silniejsza: to oni dyktują warunki rynkowe: „Przedsiębiorstwo cukrownicze dysponuje siłą ekonomiczną, która zapewnia mu możliwość narzucania warunków kontraktacji – głównie cenowych – bez możliwości negocjowania ich treści. Bez regulacji zapewniających w tym zakresie określone prawa organizacjom reprezentującym interesy rozdrobnionych plantatorów przedsiębiorstwo to ma pozycję dominującą” – uważają plantatorzy.

 Dlatego tak ważne jest, aby porozumienie branżowe uwzględniało wszystkie okoliczności istotne dla plantatorów. Pozwoli to na zawieranie korzystnych umów pojedynczym dostawcom.

Niestety zawarcie porozumienia oddala się.

Zjazd stwierdził, że proponowana wersja porozumienia wciąż nie obejmuje najbardziej istotnych dla plantatorów problemów:

             gwarancji uzgodnień cenowych pomiędzy Regionalnymi Związkami Plantatorów Buraka Cukrowego i Producentami Cukru,