"Oddziaływanie dopłat bezpośrednich na wyniki ekonomiczne gospodarstw rolniczych” w oparciu o dane FADN z lat 2010-2013 zbadała i przedstawiła dziś w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB dr Justyna Góral.

Dotacje oddziałują na wiele czynników. Ekonomiści wymieniają tu: rynek ziemi rolnej, koszt kapitału w rolnictwie, poprawę zdolności kredytowej rolników, mniejszą awersję rolników wobec ryzyka i większą motywację do podejmowania inwestycji długoterminowych, mechanizację, sytuację finansową rolników (poziom dochodów, płynność finansową), rynki rolne, marketing i przetwórstwo, wymianę handlową, postęp naukowo-techniczny, rynek pracy na obszarach wiejskich, wymianę pokoleniową w rolnictwie.

Z analiz dr Justyny Góral wynika, że spada udział dopłat w dochodzie gospodarstwa. O ile w roku 2010  dopłaty stanowiły 40,6 proc. tego dochodu, to w 2011 już tylko 21,7 proc, w 2012 – 35,6 proc., a w 2013 zaledwie 11,1 proc.

Zbliżony jest natomiast udział dopłat w wartości produkcji rolnej gospodarstwa – w latach 2010-2013 wynosił kolejno: 13,7; 15,4; 14,3; 18 proc.

A jak się to ma do kosztów bezpośrednich i wartości produkcji?

Dr Justyna Góral przeanalizowała te wpływy w odniesieniu do produkcji zwierzęcej i roślinnej.

Koszty bezpośrednie wyliczone dla dużych zwierząt (zł/1 LU) rosły w badanym okresie od ok. 1300 do 1700, natomiast wartość produkcji zwierzęcej od 2500 do 3000.

Dużo lepiej wypada taka analiza dla produkcji roślinnej. Tu koszty bezpośrednie (zł/ha) niewiele przekraczają 2000, natomiast wartość produkcji w 2010 r. wyniosła 9 tys., aby po roku wzrosnąć o 1000 i nieznacznie przekroczyć tę kwotę w roku następnym, i w 2013 r. spaść do ok. 9700.

Prowadzi to do wniosku, że najwięcej na dopłatach korzystają gospodarstwa roślinne (ok. 44 tys. zł na gospodarstwo), znacznie mniej produkujące zwierzęta (ok. 25 tys. zł na gospodarstwo), najgorzej zaś wychodzą na nich gospodarstwa mieszane (ok. 23 tys. na gospodarstwo).

- Dopłaty bezpośrednie wkomponowują się w charakter polityki budżetowej, która pełni funkcję alokacyjną, stabilizacyjną i redystrybucyjną – podsumowuje dr Justyna Góral. – W świetle przeprowadzonych badań udało się określić ich pozytywny wpływ na rentowność produkcji ogółem (relacja dochodu gospodarstwa do produkcji ogółem).

Jak dodaje dr Justyna Góral, dopłaty niekorzystnie oddziaływały na rentowności: aktywów i kapitału własnego, jednak oszacowania te są słabej jakości i nie upoważniają do dalszych wniosków.