PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Efektywne czy efektowne wsparcie obszarów wiejskich?

Efektywne czy efektowne wsparcie obszarów wiejskich?

Będziemy wspierać rozwój czy tylko wykorzystywać środki? Jaki PROW na lata 2014-2020 przedstawi polskim rolnikom i mieszkańcom obszarów wiejskich nasz rząd? Będziemy modernizować rolnictwo, czy stawiać na rozwój wsi? O celach nowej siedmioletniej perspektywy dla rolnictwa będziemy spierać się podczas sesji rolnej Europejskiego Kongresu Gospodarczego.



Latem br. powinno zostać osiągnięte porozumienie dotyczące Wspólnej Polityki Rolnej. W tym roku Komisja Europejska przygotuje wszystkie dokumenty potrzebne do wdrożenia polityk. Rok 2014 będzie rokiem przejściowym dla systemu dopłat do gruntów rolnych. Nowe zasady z nowej polityki rolnej, obecnie negocjowanej w Parlamencie Europejskim, będą obowiązkowo wdrażane od 2015 roku. Od stycznia przyszłego roku programy rozwoju wsi będą mogły być składane w Komisji przez kraje członkowskie UE.

Polski rząd wyznaczył sobie wdrożenia PROW. Do listopada 2013 roku zostanie przygotowana ostateczna wersja programu, obecnie trwają jego konsultacje. W grudniu PROW na lata 2014-2020 zaakceptuje Rada Ministrów, a w pierwszym kwartale 2014 roku Polska podpisze umowę partnerską z Unią Europejską. Bez tej umowy nie ruszy PROW. Nie zostaną także przedstawione środki finansowe dla beneficjentów z innych programów, w tym m.in. z Funduszu Spójności. Ten fundusz ma odgrywać nie podzielną rolę w rozwoju obszarów wiejskich. Jaką? Trwają ustalenia pomiędzy resortami rolnictwa oraz rozwoju regionalnego. Dziś także nie wiadomo w jaki sposób oba programy będą się ze sobą zazębiać, tak, żeby nie realizować tych samych celów i żeby nie dotować z nich tych samych projektów.

Z końcem bieżącego roku mija siedmioletnia perspektywa finansowa w Unii Europejskiej. Decyzje o pieniądzach na nową, w latach 2014 - 2020, Parlament Europejski podejmie w czerwcu br. zakładając optymistyczny scenariusz. Może się zdarzyć, że budżet nie zostanie przyjęty w tym roku. Wiadomo już, że działania rozwoju obszarów wiejskich nie wystartują od 2014 r. Wiąże się to nie tylko z późnymi negocjacjami budżetowymi w Europie, ale także jest to uzależnione od tempa prac w resorcie rolnictwa a później w naszym parlamencie. Czekając na to, co jest nie zależne od samych rolników trzeba dokonać oceny obecnego PROWu oraz zastanawić się, jakie cele powinien stawiać przed wsią rząd na lata 2014 - 2020. Pieniądze z unijnych programów wydajemy raczej wszystkie, często słyszymy, przy tym określenie „dobrze". To niestety nie oznacza, że efektywnie. Pieniądze muszą pracować na kolejne lata. Przecież nikt dziś nie da gwarancji na to, że Wspólna Polityka Rolna będzie istniała po 2020 roku. Dlatego należy w nowej siedmioletniej perspektywie wspierać finansowo te cele, które przyniosą efekty w dłuższym przedziale czasowym. Wiadomo przecież, że przyszły PROW będzie mnie zasobny w kasę niż obecnie. Do wydania Polska będzie miała około 9,5 mld EUR nie wyłączając z tej kwoty zobowiązań finansowych z obecnego okresu programowania. Dlatego też niezwykle ważne jest pytanie: wspieramy rolnictwo produkcyjnie czy wspieramy rozwój wsi? Czy uda się zastąpić polityczne pokusy wyborcze, mocnym, prorozwojowym programem PROW? Czy Polskę stać na to, żeby z nowego PROWu odsiać wydawanie pieniędzy na cele socjalne? Niegdyś komisarz unijna ds. rolnictwa, Dunka, Marian Fisher-Boel mówiła Markowi Sawickiemu, gdy był ministrem rolnictwa, „naprawiajcie dach póki świeci słońce". Nie za bardzo tymi słowami się przejęto, a było one prorocze? W latach 2007-2013 na PROW mieliśmy ponad 17 mld EUR. Teraz będzie 9,5. A może mniej? Przecież Parlament Europejski nie musi, ale może dokonać korekty wydatków tego co ustalili szefowie unijnych państw podczas lutowego szczytu budżetowego w Brukseli. Co dalej? Nikt nie chce bawić się we wróżbitę. Należy staranie przedyskutować nowe możliwości i skupić się na zbliżającej siedmiolatce. Słowa kluczowe brzmi - efektywność - zapomnijmy o efektowności. Dotychczas płynące deklaracje ze strony ministra rolnictwa mówią o wspieraniu modernizacji rolnictwa. Ponoć rozwój wsi ma być współfinansowany z budżetu krajowego oraz z Funduszu Spójności. Pytań i wątpliwości ciągle przybywa.

Głosy jakie popłyną w sprawie kształtu przyszłego PROW są różnorodne. Jedni skłaniają się ku rozwojowi, nie zapominając o roli socjalnej PROW, inni są przede wszystkim za tworzeniem nowych miejsc pracy na wsiach. Dodają, pieniądze w latach 2014 - 2020 powinny być adresowane na proinwestycyjne działania, które przynieść mają Polsce wzrost gospodarczy i miejsca pracy. Te same głosy przestrzegają przed bezmyślnym wydawaniem kasy, tylko po to, żeby później politycy mogli łatwo się rozgrzeszyć i oznajmić Polakom, że jesteśmy „w czubie" państw, które szybko korzystają z unijnego wsparcia. Analizując obecny PROW można łatwo zauważyć, że mało pieniędzy wspierało przedsiębiorczość i rozwój wsi. Więcej wydawano bezpośrednio na wsparcie rolnictwa, na modernizację, czyli głównie zakup ciągników i maszyn.
Ciągle jesteśmy w momencie, że najważniejsze decyzje dotyczącą Wspólnej Polityki Rolnej nie zapadły, a Parlament Europejski budżetu jeszcze nie przyjął. Na razie go skrytykował, stwarzając sobie możliwość twardych negocjacji z Radą Unii Europejskiej, w skład której wchodzą szefowie państw członkowskich UE. Parlament ma prawo nie zgodzić się z tym co ustalili przywódcy.

Powróćmy na własne podwórko. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że daleko nam do rozwoju przedsiębiorczości na wsi. Dotychczas Agencja zawarła 73 tys. umów na renty strukturalne, a tylko 25 tys. umów na działania prorozwojowe, „mikroprzedsiębiorstwa" i „różnicowanie". ARiMR realizuje 23 działania. Jednak połowę wydatkowanych pieniędzy z PROW 2007 - 2013 pochłonęły działania: „renty", „modernizacja", „ONW" i „rolnośrodowiskowe". Wspieramy gospodarstwa niskotowarowe, za co Komisja Europejska nałożyła karę na Polskę. Spada ilość zatrudnionych w rolnictwie i jednocześnie mamy niższy wskaźnik przedsiębiorczości na wsi. Tylko co 4 tworząca się firma powstaje na obszarach wiejskich. Jeśli rząd zrobi wszystko, żeby dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych nie były niższe niż w 2013 roku, a wynegocjowane pieniądze na I filar na szczycie w Brukseli nie dają takiej gwarancji, to oznacza, że budżet na przyszły PROW będzie szczuplejszy. Przesunięcie środków ma zagwarantować na hektar ponad 240 euro z I filara Wspólnej Polityki Rolnej.

PROW 2014-2020 w większości powtarza wcześniejsze działania i rozwiązania. Ministerstwo Rolnictwa zaprezentowało założenia PROW 2014-2020.

Uwzględniają one 6 priorytetów w zakresie rozwoju obszarów wiejskich określonych w art. 5 Projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Zachowano 3 cele przekrojowe: innowacje, zmiany klimatu, środowisko.

PROW 2014-2020 ukierunkowany będzie głównie na wzrost konkurencyjności rolnictwa z uwzględnieniem celów rolnośrodowiskowych.

Planowana jest pogłębiona regionalizacja Programu:
- program planowany centralnie z zachowaniem zasady partnerstwa,
- wpływ regionów na wybór działań i podział środków,
- wybór działań uzależniony od specyfiki regionu,
- regionalne kryteria dostępu i wyboru operacji,
- przekazanie części funkcji wdrożeniowej różnym podmiotom.

Oto jakie działania przewidziano w każdym z priorytetów:

Priorytet 1. „Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich"

Działania:

„Transfer wiedzy" - szkolenia, demonstracje, pokazy, wizyty w gospodarstwach upowszechniające innowacje i dobre praktyki, szkolenia zawodowe dla doradców i nauczycieli
„Doradztwo" - usługi doradcze i doskonalenie zawodowe doradców
„Współpraca" - wsparcie tworzenia i funkcjonowania grup operacyjnych Europejskiego Partnerstwa na rzecz Innowacji (EIP), tworzenia klastrów, metod współpracy między podmiotami w sektorze rolnym i spożywczym oraz innymi podmiotami przyczyniającymi się do realizacji priorytetów rozwoju obszarów wiejskich

Priorytet 2. „Poprawa konkurencyjności wszystkich rodzajów gospodarki rolnej i zwiększenie rentowności gospodarstw rolnych"

Działania:

„Modernizacja gospodarstw rolnych" - wsparcie inwestycji poprawiających ogólne wyniki gospodarstw prowadzących zarobkową działalność rolniczą w zakresie pierwotnej produkcji roślinnej lub zwierzęcej (z wyłączeniem produkcji leśnej i rybnej)
„Restrukturyzacja małych gospodarstw" - pomoc w postaci grantu (start-up) przyznawanego w celu rozwoju małego gospodarstwa rolnego. Warunkiem przyznania pomocy jest przedłożenie i realizacja planu operacyjnego, zapewniającego rentowność nowej działalności.
„Premia dla młodych rolników" - pomoc w postaci premii („start-up") przyznawanej w związku z rozpoczynaniem samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Warunkiem jest przedłożenie i realizacja planu operacyjnego dotyczącego rozwoju gospodarstwa. Pomoc jest przyznawana na gospodarstwo spełniające warunki w zakresie minimalnej i maksymalnej wielkości.

Priorytet 3. „Poprawa organizacji łańcucha żywnościowego i promowanie zarządzania ryzykiem w rolnictwie"

Działania:

„Systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych" - roczne płatności dla producentów, pokrywające część kosztów wynikających z prowadzenia produkcji w ramach unijnych lub krajowych systemów jakości żywności
„Przetwórstwo i marketing produktów rolnych" - dofinansowanie operacji (przetwórstwo, wprowadzanie do obrotu) realizowanych przez przedsiębiorców, którzy zaopatrują się w surowce na podstawie umów długoterminowych, zawieranych z producentami rolnymi lub podmiotami wstępnie przetwarzającymi produkty rolne. Pomoc może być również przyznana na projekty dotyczące poprawy efektywności korzystania z energii
„Tworzenie grup producentów" - roczne płatności, w trakcie pierwszych pięciu lat funkcjonowania nowopowstałych grup producentów rolnych
„Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" - wsparcie operacji dotyczących rozwijania i poprawy infrastruktury handlowej, w tym: budowa lub modernizacja targowisk, budowa, przebudowa, remont lub wyposażanie obiektów budowlanych przeznaczonych na cele promocji lokalnych produktów i usług
„Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych i katastrof oraz wprowadzanie odpowiednich działań zapobiegawczych" - pomoc jest przeznaczona na inwestycje: przyczyniające się do zapobiegania lub minimalizowania skutków prawdopodobnych klęsk żywiołowych i katastrof; związane z rekultywacją gruntów lub przywracaniem potencjału produkcji roślinnej lub zwierzęcej, zniszczonych w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych lub katastrof.

Priorytet 4. „Odtwarzanie, chronienie i wzmacnianie ekosystemów zależnych od rolnictwa i leśnictwa"

„Działanie rolnośrodowiskowoklimatyczne" - zachowanie ekstensywnie użytkowanych trwałych użytków zielonych (TUZ), w tym w szczególności na: - ochronę cennych siedlisk przyrodniczych i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, ochronę różnorodności krajobrazu, ochronę zagrożonych zasobów genetycznych roślin i zwierząt, zrównoważone gospodarowanie nawozami i środkami ochrony roślin, oraz działania przyczyniające się do ochrony gleb i wód.
„Rolnictwo ekologiczne" - wspieranie dobrowolnych zobowiązań rolników, którzy podejmują się utrzymać lub przejść na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego
„Płatności dla obszarów Natura 2000" - zachowanie ekstensywnie użytkowanych trwałych użytków zielonych, w tym w szczególności ochrona cennych siedlisk przyrodniczych i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt występujących na obszarach Natura 2000.
„Płatności dla obszarów ONW" - ryczałtowe płatności dla rolników prowadzących działalności rolniczą na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami udzielane rocznie na hektar użytków rolnych w celu zrekompensowania producentom rolnym dodatkowych kosztów i utraconych dochodów w wyniku ograniczeń dla produkcji rolnej na danym obszarze.
„Scalanie gruntów" - pomoc jest udzielana na inwestycje związane z: opracowaniem projektu scalenia; zagospodarowaniem poscaleniowym, związanym z organizacją rolniczej przestrzeni produkcyjnej.

Priorytet 5. „Wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami i przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i oporną na zmianę klimatu w sektorach: rolnym, spożywczym i leśnym".

Działanie „Zalesianie i tworzenie terenu zalesionego" - zwrot kosztów założenia uprawy leśnej oraz roczna premia na hektar w celu refundacji kosztów utrzymania nowo złożonych lasów, w tym ich pielęgnacji oraz pokrycia utraconych dochodów z wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej.

Priorytet 6. „Zwiększanie włączenia społecznego, ograniczanie ubóstwa i promowanie rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich"

Działanie „Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" - wsparcie tworzenia nowych miejsc pracy poprzez udzielanie pomocy na utworzenie nowych przedsiębiorstw prowadzących działalność pozarolniczą na obszarach wiejskich.
„Rozwój przedsiębiorczości" - pomoc ma charakter dofinansowania operacji dotyczącej rozwoju działalności pozarolniczej i wpływającej na wzrost możliwości zatrudnienia na obszarach wiejskich.
Preferowane będą operacje realizujące rozwiązania innowacyjne.
„Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" - pomoc jest udzielana na inwestycje polegające na: odbudowie i poprawie stanu dziedzictwa kulturowego wsi, w tym: tworzeniu planów ochrony zabytkowych układów urbanistycznych wraz z zabudową oraz rewitalizacji lub rekultywacji tego obszaru lub obiektów zabytkowych; tworzeniu, ulepszaniu lub rozbudowie infrastruktury malej skali - drogi lokalne.

„Leader" - kontynuowane będzie wdrażanie podejścia Leader - co najmniej 5 proc. łącznego budżetu Programu. Możliwość finansowania realizacji lokalnych strategii rozwoju również z udziałem innych niż EFRROW funduszy UE.

Pomoc techniczna w PROW 2014-2020 obejmuje kategorie działań: działania instytucji odpowiedzialnych za przygotowanie, zarządzanie, monitorowanie, ocenę, informację i komunikację, tworzenie sieci, rozpatrywanie skarg oraz kontrolę i audyt; działania informacyjno-promocyjne dotyczące PROW; stworzenie i utrzymanie Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.

Działania PROW potęgują funkcję rolniczą. Polska chce wspierać nadal gospodarstwa niskotowarowe. Wiele schematów jest powielonych z obecnej perspektywy finansowej. Czy o to chodziło? Nadal nie wiadomo w jakim stopniu i w jakim zakresie rozwój wsi ma wspomóc Fundusz Spójności. Nadstawiając uszy tu i ówdzie, słychać, że spójność ma wspomóc budowę dróg na wsiach, meliorację, internet, przekwalifikowanie rolników i być może racjonalne gospodarowanie energią. Zarys koncepcji jest. Diabeł tkwi w szczegółach. Rząd przygotowuje wytyczne strategiczne i umowę partnerstwa. Jak będzie wyglądała współpraca między Ministerstwem Rolnictwa i Ministerstwem Rozwoju Regionalnego? Pytań jest coraz więcej, czasu coraz mniej. Warto rozmawiać.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • honorowy 2013-05-12 18:51:20
    żałuje ,że nie zrobiłem sobie płyty,i nie kupiłem samochodu a można było prowizorkę strzelić.
  • pitu 2013-05-12 18:14:36
    Gospodarstwa niskotowarowe tak. Ale wszystkie otrzymane pieniądze na inwestycje, a nie na wczasy w Egipcie jak to bywało!
  • Paweł 2013-05-09 16:03:48
    kiedy będzie:ulatwianie startu młodym rolnikom????????!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.51.193
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!