Nie można przyjąć jednolitej zasady, że stawki podatku VAT na żywność zostały zmniejszone z 7 na 5 proc. Nie można także jednoznacznie stwierdzić, że VAT na żywność nieprzetworzoną wzrósł z 3 na 5 proc.


Analizując ustawy, które wprowadzają zmianę VAT-u można zobaczyć, że wiele produktów nieprzetworzonych zostało objętych nawet 8 proc. VAT-em.
Warto przypomnieć, że w odniesieniu do żywności przetworzonej rząd rozważał obniżenie VAT z 7 do 5 proc., ale dla żywności nieprzetworzonej wzrost z 3 do 5 proc. Ogólna zasada, o której mówił rząd jeszcze w połowie ubiegłego roku, nie ma zastosowania!


Główna przyczyna wzrostu stawek VAT wiąże się z redukcją deficytu budżetu państwa o ok. 5-5,5 mld zł (szacunki MF). Propozycje te przedstawione w dokumencie Rady Ministrów Wieloletni Plan Finansowy Państwa 2010-2013, wynikają także z konieczności dostosowania się do przepisów Unii Europejskiej. Z dniem 31 grudnia 2010 r. przestała w Polsce obowiązywać unijna derogacja dotycząca stosowania obniżonych stawek VAT: w wysokości 3 proc. na żywność nieprzetworzoną (m.in. na owoce, warzywa, orzechy, mięso i mleko płynne); w wysokości 0 proc. na książki i czasopisma specjalistyczne.


Rośnie stawka VAT na środki do produkcji - np. nawozy mineralne czy środki ochrony roślin. Od stycznia 2011 r. wynosi ona 8 proc. W ubiegłym roku VAT na te towary był niższy o 1 proc.