Minister apeluje do naukowców o instruktaż dla gospodarstw rodzinnych, który powie im, jak korzystać z  narzędzi istniejących w PROW. Naukowcy natomiast wskazują, że czas pomyśleć, aby powstała w Polsce ustawa regulująca działalność gospodarstw rodzinnych.

Naukowcy zabierający głos podczas sesji plenarnej konferencji „Ekonomiczne i prawne mechanizmy wspierania i ochrony rolnictwa rodzinnego w Polsce i innych państwach Unii Europejskiej” odnieśli się w swoich wystąpieniach do apelu ministra, oczekującego od nich przygotowania przewodnika, instruktażu prawno-ekonomicznego pokazującego gospodarstwom rodzinnym, jak korzystać z narzędzi przygotowanych w PROW.

Apel pana ministra o to, aby wspomagać w określonej sprawie nie dotyczy tylko regulacji, to jest wołanie o podstawy ekonomiczne – stwierdził prof. Andrzej Czyżewski z UE w Poznaniu, podkreślając, że brak obecnie ekonomii rolnej, podstaw teoretycznych, w tym także rolnictwa rodzinnego.  Rosnące koszty, malejąca efektywność – to fakty w rolnictwie. Nowe podejście do WPR jest niezbędne – wprowadzające wsparcie dochodów, a nie intensyfikacji produkcji. Produkować taniej w sposób przemysłowy, czy zachować tradycyjną rolę obszarów wiejskich? – to problem do rozstrzygnięcia.

Prof. Aleksander Lichorowicz z UJ zajął się sytuacją gospodarstw rodzinnych w krajach Europy Zachodniej – aby pokazać, jak wiele trzeba zrobić u nas, aby stworzyć ramy prawne działalności gospodarstw rodzinnych. Ze sposobów uregulowania kwestii gospodarstw rodzinnych w Europie wynika możliwość różnego rozwiązania problemów. Po pierwsze trzeba określić pojęcie „gospodarstwo rodzinne”. Są dwa kryteria – obszarowe (wyżywienie rodziny) i zatrudnienia (zapewnienie jej zajęcia). Wymóg pracy osobistej, posiadania kwalifikacji, zatrudnienia w gospodarstwie i wiek mieszczący się w okresie produkcyjnym – to kolejne kryteria, które są przydatne i wykorzystywane w Europie.

Trzeba też rozważyć aspekt formalnego wpisania do rejestru czy ksiąg wieczystych.

Wreszcie model przedsiębiorstwa rolnego, jedno- czy wielorodzinne gospodarowanie? Co z małżeństwem, pozycją innych członków rodziny? Czy muszą pracować, czy współuczestniczyć w procesie decyzyjnym i podziale dochodów? Jak uregulować pozycję członka rodziny w procesie spadkowym? Trzeba zapewnić możliwość rozliczenia wkładu pracy. Rozwiązania tych problemów są w Europie różne.