Podstawową kwestią do rozstrzygnięcia w kontekście ewentualnych uprawnień rolników wynikających z ustawy o prawach konsumenta jest odpowiedź na pytanie, czy rolnik korzysta z przymiotu bycia konsumentem w rozumieniu art. 221 Kodeksu cywilnego.

CZY ROLNIK JEST KONSUMENTEM?

Zgodnie z art. 22 1 Kodeksu cywilnego "za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową". Z drugiej strony można również uznać rolnika za przedsiębiorcę, gdyż w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego "przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33 1§1 prowadząca we własnym imieniu działalność́ gospodarczą lub zawodową".1

Z powyższego wynika, iż trudno jest jednoznacznie określić status rolnika w sytuacji, gdy zawarł on umowę z innym przedsiębiorcą lub osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, jak i z innym rolnikiem. W nauce prawa rolnego wskazuje się, iż nie jest łatwo określić status rolnika w ramach jednolitego modelu i to z wielu względów, m.in. spowodowane jest to faktem, iż osoba prowadząca działalność́ rolniczą może wykonywać́ rozmaite czynności, a stopień́ jej powiązania z gospodarstwem rolnym może być różny, bo przecież gospodarstwo stanowi kategorię niezwykle zróżnicowaną. Podobnie trzeba zauważyć, iż prowadzący gospodarstwo rolne pełni wielorakie role - nie tylko rolę produkcyjną, ale i społeczną, ekologiczną (strażnika ochrony przyrody) oraz terytorialną (rolnik ma udział w rozwoju obszarów wiejskich). Regulacja prawna natomiast nie obejmuje i nie różnicuje tych wszystkich aspektów działania rolników2.

Przy tym polski system prawa nie zawiera żadnej ogólnej definicji rolnika ani działalności gospodarczej. Zauważyć jednak wypada, iż ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r. definiuje "prowadzenie działalności rolniczej" jako prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej - jest to jednak definicja stworzona tylko na użytek tej ustawy3.