Jak wynika z danych Ministerstwa Finansów, w 2015 roku podatników VAT w rolnictwie było 63,4 tys. (liczba podatników w Polskim FADN to 4 346). Liczba osób decydujących się rozliczać VAT rośnie: w roku 2013 było ich 53,1 tys., w 2014 - 55,7 tys.

Dlaczego nie wszyscy rolnicy chcą rozliczać VAT na zasadach ogólnych?

Dziś w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB, podczas seminarium "Podatek VAT w rolnictwie. Wyniki przejścia gospodarstw rolnych na zasady ogólne rozliczania VAT na przykładzie danych Polskiego FADN", mgr inż. Grażyna Nachtman wygłosiła referat, w którym podała, że wartość przenoszona na deklarację VAT we wszystkich klasach wielkości ekonomicznych gospodarstw jest ujemna – czyli rolnicy otrzymują zwrot VAT. Jest on mniejszy dla 2013 roku niż był dla 2010 (dane z tych dwóch lat analizowano), ale wciąż jest.

Jeśli porównać dane zebrane z uwzględnieniem typów gospodarstw – jest podobnie.

Tylko w grupie gospodarstw z typu „zwierzęta ziarnożerne” VAT należny w 2013 r. (od sprzedaży – dostawy) byłby wyższy niż naliczony (od zakupów – nabyć). W tym typie gospodarstw (i tylko w tym) wynik z działalności operacyjnej w 2013 r. był dodatni (VAT do zapłaty) – i gdyby nie działalność inwestycyjna, rolnicy ci musieliby zapłacić VAT. Ale nawet dla tej grupy gospodarstw saldo VAT ogółem jest zawsze korzystne. Z zaprezentowanych danych wynika, że w 2010 roku rolnicy odebrali – w zależności od typu gospodarstwa – od 13 905 zł (zwierzęta trawożerne) do 55 999 zł (gospodarstwa ogrodnicze) zwrotu z tytułu VAT.

W 2013 r. zwroty wahały się od 13 091 zł (dla typu gospodarstw ziarnożernych), do 70 723 zł (dla ogrodniczych).

Skoro jest tak dobrze, to dlaczego nie wszyscy rolnicy są jeszcze w systemie czynnego VAT? Przystąpić do systemu VAT jest bardzo łatwo – wystarczy zgłosić taką chęć w urzędzie skarbowym. A czy warto to zrobić?

Grażyna Nachtman porównała sytuację rolnika ryczałtowego i podatnika VAT. Rezygnacja ze statusu rolnika ryczałtowego umożliwia odzyskanie VAT naliczonego, zawartego w zakupach środków do produkcji, w tym inwestycji. Motywuje to do przechodzenia na zasady ogólne rozliczania VAT.