Zazwyczaj osoby wykonujące prace w gospodarstwach rolnych są zatrudniane przez rolników na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług1. Taka forma zatrudnienia wbrew obiegowym opiniom w razie zaistnienia wypadku zapewnia osobom wykonującym pracę pakiet świadczeń pochodzących z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

UMOWA O DZIEŁO, UMOWA ZLECENIE

Warto zauważyć, iż odmiennie sytuacja wygląda w przypadku zawierania umów o dzieło, gdzie pracownicy nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu, co oznacza, że w przypadku zawarcia takiej umowy i zaistnienia wypadku przy pracy ZUS nie wypłaci żadnych świadczeń. Z kolei osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, jak również ubezpieczeniu wypadkowemu. Należy wskazać przy tym, że osoby pracujące w oparciu o umowę zlecenia nie mają co do zasady ubezpieczenia chorobowego. W tych przypadkach jest to ubezpieczenie dobrowolne. Stąd też fakt, że osoby pracujące na umowy zlecenia podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu obowiązkowo, a chorobowemu dobrowolnie, ma zasadnicze znaczenie dla oceny przysługujących świadczeń w razie zaistnienia wypadku. Jeżeli zatem osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia będzie po prostu chora, a choroba ta nie będzie bezpośrednio związana z wypadkiem przy pracy, to będzie pozbawiona w takim wypadku świadczeń z ZUS. Innymi słowy: jeżeli w trakcie prac polowych dojdzie do złamania nogi pracownika, to poszkodowany przy pracy zleceniobiorca dostanie odszkodowanie i to bez względu na to, czy ma "chorobowe" czy nie. Nadto takiemu pracownikowi przysługiwać będzie ten sam pakiet świadczeń socjalnych, co pracownikom zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę, tj. świadczenia okresowe, jak: zasiłek chorobowy, świadczenia rehabilitacyjne czy też renta.

UMOWA O PRACĘ

W dalszej kolejności należy zauważyć, że pracownicy, którzy mają wykonywać prace sezonowe, mogą być również zatrudniani w oparciu o przepisy kodeksu pracy. W takim wypadku rolnik ma do wyboru jedną z terminowych umów o pracę, np. na podstawie umowy na czas określony czy też na podstawie umowy na czas wykonania określonej pracy. W tym miejscu warto wskazać, że kodeks pracy nie definiuje pojęcia "pracy sezonowej", jednak zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "pracąsezonowąjest taki rodzaj pracy, na który jest zapotrzebowanie wyłącznie przez pewien krótki okres związany z określoną porąroku"2. Zważając na specyfikę pracy w gospodarstwach rolnych, gdzie pracownicy pozyskiwani są do prac, których czas trwania można określić zadaniowo i przewidzieć z góry (np. na czas zbioru porzeczek z pola rolnika) takie umowy wydają się jak najbardziej właściwe. Tego typu umowa, której przedmiotem jest wykonanie określonej pracy, powinna precyzyjnie określać jej rodzaj oraz cel, gdyż wykonanie takiej pracy kończyć będzie stosunek pracy.