Niemożliwe? Ależ tak. Niby nie ma naruszenia prawa, ale jest naruszenie zasad zakazu sprzedaży ziemi dla cudzoziemców. Pośrednio, bo, wykorzystując luki w prawie, ziemia jest przekierowywana do spółek z obcym kapitałem.  „Przy okazji nasuwa się pytanie o stan naszego prawa, skoro operacje stanowiące ewidentne obejście moratorium na sprzedaż ziemi i ustawy o zakazie sprzedaży ziemi cudzoziemcom, uznaje się za zgodne z prawem. Może przydałaby się komisja śledcza, która zbadałaby jak doszło do jego uchwalenia?” – pytają protestujący, który wydali w tej sprawie komunikat. Zawarli w nim wyliczenie wszelkich swoich obaw i zarzutów, potwierdzonych przez NIK.

Najpoważniejszy to zarzut nierealizowania zasad polityki państwa. Nikt w OT ANR nie zajmował się tworzeniem i poprawą struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych, potwierdzono niekorzystanie z prawa pierwokupu. „Mimo pozytywnej oceny w zakresie sprzedaży, kontrola NIK zwróciła uwagę, że Oddział nie określił w udokumentowany sposób osób inicjujących sprzedaż oraz powodów wyboru nieruchomości Zasobu przeznaczonych do sprzedaży. Utrudnia to kontrolę rozdysponowania powierzonego Agencji majątku Skarbu Państwa i może sprzyjać powstawaniu mechanizmów korupcyjnych” – zauważają protestujący. Co więcej, ów wybór ziemi do sprzedaży był niczym nieuzasadniony: „Stwierdzono również brak udokumentowanej znajomości struktury obszarowej gospodarstw rolnych w poszczególnych gminach i powiatach, podczas wyboru nieruchomości do sprzedaży.”

Po transakcji sprzedaży błędy kumulują się: „Prawdziwym skandalem można określić sposób sprawowania nadzoru w zakresie wywiązywania się nabywców z warunków określonych umowami sprzedaży oraz korzystania z prawa pierwokupu i odkupu nieruchomości. Żadnemu pracownikowi nie przypisano obowiązków dotyczących monitorowania prawidłowości realizowania przez nabywców warunków umów sprzedaży (np. zapewnienia Agencji prawa pierwokupu i odkupu nieruchomości, terminu wpisu hipoteki, użytkowania nieruchomości na cele rolnicze).”

I wreszcie skutek w postaci swobodnego przekierowywania ziemi, w szczególności do spółek z obcym kapitałem: „Dane przytoczone przez NIK w wystąpieniu pokontrolnym wskazują na dużą skalę obrotu wtórnego, co prawdopodobnie świadczy o działaniach spekulacyjnych.