Czytelnik nie napisał, na jakiego rodzaju ziemi (na gruntach ornych, czy na pastwiskach i jakiej klasy jest ziemia) ma zamiar budować warsztat i garaż, a od tego zależą ewentualne opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Omówimy więc to szerzej.

O tym, czy trzeba będzie wnieść opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, decydują przepisy ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz. U. nr 121 z 2004 r.).

Najpierw zezwolenie
Wymagane jest uzyskanie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej:

a. użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb oraz

b. użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego.


Rada gminy może podjąć uchwałę o objęciu na jej obszarze ochroną również gruntów rolnych zaliczonych do klas IV, IVa i IVb, wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego.

Wydanie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej powinno nastąpić przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Decyzję w tej sprawie wydaje starosta. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a decyzję Kolegium można następnie zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej wydawane jest na wniosek osoby zamierzającej zmienić sposób korzystania z gruntów rolnych.

Potem koszty
Za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej trzeba płacić. Są dwa rodzaje opłat: jednorazowa należność i opłaty roczne. Jednorazowa należność to zapłata za trwałe wyłączenie gruntów z użytkowania rolniczego. Wyrażana jest w tonach żyta lub w m sześć. drewna za hektar. Za wyłączenie jednego hektara w zależności od klasy i rodzaju gruntów jednorazowa należność wynosi równowartość od 150 do 750 ton żyta (wg cen podawanych przez GUS). Tak wyliczoną należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych w danej miejscowości w dniu faktycznego wyłączenia gruntu z uprawy. Opłatę roczną, w wysokości 10 proc. jednorazowej należności ponosi się za każdy rok użytkowania gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne, w razie trwałego wyłączenia - przez 10 lat, a w wypadku nietrwałego wyłączenia – przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji.

Za nietrwałe (czasowe) wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej ponosi się jedynie opłaty roczne. Np. w wypadku wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej na okres trzech miesięcy (nietrwałe wyłączenie), podmiot wyłączający grunty uiszcza opłatę roczną za okres tego wyłączenia.

Rezygnacja z wyłączenia
Rolnik (lub inny właściciel ziemi rolniczej), który w ciągu 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej, otrzyma zwrot jednorazowej należności. Nie ma natomiast możliwości uzyskania zwrotu opłaty rocznej. Zwrot należności musi nastąpić do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji.

Na cegły i drogę
Jeśli Czytelnik ma ziemię takiej klasy, która zgodnie z ustawą lub zgodnie z decyzją rady gminy wymaga uzyskania zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej, powinien ubiegać się o jego uzyskanie nie tylko dla gruntów, na których wybuduje garaż i warsztat. Jeżeli zamierza składować materiały budowlane na gruntach swojego gospodarstwa rolnego, powinien również ubiegać się o czasowe zezwolenie na wyłączenie gruntów, które będą wykorzystane do ich składowania. Zdarza się, że budujący rolnik utwardza część gruntów rolnych i służą one do czasowego wykorzystania jako droga dojazdowa na czas budowy. Także te grunty powinny być objęte zezwoleniem na czasowe albo trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej.

Mogą być kary
Jeśli nie uiści się należnych opłat za wyłączenie gruntów, może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne. W razie stwierdzenia przez starostę, że grunty rolne zostały wyłączone z produkcji rolniczej niezgodnie z przepisami ustawy, czyli bez wymaganego zezwolenia i niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo w sytuacji, gdy takiego planu w gminie nie ma, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej jednorazowej należności. Jeśli starosta stwierdzi, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji zezwalającej decyzję taką wydaje organ administracji z urzędu. Ustala w tej decyzji wysokość należności, podwyższając jednocześnie jej wysokość o 10 proc. oraz ustala wysokość opłat rocznych.

Źródło: "Farmer" 09/2005