Na niszczenie drewna ogromny wpływ poza wilgocią ma światło słoneczne, a ściśle mówiąc promieniowanie ultrafioletowe. Pod jego wpływem powierzchnia drewna traci swój naturalny kolor i staje się brudnoszara. Chronią przed tym impregnaty, które nie przepuszczają promieniowania w głąb struktury drewna i niczym lustro odbijają je z powrotem. Mechanizm działania jest bardzo podobny jak w filtrach zawartych w kremie do opalania.

Duże zagrożenie dla drewna stanowią też wszelkiego rodzaju choroby pleśniowe i grzybowe. Wiele spustoszenia wyrządzają liczne owady, które żerują w surowym drewnie. Należą one do tak zwanych szkodników technicznych.

Na grzyby
Bardzo skuteczne do impregnacji drewna są preparaty rozpuszczalnikowe, oparte na benzynie lakowej. Zabezpieczają one przed korozją biologiczną i jednocześnie odgrzybiają już porażone drewno. Bez żadnych ograniczeń można je stosować na zewnętrznych elementach konstrukcji drewnianych, takich jak ściany domu, ganki itp.

Jeśli elementy drewniane znajdują się wewnątrz budynku, preparaty te powinno się stosować z pewną ostrożnością. Pomieszczenie powinno być na tyle duże, aby zapewnić należyte wietrzenie. Środki te wymagają też odpowiedniego okresu karencji. Zazwyczaj nie wolno stosować takich preparatów w obiektach przeznaczonych do przechowywania żywności i pasz dla zwierząt. Impregnaty rozpuszczalnikowe mogą reagować z niektórymi rodzajami farb, co może być potem widoczne w postaci plam i przebarwień, szczególnie przy jasnych kolorach. Nie wnikają one w wilgotne powierzchnie drewna i materiałów drewnopochodnych, dlatego należy je stosować tylko na elementy suche.

Na wodę
Wewnątrz domów i budynków inwentarskich można bezpiecznie stosować impregnaty wodorozcieńczalne. Szczególnej uwagi wymaga impregnacja konstrukcji zamkniętych, np. schodów. Drewniane stopnie należy zdemontować, aby dostać się do wszystkich wewnętrznych powierzchni. Wodorozcieńczalne preparaty mogą być stosowane także do zabezpieczania wolnostojących elementów drewnianych narażonych na opady deszczu, takich jak płoty, meble ogrodowe, kompostowniki. Preparaty wodne należy stosować bezpośrednio na surowe drewno, dopiero wtedy jest gwarancja, że wnikną na głębokość kilku milimetrów. Dodatkowa wierzchnia warstwa nie jest konieczna. Uwypuklają wtedy naturalny rysunek drewna i nie zmieniają jego barwy. Są też dobrym gruntem pod lakiery. Nie powinno się powlekać nimi powierzchni drewnianych zadołowanych w ziemi i pozostających w ciągłym kontakcie z gruntem. W takich sytuacjach ten rodzaj zabezpieczenia okazuje się zbyt słaby i nietrwały.

Ochrona solna
Solne środki ochrony drewna polecane są do zabezpieczania wewnętrznych konstrukcji drewnianych. Ich podstawową zaletą jest możliwość stosowania w domach, a także budynkach i pomieszczeniach, w których wytwarza się i przechowuje artykuły spożywcze. Dotyczy to magazynów, spichlerzy, młynów, piekarni. Jednak i w tym wypadku produkty spożywcze nie mogą bezpośrednio stykać się z zaimpregnowanymi elementami. Drewno nie może być narażone na kontakt z wodą ani gruntem, ponieważ preparaty solne są podatne na wypłukanie. Na zewnątrz budynku drewno musi być przynajmniej zadaszone i nie narażone na bezpośrednie oddziaływanie deszczu. Powierzchnie zabezpieczone impregnatem należy wówczas pokryć lakierami lub farbami rozpuszczalnikowymi. Nie należy tego robić farbami rozcieńczanymi wodą – akrylowymi, ponieważ podczas malowania preparat solny zostanie wypłukany, Aby łatwiej można było odróżnić elementy zabezpieczone do roztworu, dodaje się specjalnego barwnika, który lekko zmienia kolor drewna.

Pokost lniany
Wśród wielu nowoczesnych impregnatów ciągle na dobrej pozycji utrzymuje się tradycyjny pokost. Jego głównym składnikiem jest produkt naturalny i to jest jego największą zaletą. Głęboko wnika w strukturę drewna i znakomicie je impregnuje. Stanowi bardzo skuteczne zabezpieczenie przed wilgocią powierzchni malowanych później emaliami. Stosuje się go wewnątrz pomieszczeń i do ochrony drewna narażonego na działanie warunków atmosferycznych.

Ochrona przeciwpożarowa
Zabezpieczenie przed korozją biologiczną, która zachodzi bardzo powoli i trwa latami, o wiele większe znaczenie ma ochrona przeciwpożarowa. Impregnaty przeciwogniowe zazwyczaj łączą jednocześnie obie te funkcje. Można nimi zabezpieczać tylko drewno zdrowe, czyste i nie pokryte uprzednio farbą lub lakierem. Powierzchnie wcześniej malowane należy oczyścić. Jeśli drewno już wcześniej zostało nasączone preparatami zabezpieczającymi przed wilgocią, na przykład pokostem lub innymi środkami, zwłaszcza na rozpuszczalnikach, impregnowanie ognioochronne będzie mało skuteczne, ponieważ nie wniknie w głąb drewna.

Preparaty mogą być rozpuszczalnikowe lub wodorozcieńczalne. Te pierwsze jednak nie są odporne na promienie ultrafioletowe i powłoka ochronna ulega szybkiemu zniszczeniu. Z kolei wodorozcieńczalne są łatwo wypłukiwane przez wodę deszczową. Dlatego obie grupy preparatów powinno się stosować raczej tylko wewnątrz budynków, a jeśli na zewnątrz, to tylko pod bezpiecznym zadaszeniem.

Powierzchni zabezpieczonych ognioochronnie nie należy pokrywać jakimikolwiek dodatkowymi powłokami dekoracyjnymi. Podczas malowania farbami wodorozcieńczalnymi dochodzi do wymywania rozpuszczalnych soli odpowiedzialnych za niepalność drewna. Z kolei farby i lakiery rozpuszczalnikowe, oparte na przykład na benzynie, tworzą łatwopalną powłokę i znacznie obniżają skuteczność wcześniejszych zabezpieczeń.

Jednak impregnaty rozpuszczalnikowe tworzą dekoracyjną szklistą powłokę i z powodzeniem nadają się do zabezpieczania przed pożarem krokwi i innych elementów więźby dachowej na poddaszu adaptowanym na mieszkanie. Po odparowaniu rozpuszczalnika powierzchni drewna można bezpiecznie dotykać. Należy jednak pamiętać, że preparaty te zawierają również związki chemiczne przeciwko owadom, grzybom, pleśniom i pokrywanie nimi powierzchni, na których będzie przechowywana żywność, na przykład blatów stołów czy półek, jest niedopuszczalne.

Źródło: "Farmer" 10/2005

Podobał się artykuł? Podziel się!