Schody można wykonać z drewna, stali, betonu, a wykończyć gresem, terakotą, kamieniem, parkietem lub jakąś inną wykładziną. Najważniejsza jest jednak ich wygoda i bezpieczeństwo. Jeśli jest pozwolenie na budowę, wydane przez Urząd Gminy, oznacza to, że projekt schodów w dokumentacji został sporządzony zgodnie z wymogami przepisów Prawa Budowlanego. Jednak potem dość często wykonuje się je niezgodnie z projektem, wychodząc z założenia, że na schody szkoda przeznaczać aż tyle miejsca, skoro tutaj tylko się chodzi, a nie mieszka, a na piętro i tak jakoś się wejdzie. Takie oszczędzanie powierzchni, aby powiększyć nieco sąsiednie pomieszczenie (na przykład o pół metra kwadratowego) to zysk pozorny, na którym zawsze więcej się traci. “Oszczędne schody” są zawsze niewygodne, przypominają stromo ustawioną drabinę, po której w miarę wygodnie jeszcze można wejść, ale już zejście staje się karkołomnym zadaniem, bardzo niebezpiecznym dla dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych.

Ze względów praktycznych schody powinny być umieszczone w centralnej części budynku. Umożliwia to łatwe dostanie się do wszystkich pomieszczeń bez potrzeby projektowania długich korytarzy. Warto też pamiętać o choćby minimalnym doświetleniu schodów światłem dziennym przez okna w ścianie lub w połaci dachowej.

Jeśli na piętrze przewidziane jest mieszkanie dla przyszłej rodziny syna lub córki, rozsądnym rozwiązaniem byłaby wówczas wyraźnie wydzielona klatka schodowa lub schody na zewnątrz budynku, całkowicie oddzielone od drzwi wejściowych na parterze. Taki niezależny układ dwóch mieszkań pozwoli na stworzenie domu kilkupokoleniowego i niekrępujące życie obok siebie członków tej samej rodziny.

Bardzo atrakcyjnym rozwiązaniem są schody na piętro usytuowane w pokoju dziennym. Muszą one być wówczas szczególnie elegancko zaprojektowane i starannie wykonane. Na taki układ schodów mogą decydować się osoby otwarte na życie rodzinne i towarzyskie. Bo kiedy po pracy będzie się odpoczywać w pokoju dziennym, to trzeba będzie np. znosić bieganie dzieci po schodach, a goście będą mieli wgląd w nasze prywatne życie rodzinne.

Jeśli już zdecydowaliśmy, gdzie będą schody, warto zastanowić się nad ich konstrukcją i rodzajem materiałów, z jakich mają być wykonane. Ma to ogromne znaczenie dla ich estetyki. W zależności od sposobu zamocowania stopni rozróżniamy kilka typów stopni: płytowe, wspornikowe, dwuwspornikowe i policzkowe.

Płytowe
Schody płytowe są najłatwiejsze do wykonania spośród schodów o konstrukcji żelbetowej. Płytę biegową można oprzeć na belkach spocznikowych albo można z belek zrezygnować i wtedy płyta i spoczniki tworzą jeden element konstrukcyjny, oparty bezpośrednio na murach klatki schodowej. Jednak zbrojenie prętami stalowymi takich schodów (co jest konieczne) wymaga dużej staranności i nie jest proste.

Wspornikowe
Schody wspornikowe są bardzo eleganckie. Budowane są stosunkowo rzadko, ponieważ wykonanie jest dość pracochłonne i wymaga szczególnej dokładności. Jeden koniec (bok) każdego stopnia takich schodów jest wmurowany w ścianę i nie jest połączony z pozostałymi. Między sąsiednimi stopniami jest kilkucentymetrowa pusta przestrzeń. Stopnie takie najłatwiej jest wmurowywać w ścianę jako gotowe prefabrykaty. Można je także wykonać z typowych elementów stalowych, takich jak kątowniki lub ceowniki lub ze zbrojonego betonu. Należy przy tym pamiętać, że tego typu elementy wykonane z betonu zbroi się prętami stalowymi zawsze w górnej części przekroju, ponieważ w tych miejscach beton jest rozciągany.

Dwuwspornikowe
Stopnie schodów dwuwspornikowych mogą być oparte na jednej belce lub dwóch, biegnących środkiem ich szerokości. Takie rozwiązanie konstrukcyjne warto stosować, gdy schody nie przylegają do ściany i są od niej na tyle odsunięte, że można tamtędy swobodnie przejść. Schody takie wymagają bowiem, żeby wokół nich było dużo wolnej przestrzeni. Dopiero wtedy prezentują całą swoją urodę - przede wszystkim lekkość. Dlatego hol czy salon, w których mają być zbudowane schody dwuwspornikowe, muszą mieć odpowiednią powierzchnię i wysokość. Schody takie można także usytuować (zamiast ściany) między pokojem dziennym a kuchnią.

Jeśli schody mają być oparte na jednej belce, to musi być ona solidna i bardzo sztywna. Można ją wykonać ze stalowej rury o przekroju prostokątnym, zaś konstrukcję stopni w formie ramy z kątowników. Wypełnieniem może być drewniana deska lub sklejka.

Przy podparciu dwiema belkami nieco odsuniętymi od siebie, cała konstrukcja może być wykonana z drewna. Nie warto wykonywać takich schodów z betonu, bo będą ciężkie i toporne.

Policzkowe
Stopnie schodów policzkowych oparte są końcami na dwu belkach usytuowanych po zewnętrznej stronie biegu. Najłatwiej wykonać je z drewna. Belka może być również tylko po jednej stronie, wówczas drugi koniec stopnia będzie oparty na ścianie.

Źródło: "Farmer" 03/2005